Η κατάργηση 75 σχολικών μονάδων και η πτώση των μαθητών της Α΄ Δημοτικού κάτω από 70.000 δεν είναι απλή προσαρμογή του εκπαιδευτικού χάρτη. Όταν κλείνει ένα σχολείο σε χωριό ή μικρή πόλη, υποχωρεί η κρατική παρουσία, μειώνεται η δυνατότητα εγκατάστασης νέων οικογενειών και επιταχύνεται η ερήμωση.
- Η Α΄ Δημοτικού έχει 69.895 μαθητές.
- Οι γεννήσεις το 2025 ήταν σχεδόν οι μισές από τους θανάτους.
- 75 σχολεία καταργούνται και 307 υποβαθμίζονται.
- Θεσσαλία και Πελοπόννησος εμφανίζουν έντονη συρρίκνωση.
- Η απώλεια σχολείου επηρεάζει κατοίκηση, οικονομία και κρατική παρουσία.
Το σχολείο ως υποδομή ασφάλειας
Μια σχολική μονάδα δεν παρέχει μόνο εκπαίδευση. Κρατά οικογένειες στην περιοχή, υποστηρίζει θέσεις εργασίας και λειτουργεί ως κόμβος κοινότητας. Η απουσία της κάνει τη μετεγκατάσταση σχεδόν αναπόφευκτη.
Η ερήμωση έχει γεωγραφία
Οι περισσότερες καταργήσεις συγκεντρώνονται σε περιφέρειες με γήρανση, περιορισμένες υπηρεσίες και απόσταση από μεγάλα αστικά κέντρα. Η χώρα κινδυνεύει να διατηρεί έδαφος χωρίς επαρκή δημογραφική και διοικητική πυκνότητα.
Το λάθος της στενής διαχείρισης
Η συγχώνευση μπορεί να είναι παιδαγωγικά αναγκαία όταν οι μαθητές είναι ελάχιστοι. Αν δεν συνοδεύεται από ασφαλείς μεταφορές, στέγη, υγεία και τοπική οικονομία, λειτουργεί ως επιταχυντής αποχώρησης.
Η δημογραφική πολιτική πρέπει να αντιμετωπίζει το σχολείο ως μέρος στρατηγικής κατοίκησης. Το πρώτο κουδούνι που δεν θα χτυπήσει είναι συχνά η τελευταία προειδοποίηση πριν μια κοινότητα περάσει από τη συρρίκνωση στην εξαφάνιση.
