Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά τρόπους να επαναφέρει τη βιομηχανική παραγωγή στο έδαφός της, να μειώσει την εξάρτηση από την Ασία και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκεται μια πόλη στη βόρεια Γαλλία, η Δουνκέρκη, η οποία μέσα σε λίγα χρόνια μετατράπηκε από μια παρακμάζουσα χαλυβουργική περιοχή σε έναν από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς κόμβους επενδύσεων στην πράσινη βιομηχανία και στις τεχνολογίες του μέλλοντος.
Η επιτυχία της έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον των Βρυξελλών, οι οποίες φιλοδοξούν να αναπαράγουν το ίδιο μοντέλο σε ολόκληρη την Ευρώπη μέσω του νέου Industrial Accelerator Act. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι αν η επιτυχία της Δουνκέρκης μπορεί πραγματικά να αντιγραφεί.
Από την παρακμή στη βιομηχανική αναγέννηση
Η Δουνκέρκη υπήρξε για δεκαετίες ένα από τα σημαντικότερα κέντρα χαλυβουργίας της Ευρώπης. Η κρίση της βαριάς βιομηχανίας τη δεκαετία του 1980 και η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 οδήγησαν την πόλη σε οικονομική στασιμότητα, αυξημένη ανεργία και απώλεια επενδύσεων.
Η εικόνα άρχισε να αλλάζει μετά το 2014, όταν η δημοτική αρχή επέλεξε μια διαφορετική στρατηγική ανάπτυξης. Αντί να επιχειρήσει την επιστροφή των παραδοσιακών βιομηχανιών, στόχευσε στην προσέλκυση επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στις μπαταρίες, στην καθαρή ενέργεια και στην απανθρακοποίηση της παραγωγής.
Η στρατηγική αυτή φαίνεται να αποδίδει. Η ανεργία μειώθηκε από 11,9% το 2013 στο 8,6% το 2025, ενώ οι τοπικές αρχές εκτιμούν ότι μέχρι το 2030 θα δημιουργηθούν 20.000 νέες άμεσες θέσεις εργασίας και ακόμη 10.000 έμμεσες.
Δισεκατομμύρια ευρώ σε νέες επενδύσεις
Η βιομηχανική στροφή της πόλης συνοδεύτηκε από σημαντικές επενδύσεις.
Η ArcelorMittal ανακοίνωσε επένδυση 1,3 δισ. ευρώ για τη μετατροπή των εγκαταστάσεών της σε μονάδα παραγωγής χάλυβα χαμηλότερων εκπομπών άνθρακα, αξιοποιώντας ηλεκτρικούς κλιβάνους νέας γενιάς.
Παράλληλα, η γαλλική εταιρεία παραγωγής μπαταριών Verkor εγκατέστησε το πρώτο της εργοστάσιο παραγωγής κυψελών μπαταριών στη Δουνκέρκη, έχοντας εξασφαλίσει συνολική χρηματοδότηση περίπου 3 δισ. ευρώ από δημόσιους και ιδιωτικούς επενδυτές.
Οι επενδύσεις αυτές δεν δημιουργούν μόνο νέες θέσεις εργασίας, αλλά προσελκύουν προμηθευτές, εταιρείες logistics, κατασκευαστικές επιχειρήσεις και νέους κατοίκους, μεταμορφώνοντας συνολικά την οικονομία της περιοχής.
Το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι το παράδειγμα της Δουνκέρκης μπορεί να αποτελέσει οδηγό για τη βιομηχανική πολιτική της επόμενης δεκαετίας.
Μέσω του Industrial Accelerator Act, που αποτελεί μία από τις βασικές πρωτοβουλίες της δεύτερης θητείας της προέδρου της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προτείνεται η δημιουργία ειδικών «Περιοχών Βιομηχανικής Επιτάχυνσης» σε όλα τα κράτη-μέλη.
Στις περιοχές αυτές προβλέπεται επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων, καλύτερος συντονισμός των δημόσιων υπηρεσιών, αναβάθμιση των υποδομών και ταχύτερη υλοποίηση μεγάλων βιομηχανικών επενδύσεων.
Η φιλοσοφία είναι να μειωθεί ο χρόνος και η γραφειοκρατία που απαιτούνται για τη δημιουργία νέων παραγωγικών μονάδων στην Ευρώπη.
Γιατί η Δουνκέρκη δύσκολα αντιγράφεται
Παρά την επιτυχία της, αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η Δουνκέρκη διαθέτει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που δεν μπορούν να δημιουργηθούν με μια ευρωπαϊκή οδηγία.
Η πόλη διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια βαθέων υδάτων της Ευρώπης, πρόσβαση σε άφθονη ηλεκτρική ενέργεια χαμηλών εκπομπών χάρη στο γαλλικό πυρηνικό σύστημα, ισχυρή βιομηχανική παράδοση, εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό και ένα δίκτυο προμηθευτών που χτίστηκε επί δεκαετίες.
Εξίσου σημαντικός ήταν και ο μακροχρόνιος πολιτικός σχεδιασμός, καθώς η στρατηγική αναγέννησης της πόλης ακολουθείται με συνέπεια για περισσότερο από μία δεκαετία.
Όπως παραδέχεται και ο δήμαρχος της πόλης, Patrice Vergriete, η Δουνκέρκη δεν μπορεί να αντιγραφεί αυτούσια, καθώς κάθε περιοχή διαθέτει τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.
Ο κίνδυνος για την Ευρώπη
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ενδέχεται να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τις ήδη ισχυρές βιομηχανικές περιοχές.
Χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία, που διαθέτουν ανεπτυγμένα βιομηχανικά οικοσυστήματα, καλύτερες υποδομές και μεγαλύτερη δημοσιονομική ευχέρεια, είναι πιθανό να απορροφήσουν το μεγαλύτερο μέρος των νέων επενδύσεων.
Παρόμοιο φαινόμενο είχε παρατηρηθεί και μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, όταν η προσωρινή χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων είχε ως αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος των επιδοτήσεων να κατευθυνθεί στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επιπλέον, οικονομολόγοι εκφράζουν ανησυχίες ότι χωρίς καλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών μπορεί να δημιουργηθεί εσωτερικός ανταγωνισμός για την προσέλκυση των ίδιων επενδύσεων, υπονομεύοντας τελικά τον στόχο της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής.
MoneyMatters Insight
Η περίπτωση της Δουνκέρκης αποδεικνύει ότι η επανεκβιομηχάνιση της Ευρώπης είναι εφικτή όταν συνδυάζονται υποδομές, φθηνή και αξιόπιστη ενέργεια, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και σταθερή πολιτική στρατηγική. Ωστόσο, η επιτυχία της δεν μπορεί να αναπαραχθεί απλώς με ταχύτερες αδειοδοτήσεις ή νέους ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Η δημιουργία ισχυρών βιομηχανικών οικοσυστημάτων απαιτεί χρόνο, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και σημαντικές δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις. Το πραγματικό στοίχημα για την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι να δημιουργήσει πολλές «Δουνκέρκες», αλλά να διαμορφώσει τις συνθήκες ώστε κάθε περιφέρεια να αξιοποιήσει τα δικά της συγκριτικά πλεονεκτήματα, χωρίς να διευρυνθούν ακόμη περισσότερο οι αναπτυξιακές ανισότητες μεταξύ των κρατών-μελών.
The post Βιομηχανική επιστροφή στην Ευρώπη: Γιατί όλοι κοιτούν τη Δουνκέρκη appeared first on moneymatters.cy.
