Οι μπαταρίες ιόντων λιθίου τροφοδοτούν σχεδόν κάθε φορητή συσκευή της καθημερινότητας. Η ίδια πυκνότητα ενέργειας που τις καθιστά τόσο χρήσιμες σημαίνει ότι μια εσωτερική βλάβη, ένα δυνατό χτύπημα, η υπερθέρμανση ή ένας ακατάλληλος φορτιστής μπορούν να οδηγήσουν σε γρήγορη και επικίνδυνη αστοχία.
Του Θωμά Μίτα, Ηλεκτρολόγου και Ηλεκτρονικού Μηχανικού, μέλους της Διοικούσας Επιτροπής του ΕΤΕΚ
Η φόρτιση κινητών, tablets, laptops, power banks και ακουστικών γίνεται πλέον σχεδόν αυτόματα. Είναι όμως μια διαδικασία μεταφοράς και αποθήκευσης ενέργειας. Όταν ο εξοπλισμός είναι κατάλληλος και χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, η τεχνολογία είναι γενικά ασφαλής. Όταν όμως υπάρχουν βλάβες ή λανθασμένες συνήθειες, ο κίνδυνος αυξάνεται.
- Μια μπαταρία που έχει χτυπηθεί, υπερθερμανθεί ή υποστεί εσωτερική βλάβη μπορεί να απελευθερώσει θερμά αέρια, καπνό ή φωτιά.
- Ο κίνδυνος αυξάνεται με ακατάλληλους φορτιστές, φθαρμένα καλώδια και φόρτιση σε επιφάνειες που παγιδεύουν θερμότητα.
- Φούσκωμα, παραμόρφωση, μυρωδιά, συριγμός και καπνός είναι προειδοποιήσεις που απαιτούν άμεση αντίδραση.
- Δεν φορτίζουμε συσκευές όταν κοιμόμαστε ή απουσιάζουμε και τις αποσυνδέουμε όταν ολοκληρωθεί η φόρτιση.
- Σε περίπτωση καπνού ή φωτιάς προτεραιότητα είναι η απομάκρυνση και η κλήση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.
Γιατί μια μικρή μπαταρία μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα
Μια σύγχρονη μπαταρία αποθηκεύει μεγάλη ποσότητα ενέργειας σε περιορισμένο χώρο. Αν η θερμότητα που παράγεται στο εσωτερικό της γίνει μεγαλύτερη από αυτή που μπορεί να αποβάλει, η θερμοκρασία αυξάνεται απότομα και η αστοχία μπορεί να επιταχυνθεί.
Το φαινόμενο μπορεί να συνοδεύεται από θερμά αέρια, καπνό ή φωτιά. Γι’ αυτό η έγκαιρη αναγνώριση μιας μη φυσιολογικής συμπεριφοράς έχει καθοριστική σημασία. Η πιο ασφαλής αντίδραση αρχίζει πριν εμφανιστεί η φλόγα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η συσκευή έχει πέσει, έχει παραμορφωθεί, έχει εκτεθεί σε πολύ υψηλή θερμοκρασία ή φορτίζεται με εξοπλισμό που δεν είναι συμβατός. Η κάλυψη μιας συσκευής με μαξιλάρια, κουβέρτες ή ρούχα περιορίζει την αποβολή θερμότητας και αυξάνει την πιθανότητα υπερθέρμανσης.
Τα πέντε σημάδια που απαιτούν διακοπή
- Πολύ υψηλή θερμοκρασία σε σχέση με τη φυσιολογική λειτουργία.
- Φούσκωμα ή παραμόρφωση της μπαταρίας ή του περιβλήματος.
- Ασυνήθιστη ή έντονη μυρωδιά.
- Συριγμός, «σκάσιμο» ή άλλοι περίεργοι ήχοι.
- Καπνός, μαύρισμα ή σημάδια υπερθέρμανσης σε φορτιστή, καλώδιο, φις ή πρίζα.
Αν μια μπαταρία έχει φουσκώσει, δεν τη φορτίζουμε ξανά και δεν επιχειρούμε να την πιέσουμε, να την τρυπήσουμε, να την ανοίξουμε ή να την επισκευάσουμε μόνοι μας. Σταματούμε τη χρήση και απευθυνόμαστε στον κατασκευαστή ή σε κατάλληλο τεχνικό.
Η ασφάλεια κρίνεται στις καθημερινές συνήθειες
Οι πρακτικοί κανόνες είναι απλοί, αλλά απαιτούν συνέπεια:
- Αντικαθιστούμε άμεσα φθαρμένα καλώδια και φορτιστές.
- Δεν φορτίζουμε συσκευές σε κρεβάτια, καναπέδες ή κάτω από μαξιλάρια.
- Δεν αφήνουμε κινητά και power banks στον ήλιο ή σε κλειστό αυτοκίνητο με υψηλή θερμοκρασία.
- Χρησιμοποιούμε συμβατό εξοπλισμό και ακολουθούμε τις οδηγίες του κατασκευαστή.
- Επιλέγουμε σκληρή, επίπεδη και καλά αεριζόμενη επιφάνεια.
- Δεν φορτίζουμε όταν κοιμόμαστε ή απουσιάζουμε από το σπίτι.
- Αποσυνδέουμε τη συσκευή και τον φορτιστή μετά την ολοκλήρωση της φόρτισης.
Όταν εμφανιστεί καπνός
Η αντίδραση σε περιστατικό μπαταρίας δεν πρέπει να θέτει σε κίνδυνο τον χρήστη. Αν εμφανιστεί καπνός ή φωτιά, απομακρυνόμαστε, ειδοποιούμε τους υπόλοιπους και καλούμε άμεσα τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Δεν πλησιάζουμε για να χειριστούμε μια μπαταρία που βρίσκεται σε αστοχία.
Η τεχνολογική εξάρτηση από επαναφορτιζόμενες συσκευές δεν σημαίνει ότι πρέπει να τις φοβόμαστε. Σημαίνει ότι η κουλτούρα ασφαλούς χρήσης πρέπει να ακολουθεί την ταχύτητα με την οποία αυτές ενσωματώθηκαν στη ζωή μας. Ο κατάλληλος εξοπλισμός, η επίβλεψη και η έγκαιρη αντίδραση μπορούν να αποτρέψουν ένα σοβαρό περιστατικό.
