Νέες αυξήσεις σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης καταγράφηκαν στην κυπριακή αγορά κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου, με τα κατεψυγμένα ζυμαρικά και τις πίτσες, τους χυμούς, τις σοκολάτες και τα ζυμαρικά να βρίσκονται στις κατηγορίες που παρουσίασαν τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις.
Τα στοιχεία του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, τα οποία βασίζονται στις τιμές του ηλεκτρονικού «e-kalathi» και της ιδιωτικής εφαρμογής «smart kalathi», δείχνουν ότι η αγορά εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από συχνές μεταβολές αλλά και σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των υπεραγορών.
Από τις 16 μέχρι τις 31 Ιουλίου 2026, εντοπίστηκαν αυξήσεις τιμών σε συνολικά 805 προϊόντα, με το μέσο ποσοστό αύξησης να διαμορφώνεται στο 10,6%. Την ίδια περίοδο καταγράφηκαν μειώσεις σε 908 προϊόντα, με μέσο ποσοστό 11,9%.
Παρότι οι μειώσεις αφορούσαν περισσότερα προϊόντα από τις αυξήσεις, η εικόνα δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι μειώθηκε συνολικά το κόστος για ένα μέσο νοικοκυριό. Η πραγματική επίδραση εξαρτάται από το βάρος που έχει κάθε προϊόν στον οικογενειακό προϋπολογισμό, τη συχνότητα αγοράς του και το εάν η μεταβολή είναι προσωρινή ή μόνιμη.
Οι κατηγορίες με τις μεγαλύτερες αυξήσεις
Σύμφωνα με την ανάλυση του Συνδέσμου, οι μεγαλύτερες αυξήσεις σε επίπεδο κατηγορίας παρατηρήθηκαν στα κατεψυγμένα ζυμαρικά και τις πίτσες, όπου οι τιμές ενισχύθηκαν κατά 7,6%.
Ακολούθησαν οι χυμοί φρούτων με αύξηση 6,6%, ενώ κατά 6,3% αυξήθηκαν οι τιμές στις κατηγορίες της σοκολάτας και των ζυμαρικών.
Πρόκειται για προϊόντα τα οποία βρίσκονται συχνά στο καλάθι των νοικοκυριών. Επομένως, ακόμη και αν δεν αποτελούν όλα είδη απόλυτης πρώτης ανάγκης, οι ανατιμήσεις μπορούν να επηρεάσουν αισθητά το συνολικό κόστος των εβδομαδιαίων αγορών, ιδιαίτερα για οικογένειες με παιδιά.
Η εικόνα αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς οι αυξήσεις δεν καταγράφονται απομονωμένα. Όταν διαφορετικές κατηγορίες τροφίμων ανατιμώνται ταυτόχρονα, το επιπλέον κόστος συσσωρεύεται και γίνεται περισσότερο αισθητό στον μηνιαίο προϋπολογισμό.
Περισσότερες μειώσεις, αλλά όχι απαραίτητα φθηνότερο καλάθι
Το γεγονός ότι μειώθηκαν οι τιμές 908 προϊόντων, έναντι 805 που ανατιμήθηκαν, αποτελεί θετική ένδειξη ως προς την κατεύθυνση των μεταβολών. Ο Σύνδεσμος επισημαίνει ότι το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου καταγράφηκε επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης και ταυτόχρονα ενίσχυση του ρυθμού μείωσης των τιμών.
Ωστόσο, ο αριθμός των προϊόντων από μόνος του δεν αποτυπώνει πλήρως την κατάσταση. Μια μεγάλη μείωση σε προϊόν το οποίο αγοράζεται σπάνια δεν έχει την ίδια σημασία για τον καταναλωτή με μια μικρότερη αύξηση στο ψωμί, τα ζυμαρικά, τους χυμούς ή άλλα είδη που αγοράζονται συστηματικά.
Επιπλέον, οι μέσες μεταβολές περιλαμβάνουν διαφορετικές μάρκες, συσκευασίες και υπεραγορές. Δεν αποτελούν, συνεπώς, έναν ενιαίο δείκτη για το συνολικό κόστος διαβίωσης ούτε σημαίνουν ότι κάθε προϊόν μιας κατηγορίας αυξήθηκε κατά το ίδιο ποσοστό.
Διαφορά 15,8% μεταξύ των υπεραγορών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση του συνολικού κόστους κοινών προϊόντων ανάμεσα στις υπεραγορές.
Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στις 31 Ιουλίου, με βάση 177 κοινά προϊόντα σε 12 υπεραγορές, η διαφορά στο μέσο συνολικό κόστος έφθασε το 15,8%. Αυτό σημαίνει ότι δύο καταναλωτές οι οποίοι επιλέγουν ακριβώς τα ίδια προϊόντα, αλλά ψωνίζουν από διαφορετικές αλυσίδες, ενδέχεται να καταλήξουν με αισθητά διαφορετικό λογαριασμό.
Όταν η σύγκριση περιορίστηκε στις πέντε υπεραγορές με τον μεγαλύτερο αριθμό καταχωρισμένων προϊόντων, η απόκλιση για 327 κοινά προϊόντα διαμορφώθηκε στο 7,6%.
Η μικρότερη διαφορά στη δεύτερη περίπτωση δείχνει ότι οι μεγάλες αλυσίδες ενδέχεται να κινούνται πιο κοντά μεταξύ τους ως προς το συνολικό κόστος. Παραμένει, όμως, ένα περιθώριο εξοικονόμησης το οποίο μπορεί να αποδειχθεί σημαντικό σε βάθος χρόνου.
Ερωτήματα για την ένταση του ανταγωνισμού
Ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών θεωρεί ότι οι μεγάλες αποκλίσεις στις τιμές πώλησης δεν συνιστούν ένδειξη έντονου ανταγωνισμού μεταξύ της πλειονότητας των υπεραγορών που συμμετέχουν στο «e-kalathi».
Οι διαφορές μπορούν να οφείλονται σε διαφορετική εμπορική πολιτική, προσφορές, κόστος προμήθειας, τοποθεσία ή μέγεθος της κάθε επιχείρησης. Για τον καταναλωτή, πάντως, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: η επιλογή υπεραγοράς μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το τελικό ποσό στο ταμείο.
Η σύγκριση μόνο της τελικής αξίας ενός μεγάλου καλαθιού χρειάζεται, ωστόσο, προσοχή. Ένα νοικοκυριό δεν αγοράζει απαραίτητα και τα 177 ή τα 327 κοινά προϊόντα. Πιο χρήσιμη είναι η δημιουργία ενός προσωπικού καλαθιού με τα είδη που αγοράζει συχνότερα κάθε οικογένεια.
Τι μπορούν να κάνουν οι καταναλωτές
Ο Σύνδεσμος καλεί το κοινό να αποφεύγει, όπου είναι εφικτό, την αγορά προϊόντων στα οποία παρατηρούνται αυξήσεις, θεωρώντας ότι η αλλαγή της καταναλωτικής συμπεριφοράς μπορεί να λειτουργήσει ως πίεση για συγκράτηση των τιμών.
Στην πράξη, αυτό μπορεί να σημαίνει επιλογή διαφορετικής μάρκας, στροφή σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας ή αναβολή της αγοράς ενός μη απαραίτητου προϊόντος μέχρι να προσφερθεί σε χαμηλότερη τιμή.
Χρειάζεται, όμως, να εξετάζεται η τιμή ανά κιλό ή ανά λίτρο και όχι μόνο η τιμή της συσκευασίας. Μια εμφανώς φθηνότερη επιλογή μπορεί να περιέχει μικρότερη ποσότητα, ενώ μια προωθητική ενέργεια δεν είναι πάντοτε συμφέρουσα συγκριτικά με την κανονική τιμή ανταγωνιστικού προϊόντος.
MoneyMatters Insight
Τα στοιχεία του Ιουλίου στέλνουν ένα διπλό μήνυμα. Από τη μία, οι μειώσεις αφορούν περισσότερα προϊόντα και εμφανίζουν μεγαλύτερο μέσο ποσοστό από τις αυξήσεις. Από την άλλη, οι ανατιμήσεις επιμένουν σε κατηγορίες που αγοράζονται συχνά, ενώ η απόκλιση έως 15,8% μεταξύ υπεραγορών δείχνει ότι το σημείο αγοράς παραμένει καθοριστικό για τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Το «e-kalathi» μπορεί να προσφέρει χρήσιμη διαφάνεια, αλλά η πραγματική εξοικονόμηση προκύπτει όταν ο καταναλωτής συγκρίνει τα δικά του βασικά προϊόντα, την τιμή ανά μονάδα μέτρησης και το συνολικό κόστος της αγοράς — όχι απλώς τις μεμονωμένες προσφορές.
The post Ανατιμήσεις έως 7,6% σε βασικά προϊόντα – Μεγάλες αποκλίσεις τιμών στις υπεραγορές appeared first on moneymatters.cy.
