- Ιράν και Ομάν συμφώνησαν στις γεωγραφικές συντεταγμένες της διαδρομής διέλευσης από το Ορμούζ.
- Η κοινή ανακοίνωση οριστικοποιείται, αλλά η εφαρμογή και η τελική πολιτική έγκριση παραμένουν κρίσιμα βήματα.
- Η διευθέτηση μπορεί να επαναφέρει την κατάπαυση πυρός και να ανοίξει τον δρόμο για νέες συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν.
Ιράν και Ομάν κατέληξαν σε συμφωνία για τις γεωγραφικές συντεταγμένες της θαλάσσιας διαδρομής που θα χρησιμοποιούν τα πλοία στα Στενά του Ορμούζ, δημιουργώντας το πιο ουσιαστικό παράθυρο αποκλιμάκωσης των τελευταίων εβδομάδων.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι οι δύο πλευρές οριστικοποιούν κοινή ανακοίνωση. Διεθνείς πηγές επισημαίνουν, ωστόσο, ότι η συμφωνία παραμένει ευάλωτη σε πολιτικές παρεμβάσεις και ότι η πραγματική δοκιμασία θα είναι η ασφαλής επιστροφή της εμπορικής κυκλοφορίας.
Η συμφωνία για τη θαλάσσια διαδρομή
Το υπό διαμόρφωση πλαίσιο προβλέπει προσωρινή διευθέτηση διάρκειας 60 ημερών. Τα πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο θα κινούνται σε βόρεια λωρίδα μέσω ιρανικών υδάτων, ενώ η εξερχόμενη κυκλοφορία προς την Αραβική Θάλασσα θα χρησιμοποιεί νότια λωρίδα μέσω Ομάν.
Παράλληλα, προβλέπεται καθαρισμός της κεντρικής λωρίδας από νάρκες μέσα σε 30 ημέρες και διαπραγμάτευση μόνιμου καθεστώτος. Οι πληροφορίες για τα τέλη παραμένουν αντικρουόμενες: αμερικανικές πηγές επιμένουν σε ελεύθερη διέλευση χωρίς χρεώσεις, ενώ περιφερειακές αναφορές κάνουν λόγο για υπηρεσίες ασφαλείας και περιβαλλοντικής προστασίας.
Ο Τραμπ μιλά για μεγάλη πρόοδο
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι έχει σημειωθεί «μεγάλη πρόοδος» και ότι συμφωνία μπορεί να ανακοινωθεί άμεσα. Η Ουάσιγκτον βλέπει την επαναλειτουργία του Ορμούζ ως πρώτη φάση μιας ευρύτερης διαδικασίας, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην επανέναρξη των συνομιλιών για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και σε σταθερότερη κατάπαυση του πυρός.
Η προηγούμενη συμφωνία κατέρρευσε όταν επανελήφθησαν οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία. Γι’ αυτό η νέα διευθέτηση θα κριθεί λιγότερο από την ανακοίνωσή της και περισσότερο από το αν θα εφαρμοστεί επί εβδομάδες χωρίς νέες επιθέσεις ή στρατιωτική κλιμάκωση.
Οι αμερικανικές κυρώσεις και η κρίσιμη διευκρίνιση
Την ίδια ημέρα, οι ΗΠΑ αφαίρεσαν από τον κατάλογο κυρώσεων τρεις εταιρείες που είχαν συνδεθεί με το Ιράν. Αμερικανός αξιωματούχος διευκρίνισε ότι η απόφαση ελήφθη έπειτα από εξέταση προσφυγής και δεν συνιστά από μόνη της αλλαγή της πολιτικής της Ουάσιγκτον.
Η εξέλιξη μπορεί να λειτουργήσει ως θετικό μήνυμα προς τη διπλωματική διαδικασία, αλλά δεν ισοδυναμεί ακόμη με γενικευμένη άρση κυρώσεων. Οποιαδήποτε ευρύτερη οικονομική χαλάρωση αναμένεται να συνδεθεί με την εφαρμογή της συμφωνίας, την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και την πρόοδο στο πυρηνικό ζήτημα.
Από το Ορμούζ σε ευρύτερη ειρήνευση
Πριν από τον πόλεμο, από τη δίοδο περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η σχεδόν παράλυση της κυκλοφορίας αύξησε το κόστος καυσίμων, λιπασμάτων, ασφάλισης και μεταφορών σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.
Εάν η συμφωνία Ιράν–Ομάν εφαρμοστεί, δεν θα λύσει αυτομάτως τον πόλεμο. Θα δημιουργήσει όμως έναν λειτουργικό μηχανισμό αποκλιμάκωσης σε ένα σημείο όπου η στρατιωτική και η οικονομική πίεση συναντώνται.
Διαβάστε επίσης: Reuters: Το σχέδιο για το Ορμούζ δίνει στο Ιράν τον έλεγχο της εισερχόμενης κίνησης.
Οι πληροφορίες διασταυρώθηκαν από Associated Press, Axios και Reuters.
