Η Ευρώπη φαίνεται να απομακρύνεται, τουλάχιστον προσωρινά, από το σενάριο σοβαρής κρίσης εφοδιασμού σε καύσιμα αεροσκαφών, παρά τις έντονες ανησυχίες που είχαν κυριαρχήσει τις προηγούμενες εβδομάδες λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και των προβλημάτων στα Στενά του Ορμούζ.
Η εκτίναξη των τιμών στα καύσιμα οδήγησε τελικά σε μαζική ανακατεύθυνση φορτίων προς την ευρωπαϊκή αγορά, με αποτέλεσμα η προσφορά να βελτιωθεί ταχύτερα από ό,τι ανέμεναν κυβερνήσεις, αεροπορικές εταιρείες και ενεργειακοί οργανισμοί.
Οι αυξημένες τιμές έφεραν νέα φορτία στην Ευρώπη
Η άνοδος των τιμών λειτούργησε ως ισχυρό οικονομικό κίνητρο για:
- διυλιστήρια,
- traders
- και εξαγωγείς καυσίμων,
ώστε να κατευθύνουν περισσότερες ποσότητες jet fuel προς την Ευρώπη.
Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς:
- αυξήθηκαν οι ροές από τη Δυτική Αφρική,
- τις Ηνωμένες Πολιτείες
- και τη Νορβηγία,
καλύπτοντας μεγάλο μέρος των απωλειών που προκλήθηκαν από τη μείωση των προμηθειών από τον Περσικό Κόλπο.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι, δήλωσε ότι οι προμηθευτές της εταιρείας δεν αναμένουν σοβαρές διαταραχές τουλάχιστον μέχρι τα μέσα Ιουλίου, σημειώνοντας ότι «η κατάσταση συνεχίζει να βελτιώνεται».
Ο IEA βλέπει βελτίωση αλλά όχι πλήρη εξομάλυνση
Πριν από έναν μήνα, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας είχε προειδοποιήσει ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με ελλείψεις jet fuel μέχρι τα τέλη Μαΐου.
Ωστόσο, η νεότερη έκθεση του οργανισμού εμφανίζεται πιο καθησυχαστική.
Ο IEA σημειώνει ότι:
- η παραγωγή jet fuel στις ΗΠΑ αυξήθηκε σημαντικά,
- ενώ οι εξαγωγές από τη Δυτική Αφρική ενισχύθηκαν.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι ΗΠΑ:
- από καθαρός εισαγωγέας jet fuel το 2025,
- μετατράπηκαν σε καθαρό εξαγωγέα το 2026,
καθώς τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτουργούν πλέον σε υψηλά επίπεδα παραγωγής.
Ενισχύουν παραγωγή και τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια
Παράλληλα, ευρωπαϊκές ενεργειακές εταιρείες αυξάνουν την παραγωγή καυσίμων αεροσκαφών.
Η Repsol ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει αύξηση παραγωγής jet fuel κατά 15%-20%, προκειμένου να στηρίξει:
- τον τουρισμό,
- τις αερομεταφορές
- και την ευρωπαϊκή οικονομία.
Η Ισπανία θεωρείται ιδιαίτερα εκτεθειμένη στο ζήτημα, καθώς ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα ανάπτυξης.
Οι τιμές αποκλιμακώνονται αλλά παραμένουν υψηλές
Στις πρώτες εβδομάδες του πολέμου:
- οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών είχαν ξεπεράσει τα 200 δολάρια ανά βαρέλι,
- υπερδιπλάσιες από τα επίπεδα πριν τη σύγκρουση.
Τις τελευταίες εβδομάδες καταγράφεται αποκλιμάκωση:
- προς τα 162 δολάρια ανά βαρέλι,
- ωστόσο οι τιμές παραμένουν αισθητά υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Παραμένουν οι κίνδυνοι για το φθινόπωρο
Παρά τη βελτίωση, οι αγορές εξακολουθούν να θεωρούν την κατάσταση εύθραυστη.
Ο IEA προειδοποιεί ότι:
- οι νέες ροές δεν έχουν ακόμη αντικαταστήσει πλήρως τις προπολεμικές ποσότητες μέσω των Στενών του Ορμούζ,
- και η εξισορρόπηση της αγοράς απαιτεί χρόνο.
Αν:
- συνεχιστεί ο πόλεμος,
- ή παραταθεί ο αποκλεισμός μεγάλου μέρους της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο,
τότε η Ευρώπη ενδέχεται να αντιμετωπίσει νέες πιέσεις από τα τέλη καλοκαιριού έως τις αρχές φθινοπώρου.
Οι αεροπορικές αλλάζουν στάση
Οι πρώτες αντιδράσεις των αεροπορικών εταιρειών ήταν επιθετικές.
Εταιρείες όπως:
- SAS
- και Lufthansa
είχαν προχωρήσει σε περικοπές χιλιάδων πτήσεων μικρών αποστάσεων, θεωρώντας ότι με το αυξημένο κόστος καυσίμων πολλές γραμμές δεν ήταν πλέον κερδοφόρες.
Ωστόσο, η βελτίωση της προσφοράς και η αποκλιμάκωση των τιμών οδηγούν πλέον ορισμένες εταιρείες σε επαναφορά δρομολογίων.
Η Ryanair ανακοίνωσε ήδη ότι προχωρά στην προσθήκη νέων πτήσεων, εκτιμώντας ότι η αγορά σταθεροποιείται βραχυπρόθεσμα.
