Η ρητή δέσμευση Αθήνας και Λευκωσίας για «πλήρη και ανεμπόδιστη υλοποίηση» του Great Sea Interconnector αλλάζει μία κρίσιμη μεταβλητή στο έργο των περίπου €1,9 δισ.: το πολιτικό ρίσκο. Δεν αποτελεί ακόμη τραπεζική εγγύηση, αλλά μειώνει την αβεβαιότητα που προκαλούσαν οι δημόσιες αποκλίσεις των δύο κυβερνήσεων.
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης δήλωσε ότι Ελλάδα και Κύπρος θα πράξουν όσα προβλέπονται για την ολοκλήρωση της διασύνδεσης, την οποία χαρακτήρισε έργο μείζονος σημασίας για τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου. Για επενδυτές, τράπεζες και προμηθευτές, το μήνυμα έχει αξία επειδή αποδίδει κοινή ιδιοκτησία του έργου στις δύο κυβερνήσεις.
- Η κοινή δημόσια δέσμευση Αθήνας–Λευκωσίας μειώνει τον κίνδυνο πολιτικής απόκλισης, έναν από τους βασικούς παράγοντες αβεβαιότητας του GSI.
- Η δήλωση δεν είναι κρατική εγγύηση και δεν υποκαθιστά ρυθμιστικές αποφάσεις, συμβάσεις χρηματοδότησης ή προστασία από υπερβάσεις κόστους.
- Το έργο διαθέτει ευρωπαϊκή επιχορήγηση περίπου €658 εκατ. και πλειοψηφικό στρατηγικό επενδυτή τη Meridiam.
- Η αγορά θα περιμένει το πρώτο απτό ορόσημο: επανέναρξη ερευνών, επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα και σαφή κατανομή κινδύνων.
Πώς τιμολογείται η νέα δήλωση
Σε μια υποδομή που συνδέει δύο δικαιοδοσίες και επηρεάζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, οι αγορές δεν αξιολογούν μόνο το τεχνικό σχέδιο. Τιμολογούν την πιθανότητα καθυστερήσεων, μεταβολής κυβερνητικής στάσης, ρυθμιστικών εμπλοκών και πρόσθετων κεφαλαιακών απαιτήσεων.
Μέχρι σήμερα, οι διαφορετικοί τόνοι από Αθήνα και Λευκωσία αύξαναν το λεγόμενο πολιτικό discount: την έκπτωση που εφαρμόζει ένας επενδυτής στην αναμενόμενη αξία επειδή δεν είναι βέβαιος ότι όλες οι πλευρές θα στηρίξουν το έργο έως το τέλος. Η δήλωση Γεραπετρίτη συμπιέζει αυτό το discount, αλλά δεν το μηδενίζει.
Για να αποκτήσει πλήρη οικονομική αξία, η πολιτική δέσμευση πρέπει να μετατραπεί σε συγχρονισμένες αποφάσεις από τις δύο κυβερνήσεις, τους διαχειριστές και τις ρυθμιστικές αρχές.
Τι έχει ήδη αλλάξει στη χρηματοδοτική δομή
Η είσοδος της Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία του GSI προσθέτει ιδιωτικό κεφάλαιο και εμπειρία σε μακροχρόνιες υποδομές. Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος, ενώ η γαλλική Nexans έχει κρίσιμο ρόλο στην κατασκευή και πόντιση του καλωδίου.
Το σκέλος Κρήτης–Κύπρου εκτιμάται κοντά στα €1,9 δισ. και έχει εξασφαλίσει ευρωπαϊκή επιχορήγηση περίπου €658 εκατ.. Η επιχορήγηση μειώνει την ανάγκη ανάκτησης κεφαλαίου, ενώ η Meridiam διευρύνει τη βάση των μετόχων. Ωστόσο, κανένα από τα δύο δεν απαντά αυτόματα στο τελικό κόστος, στις υπερβάσεις και στον χρόνο έναρξης εσόδων.
