Social media στην Ελλάδα: Το σχέδιο για παιδιά κάτω των 15 και η κρίσιμη λεπτομέρεια του 2013

Η Ελλάδα προωθεί στη Βουλή νομοσχέδιο που θέτει όριο 15 ετών στην πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, με προβλεπόμενη έναρξη εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027. Η επίσημη ανακοίνωση της 12ης Οκτωβρίου προγραμματίζει την εισαγωγή του για τις 13 Οκτωβρίου και την ψηφοφορία στην Ολομέλεια για τις 22 Οκτωβρίου. Πρόκειται ακόμη για σχέδιο νόμου και όχι για απαγόρευση που ήδη εφαρμόζεται.

Μια καθοριστική λεπτομέρεια βρίσκεται στον τρόπο υπολογισμού της ηλικίας: για τη συγκεκριμένη ελληνική διάταξη, η ημερομηνία γέννησης όσων γεννήθηκαν στο ίδιο έτος θεωρείται η 1η Ιανουαρίου. Έτσι, στην προβλεπόμενη έναρξη του 2027 ο περιορισμός αφορά παιδιά γεννημένα το 2013 και μετά, ενώ όσα γεννήθηκαν το 2012 ή νωρίτερα καλύπτουν το όριο.

Ο ειδικός κανόνας για τα γενέθλια

Ένα παιδί γεννημένο τον Δεκέμβριο του 2012 δεν θα χρειάζεται, βάσει του σχεδίου, να περιμένει τα γενέθλιά του στο τέλος του 2027. Η ίδια λογική μεταφέρει τα παιδιά του 2013 πάνω από το όριο από την 1η Ιανουαρίου 2028 και εκείνα του 2014 από την 1η Ιανουαρίου 2029.

Αυτός είναι ειδικός τρόπος εφαρμογής της ηλικιακής ρύθμισης. Οι χρήστες 15–17 ετών παραμένουν ανήλικοι και εξακολουθούν να δικαιούνται τις προστασίες που προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις ψηφιακές υπηρεσίες.

Ποιες υπηρεσίες και ποιοι λογαριασμοί

Το κριτήριο είναι η υπηρεσία κοινωνικής δικτύωσης, όχι ένας κλειστός κατάλογος εμπορικών ονομάτων. Στην επίσημη ενημέρωση αναφέρονται ενδεικτικά Facebook, Instagram, TikTok και LinkedIn. Για υπηρεσίες με μικτές λειτουργίες χρειάζεται αποσαφήνιση της υπαγωγής από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές.

Το σχέδιο δεν προβλέπει εξαίρεση επειδή ένας λογαριασμός δημιουργήθηκε πριν από την εφαρμογή του. Επίσης, δεν προβλέπει ότι ο γονέας μπορεί να παρακάμψει το ελληνικό όριο δίνοντας συναίνεση ή δημιουργώντας ειδικό περιορισμένο λογαριασμό για παιδί 13–15 ετών.

Πώς θα επαληθεύεται η ηλικία

Η ευθύνη ελέγχου μεταφέρεται στις πλατφόρμες, με κατάλληλες και αναλογικές μεθόδους επαλήθευσης. Μια απλή δήλωση ημερομηνίας γέννησης δεν θεωρείται επαρκής. Το Gov.gr Wallet και το Kids Wallet παρουσιάζονται ως ενδεικτικές λύσεις και όχι ως υποχρεωτική μοναδική εφαρμογή.

Η αναγκαία πληροφορία είναι αν ο χρήστης καλύπτει το ηλικιακό όριο. Αυτό μπορεί να επιβεβαιώνεται με διακριτικό ηλικίας, χωρίς κοινοποίηση ονόματος, ακριβούς ημερομηνίας γέννησης ή αριθμού ταυτότητας στην πλατφόρμα. Το σχέδιο δεν θεσπίζει γενική υποχρέωση αποστολής εγγράφου ταυτότητας σε κάθε κοινωνικό δίκτυο.

Τι ισχύει για τις οικογένειες

Οι συγκεκριμένες ελληνικές διατάξεις δεν δημιουργούν νέο πρόστιμο για παιδιά ή γονείς. Η εποπτεία αφορά τους παρόχους, μέσω του υφιστάμενου πλαισίου της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες και των αρμόδιων ελληνικών και ευρωπαϊκών αρχών.

Η επίσημη ενημέρωση δεν ζητά από όλες τις οικογένειες να εγγραφούν από τώρα σε κάποια εφαρμογή. Οι γονείς μπορούν να αξιοποιούν τις ρυθμίσεις ιδιωτικότητας και γονικού ελέγχου, καθώς και το parco.gov.gr, παρακολουθώντας τις τελικές οδηγίες και τις ενημερώσεις των υπηρεσιών.

Διαφορετική διαδικασία η ευρωπαϊκή πρόταση

Το EU Kids Act είναι ξεχωριστή πρόταση ευρωπαϊκού κανονισμού, με ευρύτερο πεδίο υπηρεσιών και διαφορετικές προβλέψεις. Χρειάζεται έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Η ημερομηνία της 1ης Ιανουαρίου 2027 αφορά το ελληνικό σχέδιο, όχι μια ήδη ισχύουσα πανευρωπαϊκή απαγόρευση.

Η ρύθμιση που παρουσιάστηκε αφορά την Ελλάδα. Δεν συνιστά ανακοίνωση αντίστοιχου ηλικιακού αποκλεισμού στην Κύπρο. Το επόμενο βήμα είναι το τελικό ψηφισμένο κείμενο και η πρακτική εφαρμογή αξιόπιστων ελέγχων, με προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Στοιχεία και πηγές: Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης: ανακοίνωση και 28 επίσημες απαντήσεις.

Ο Δημήτρης Παπαστεργίου και η Χένα Βίρκουνεν στην Αθήνα, 2 Οκτωβρίου 2025. Φωτογραφία αρχείου. — Φωτογραφία: © European Union 2025 / Yorgos Karahalis / CC BY 4.0. Περικοπή κάδρου.