Χωρίς μία εβδομάδα διακοπών το 27,6% των Κυπρίων: Το εισοδηματικό κενό πίσω από τον αριθμό

Περισσότεροι από ένας στους τέσσερις κατοίκους της Κύπρου δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά ούτε μία εβδομάδα διακοπών μακριά από το σπίτι. Το ποσοστό ανήλθε στο 27,6% το 2025, φέρνοντας τη χώρα σχεδόν ακριβώς στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που διαμορφώθηκε στο 27,5%.

Το στοιχείο δεν καταγράφει πόσοι επέλεξαν να μη φύγουν ή πόσοι προτίμησαν μια σύντομη απόδραση. Μετρά την οικονομική αδυναμία πληρωμής τουλάχιστον μίας εβδομάδας ετήσιων διακοπών μακριά από την κύρια κατοικία. Γι’ αυτό και χρησιμοποιείται από την Eurostat ως δείκτης υλικής στέρησης.

Μεγάλη βελτίωση μέσα σε έναν χρόνο

Η εικόνα της Κύπρου βελτιώθηκε αισθητά σε σύγκριση με το 2024, όταν το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 33,2%. Η πτώση κατά 5,6 ποσοστιαίες μονάδες σημαίνει ότι περισσότερα νοικοκυριά απέκτησαν τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν μια εβδομάδα ανάπαυσης.

Η μεταβολή είναι ακόμη πιο αξιοσημείωτη επειδή στην ΕΕ σημειώθηκε μικρή επιδείνωση: από 27,0% το 2024 σε 27,5% το 2025.

Η σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ωστόσο, δεν μετατρέπει το πρόβλημα σε αποδεκτό. Το γεγονός ότι η Κύπρος δεν αποκλίνει πλέον αρνητικά από την ΕΕ δεν αλλάζει ότι ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας παραμένει αποκλεισμένο από μια δαπάνη που συνδέεται με ξεκούραση, οικογενειακό χρόνο και κοινωνική συμμετοχή.

Η ευρωπαϊκή απόσταση παραμένει μεγάλη

Οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών είναι εντυπωσιακές. Στη Ρουμανία το ποσοστό έφθασε το 61,4%, στην Ελλάδα το 46,6% και στη Βουλγαρία το 39,1%. Στον αντίποδα, το Λουξεμβούργο κατέγραψε 10,6%, η Σουηδία 12,4% και η Ολλανδία 12,8%.

Η εικόνα δείχνει ότι το δικαίωμα σε χρόνο ανάπαυσης δεν εξαρτάται μόνο από τις ημέρες άδειας. Εξαρτάται από το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα μετά το ενοίκιο ή τη δόση, την ενέργεια, τα τρόφιμα, τις μετακινήσεις και τις υποχρεώσεις των παιδιών.

Το καμπανάκι του ΕΔΕΦ

Το Εθνικό Δίκτυο Ενάντια στη Φτώχεια Κύπρου, γνωστό ως ΕΔΕΦ, τοποθετεί το εύρημα στο ευρύτερο πλαίσιο της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Η ανάγνωση αυτή έχει σημασία, επειδή η αδυναμία διακοπών σπάνια εμφανίζεται μόνη της. Συχνά συνυπάρχει με αδυναμία κάλυψης έκτακτων δαπανών, καθυστερήσεις σε λογαριασμούς ή περιορισμό βασικών αναγκών.

Οι διακοπές δεν είναι ο σοβαρότερος λογαριασμός ενός νοικοκυριού, αλλά λειτουργούν ως αποκαλυπτικός δείκτης του πόσο εισόδημα απομένει όταν πληρωθούν όλοι οι σοβαρότεροι λογαριασμοί.

Τι πρέπει να μετρήσει η κοινωνική πολιτική

Η επόμενη συζήτηση δεν μπορεί να περιοριστεί σε ένα γενικό επίδομα διακοπών. Χρειάζεται να εξετάσει ποιες ομάδες συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη στέρηση: μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες, χαμηλόμισθοι, άνεργοι, ηλικιωμένοι, άτομα με αναπηρία και νοικοκυριά με υψηλό στεγαστικό κόστος.

Οι πολιτικές για το διαθέσιμο εισόδημα, την προσιτή στέγη, την ενέργεια, τη φροντίδα παιδιών και τις κοινωνικές διακοπές πρέπει να αξιολογούνται μαζί. Η βελτίωση από το 33,2% στο 27,6% είναι θετική, αλλά το ζητούμενο είναι αν μπορεί να συνεχιστεί χωρίς να αφήνει τις πιο ευάλωτες ομάδες πίσω.

Ο αριθμός της Eurostat είναι τελικά μια υπενθύμιση ότι η οικονομική ανάπτυξη κρίνεται και από το αν μεταφράζεται σε πραγματικό χώρο για ζωή, ανάπαυση και αξιοπρέπεια.

Πηγή δεδομένων: Eurostat, δείκτης ilc_mdes02. Τα στοιχεία αφορούν το 2025.