Πολιτική εγγύηση δεν σημαίνει κρατική εγγύηση
Η δήλωση του υπουργού αποτελεί ισχυρό πολιτικό σήμα. Δεν είναι, όμως, συμβατική δέσμευση ότι τα κράτη θα καλύψουν κάθε πρόσθετο κόστος ή θα αποζημιώσουν επενδυτές για γεωπολιτική καθυστέρηση. Αυτή η διάκριση είναι κεντρική για το due diligence.
Τράπεζες και θεσμικοί επενδυτές θα εξετάσουν ποιος αναλαμβάνει τον κίνδυνο αν οι θαλάσσιες έρευνες καθυστερήσουν, αν η χάραξη αλλάξει, αν ο εξοπλισμός παραμείνει ανενεργός ή αν η εμπορική λειτουργία μετατεθεί. Θα ζητήσουν επίσης σαφή μηχανισμό ρυθμιστικής ανάκτησης εσόδων και προστασία από μη ελεγχόμενες υπερβάσεις.
Τα τέσσερα επίπεδα ρίσκου που απομένουν
- Γεωπολιτικό: η δυνατότητα ολοκλήρωσης των ερευνών και της πόντισης χωρίς μακρά διακοπή λόγω τουρκικών αντιδράσεων.
- Ρυθμιστικό: η κατανομή κόστους και εσόδων μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, καθώς και η χρονική στιγμή έναρξης της ανάκτησης.
- Κατασκευαστικό: οι τεχνικές απαιτήσεις περίπου 898 χιλιομέτρων υποθαλάσσιας διασύνδεσης σε εξαιρετικά μεγάλα βάθη.
- Χρηματοδοτικό: η κάλυψη του υπολοίπου μετά την ευρωπαϊκή επιχορήγηση, το κόστος κεφαλαίου και η προστασία από νέες καθυστερήσεις.
Η πολιτική ευθυγράμμιση επηρεάζει και τα τέσσερα επίπεδα, επειδή αυξάνει την πιθανότητα συντονισμένης επίλυσης. Δεν υποκαθιστά, όμως, τις τεχνικές και οικονομικές απαντήσεις που χρειάζεται ένα χρηματοδοτήσιμο έργο.
Τι θα έκανε τη δέσμευση «bankable»
Η αγορά θα αναζητήσει συγκεκριμένα ορόσημα: οριστικό και κοινά αποδεκτό χρονοδιάγραμμα, επικαιροποιημένο προϋπολογισμό, σαφή κατανομή υπερβάσεων, ρυθμιστική ορατότητα στα έσοδα και σχέδιο αντιμετώπισης γεωπολιτικών διακοπών. Πάνω απ’ όλα, θα περιμένει την επιστροφή των πλοίων και την ολοκλήρωση των ερευνών.
Το MoneyMatters έχει ήδη αναλύσει γιατί οι θαλάσσιες έρευνες αποτελούν το πρώτο πραγματικό τεστ εκτέλεσης και πώς ο GSI μπορεί να επηρεάσει το κόστος ηλεκτρισμού στην Κύπρο. Η νέα εξέλιξη αφορά το ενδιάμεσο επίπεδο: αν το έργο διαθέτει αρκετή πολιτική συνοχή για να φθάσει από το συμβόλαιο στην κατασκευή.
Η κοινή δέσμευση Αθήνας–Λευκωσίας είναι σημαντική επειδή μειώνει έναν κίνδυνο που κανένα τεχνικό μοντέλο δεν μπορούσε να απορροφήσει: την αβεβαιότητα για το αν οι δύο κυβερνήσεις κινούνται προς τον ίδιο στόχο. Από εδώ και πέρα, η αποτίμηση του GSI θα εξαρτηθεί λιγότερο από τις δηλώσεις και περισσότερο από το αν η πολιτική ευθυγράμμιση παράγει μετρήσιμα ορόσημα, συμβάσεις και εργασίες στη θάλασσα.
The post GSI €1,9 δισ.: Η κοινή δέσμευση Αθήνας–Λευκωσίας αλλάζει το ρίσκο του έργου appeared first on moneymatters.cy.
