Σε νέα φάση έντασης εισέρχονται οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ European Union και China, καθώς το Πεκίνο προειδοποιεί με αντίμετρα εάν προχωρήσει χωρίς αλλαγές το ευρωπαϊκό νομοσχέδιο για την ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής.
Το κινεζικό Υπουργείο Εμπορίου ξεκαθάρισε ότι θα «παρακολουθεί στενά» τη διαδικασία και είναι ανοιχτό σε διάλογο, ωστόσο έστειλε σαφές μήνυμα ότι η υιοθέτηση του πλαισίου χωρίς να ληφθούν υπόψη οι κινεζικές θέσεις θα οδηγήσει σε απάντηση.
Τι προβλέπει το ευρωπαϊκό νομοσχέδιο
Το νομοσχέδιο της European Commission για τη λεγόμενη «βιομηχανική επιτάχυνση», που παρουσιάστηκε στις 4 Μαρτίου, στοχεύει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης και της στρατηγικής αυτονομίας.
Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της Κομισιόν Stéphane Séjourné, το πλαίσιο προβλέπει ότι:
- Επιχειρήσεις σε στρατηγικούς κλάδους θα πρέπει να χρησιμοποιούν συγκεκριμένο ποσοστό ευρωπαϊκών συστατικών
- Η συμμόρφωση θα αποτελεί προϋπόθεση για πρόσβαση σε δημόσια χρηματοδότηση
- Εισάγονται περιορισμοί στις άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ)
Οι βασικοί τομείς που επηρεάζονται είναι:
- Ηλεκτρικά οχήματα και μπαταρίες
- Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (φωτοβολταϊκά, αντλίες θερμότητας)
- Πυρηνική ενέργεια
- Πρώτες ύλες κρίσιμης σημασίας
- Βαριά βιομηχανία
Οι ενστάσεις του Πεκίνου
Το Ministry of Commerce of China υποστηρίζει ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο:
- Εισάγει διακριτική μεταχείριση εις βάρος ξένων εταιρειών
- Δημιουργεί «ρήτρες προέλευσης» τύπου Made in Europe
- Περιορίζει την πρόσβαση κινεζικών επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκές αγορές
Κατά το Πεκίνο, οι ρυθμίσεις αυτές πλήττουν κυρίως κινεζικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται ήδη έντονα στους συγκεκριμένους τομείς.
Η ευρωπαϊκή απάντηση: «Αθέμιτος ανταγωνισμός»
Από την πλευρά της, η European Union εδώ και χρόνια κατηγορεί κινεζικές επιχειρήσεις για:
- Κρατικές επιδοτήσεις
- Παραβίαση κανόνων ανταγωνισμού
- Στρέβλωση τιμών στην παγκόσμια αγορά
Το νέο νομοσχέδιο εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική:
- Μείωσης εξάρτησης από την Κίνα
- Ενίσχυσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας
- Προστασίας κρίσιμων εφοδιαστικών αλυσίδων
Κίνδυνος εμπορικής σύγκρουσης
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει τον κίνδυνο ενός νέου γύρου εμπορικών αντιπαραθέσεων μεταξύ των δύο πλευρών, σε μια περίοδο όπου:
- Οι αλυσίδες εφοδιασμού αναδιαμορφώνονται
- Η ενεργειακή μετάβαση απαιτεί κρίσιμες πρώτες ύλες
- Η γεωπολιτική πόλωση εντείνεται
Ενδεχόμενα αντίμετρα από την China θα μπορούσαν να επηρεάσουν:
- Ευρωπαϊκές εξαγωγές
- Επενδύσεις
- Συνεργασίες σε τεχνολογία και ενέργεια
Το ευρύτερο διακύβευμα
Η σύγκρουση δεν αφορά μόνο το εμπόριο, αλλά τον έλεγχο των μελλοντικών βιομηχανιών:
- Ηλεκτροκίνηση
- Καθαρή ενέργεια
- Βιομηχανική παραγωγή υψηλής τεχνολογίας
Η Ευρώπη επιχειρεί να ενισχύσει την αυτάρκειά της, ενώ η Κίνα επιδιώκει να διατηρήσει την ισχυρή της θέση στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας.
Το αποτέλεσμα θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τις ισορροπίες στη διεθνή οικονομία την επόμενη δεκαετία.