- Η υιοθέτηση και των 5 συνηθειών συνδέθηκε με έως 14 επιπλέον χρόνια ζωής για τις γυναίκες και 12 για τους άνδρες.
- Οι συμμετέχοντες με το πιο υγιεινό πρότυπο είχαν 74% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου κατά την περίοδο παρακολούθησης.
- Πρόκειται για μεγάλη παρατηρητική μελέτη: τα ευρήματα δείχνουν ισχυρές συσχετίσεις, όχι εγγύηση μακροζωίας για κάθε άτομο.
Δεν πρόκειται για «ελιξίριο» ούτε για μία θεαματική παρέμβαση. Πέντε γνώριμες καθημερινές επιλογές συνδέθηκαν με έως 14 επιπλέον χρόνια ζωής για τις γυναίκες και 12 για τους άνδρες, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη του Harvard.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε το 2018 στο επιστημονικό περιοδικό Circulation, ανέλυσε στοιχεία από 78.865 γυναίκες για περίοδο έως 34 ετών και 44.354 άνδρες για έως 27 έτη. Οι ερευνητές εξέτασαν πώς η διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, το βάρος, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ συνδέονταν με τη θνησιμότητα.
Τι έδειξαν οι αριθμοί
Στην ηλικία των 50 ετών, οι γυναίκες που δεν ακολουθούσαν καμία από τις πέντε συνήθειες εκτιμήθηκε ότι είχαν ακόμη 29 χρόνια ζωής, ενώ όσες ακολουθούσαν και τις πέντε είχαν 43,1 χρόνια. Για τους άνδρες, οι αντίστοιχες εκτιμήσεις ήταν 25,5 και 37,6 χρόνια.
Η διαφορά αντιστοιχεί σε περίπου 14 επιπλέον χρόνια για τις γυναίκες και 12 για τους άνδρες. Παράλληλα, η υιοθέτηση και των πέντε συνηθειών συνδέθηκε με 74% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία, 82% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο και 65% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο κατά την περίοδο της μελέτης.
Οι πέντε συνήθειες που αξιολόγησε το Harvard
1. Ισορροπημένη διατροφή
Το υγιεινό πρότυπο έδινε έμφαση σε λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς, προϊόντα ολικής άλεσης και ποιοτικά λιπαρά. Παράλληλα, περιόριζε τα κόκκινα και επεξεργασμένα κρέατα, τα ζαχαρούχα ποτά, τα τρανς λιπαρά και την υπερβολική πρόσληψη νατρίου. Πρόκειται για κατεύθυνση συμβατή με πρότυπα όπως η μεσογειακή διατροφή.
2. Τουλάχιστον 30 λεπτά άσκησης την ημέρα
Ως υγιεινή συνήθεια ορίστηκε η μέτρια έως έντονη σωματική δραστηριότητα για τουλάχιστον 30 λεπτά καθημερινά. Γρήγορο περπάτημα, ποδήλατο ή άλλη συστηματική δραστηριότητα μπορούν να συμβάλουν στον στόχο, ανάλογα με την ηλικία και την κατάσταση της υγείας του κάθε ανθρώπου.
3. Διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ως δείκτη εύρος ΔΜΣ από 18,5 έως 24,9 kg/m². Ο δείκτης μάζας σώματος είναι χρήσιμο πληθυσμιακό εργαλείο, αλλά δεν αποτυπώνει μόνος του τη σύσταση του σώματος ή τον συνολικό κίνδυνο ενός ατόμου και δεν υποκαθιστά την ιατρική αξιολόγηση.
4. Καθόλου κάπνισμα
Η αποχή από το κάπνισμα αποτέλεσε έναν από τους ισχυρότερους κοινούς παρονομαστές. Το κάπνισμα επιβαρύνει σχεδόν κάθε όργανο και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, καρκίνου και χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων.
5. Αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ
Η αρχική μελέτη κατέταξε ως χαμηλού κινδύνου τη μέτρια κατανάλωση, έως περίπου ένα ποτό την ημέρα για τις γυναίκες και έως δύο για τους άνδρες. Το εύρημα δεν αποτελεί σύσταση να αρχίσει κάποιος να πίνει. Το αλκοόλ συνδέεται επίσης με εξάρτηση, ηπατική νόσο και αρκετές μορφές καρκίνου, γι’ αυτό η ασφαλέστερη επιλογή για όσους δεν πίνουν είναι να μην ξεκινήσουν και κάθε εξατομικευμένη απόφαση να συζητείται με γιατρό.
Περισσότερα χρόνια χωρίς χρόνια νόσο
Νεότερη ανάλυση της ίδιας ερευνητικής ομάδας, που δημοσιεύθηκε το 2020, εξέτασε όχι μόνο πόσο ζουν οι άνθρωποι αλλά και πόσα χρόνια παραμένουν χωρίς διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακή νόσο και καρκίνο.
Οι γυναίκες που ακολουθούσαν τέσσερις ή πέντε υγιεινές συνήθειες αναμενόταν να ζήσουν από τα 50 τους περίπου 34,4 χρόνια χωρίς τις συγκεκριμένες χρόνιες νόσους, έναντι 23,7 ετών για όσες δεν ακολουθούσαν καμία. Στους άνδρες, οι αντίστοιχοι αριθμοί ήταν 31,1 έναντι 23,5 ετών.
Τι δεν αποδεικνύει η μελέτη
Τα αποτελέσματα προέρχονται από παρατηρητική έρευνα και δεν αποδεικνύουν ότι οι πέντε συνήθειες, από μόνες τους, προκαλούν συγκεκριμένο αριθμό πρόσθετων ετών ζωής. Η κληρονομικότητα, το εισόδημα, το περιβάλλον, η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και άλλοι παράγοντες επηρεάζουν επίσης τη μακροζωία.
Η αξία της μελέτης βρίσκεται στο μέγεθος, στη μακρά παρακολούθηση και στη συνεπή σχέση που κατέγραψε: όσο περισσότερες υγιεινές συνήθειες συγκεντρώνονταν, τόσο χαμηλότερος ήταν ο κίνδυνος πρόωρου θανάτου. Σε επίπεδο δημόσιας υγείας, το μήνυμα είναι πρακτικό: η μακροζωία δεν κρίνεται μόνο στο ιατρείο, αλλά και στο κατά πόσο οι κοινωνίες διευκολύνουν την άσκηση, την ποιοτική διατροφή, τη διακοπή του καπνίσματος και την πρόληψη.
Τα πλήρη στοιχεία παρουσιάζονται από τη Harvard Gazette, το Harvard T.H. Chan School of Public Health και την πρωτότυπη δημοσίευση στο PubMed.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.
