Στην Κύπρο φθάνει απόψε ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες, ανοίγοντας ένα εξαιρετικά πυκνό 48ωρο επαφών που θα δείξει εάν η νέα κινητικότητα στο Κυπριακό μπορεί να μετατραπεί σε πολιτική διαδικασία ουσίας.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει χωριστές συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, επαφές με τους διαπραγματευτές, τις Τεχνικές Επιτροπές και την κοινωνία των πολιτών, ιδιωτικό δείπνο των τριών και κοινή συνάντηση την Τετάρτη 29 Ιουλίου.
Η άφιξη αποτελεί την κορύφωση της κρίσιμης αποστολής που είχε αναλύσει το Strategist, μετά τον διπλωματικό συντονισμό της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, με Αθήνα, Άγκυρα, Βρυξέλλες και τις δύο πλευρές στην Κύπρο.
Το πρόγραμμα της Τρίτης
Το πρωί της Τρίτης 28 Ιουλίου, ο Γκουτέρες θα συναντηθεί αρχικά με τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Λίγο αργότερα, στις 11:45, θα έχει χωριστή συνάντηση με τον Τουφάν Ερχιουρμάν.
Το μεσημέρι θα καταθέσει στεφάνι στο Μνημείο Ειρηνευτών έξω από το Λήδρα Πάλας. Στις 16:00 θα επισκεφθεί το ανθρωπολογικό εργαστήριο της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων, έναν από τους πιο συμβολικούς δικοινοτικούς θεσμούς του νησιού.
Θα ακολουθήσουν επαφές με τους διαπραγματευτές των δύο πλευρών, τους επικεφαλής των δικοινοτικών Τεχνικών Επιτροπών και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών. Η διεύρυνση του προγράμματος πέρα από τους δύο ηγέτες δείχνει ότι ο ΟΗΕ επιδιώκει να αξιολογήσει τόσο την πολιτική βούληση όσο και την πρακτική δυνατότητα παραγωγής αποτελεσμάτων.
Το βράδυ, ο Γκουτέρες θα παρακαθίσει σε ιδιωτικό δείπνο με τους δύο ηγέτες στην οικία του Ειδικού Αντιπροσώπου του ΟΗΕ, Χασίμ Ντιάν, στο παλαιό Αεροδρόμιο Λευκωσίας.
Η κοινή συνάντηση της Τετάρτης
Η κρισιμότερη στιγμή θα έρθει το πρωί της Τετάρτης 29 Ιουλίου, όταν ο Γενικός Γραμματέας θα έχει κοινή συνάντηση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουφάν Ερχιουρμάν. Αμέσως μετά αναμένεται να παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου.
Το ελάχιστο ζητούμενο είναι να διατηρηθεί η διαδικασία ζωντανή και να συμφωνηθούν συγκεκριμένα επόμενα βήματα. Το πιο φιλόδοξο σενάριο θα ήταν να δημιουργηθεί ένας οδικός χάρτης που θα οδηγεί από τις άτυπες επαφές σε ουσιαστική διαπραγμάτευση.
Η διαφορά παραμένει βαθιά. Η ελληνοκυπριακή πλευρά επιδιώκει επανέναρξη συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, στη βάση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας και των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η τουρκοκυπριακή πλευρά ζητεί πολιτική ισότητα, σαφή μεθοδολογία και εγγυήσεις ότι η διαδικασία δεν θα επιστρέψει σε έναν ακόμη ατέρμονο διάλογο.
Η Ολγκίν προετοιμάζει το έδαφος
Πριν από την άφιξη Γκουτέρες, η Μαρία Άνχελα Ολγκίν συναντάται σήμερα στις 09:30 με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και στις 11:00 με τον Τουφάν Ερχιουρμάν. Οι επαφές της λειτουργούν ως τελικός έλεγχος των θέσεων και των πιθανών σημείων σύγκλισης.
Η Λευκωσία δηλώνει «συγκρατημένα αισιόδοξη» αλλά ρεαλιστική. Η κυβέρνηση επιδιώκει επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων και απορρίπτει τη νομιμοποίηση των τετελεσμένων της εισβολής και της διαίρεσης.
Το ευρύτερο παρασκήνιο
Η επίσκεψη πραγματοποιείται ενώ βρίσκονται στο δημόσιο πεδίο πληροφορίες για ιδέες ενός πιο χαλαρού μοντέλου διευθέτησης. Το Strategist είχε παρουσιάσει την αποκάλυψη του Independent για ένα πλαίσιο με δύο συνιστώσες πολιτείες, περιορισμένες κεντρικές αρμοδιότητες και «δημιουργική ασάφεια» ανάμεσα στις διαφορετικές αναγνώσεις της τελικής δομής.
Παράλληλα, Αθήνα και Λευκωσία έχουν ήδη διαμορφώσει κοινή γραμμή ενόψει των επαφών, επιμένοντας ότι η λύση πρέπει να παραμείνει εντός του πλαισίου του ΟΗΕ και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να έχει ενεργότερο ρόλο.
Strategist View: Η παρουσία Γκουτέρες στην Κύπρο δεν εγγυάται επανέναρξη συνομιλιών, αλλά ανεβάζει θεαματικά το πολιτικό κόστος μιας αποτυχίας χωρίς αποτέλεσμα. Οι επόμενες 48 ώρες θα κρίνουν εάν υπάρχει κοινό έδαφος για δομημένη συνέχεια ή εάν η κινητικότητα θα περιοριστεί ξανά σε μέτρα χαμηλής πολιτικής έντασης.
Πηγή αναφοράς: Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών.
