Σε ένα πρωτοφανές έκτακτο μέτρο προχώρησε η Ρουμανία, ανατινάζοντας ελεγχόμενα βραχώδη σχηματισμό στον Δούναβη, προκειμένου να κατευθύνει περισσότερο νερό προς τον μοναδικό πυρηνικό αντιδραστήρα της χώρας που παραμένει σε λειτουργία.
Η επιχείρηση του ρουμανικού Πολεμικού Ναυτικού αποτυπώνει τη σοβαρότητα της ενεργειακής κρίσης που προκαλεί ο συνδυασμός παρατεταμένου καύσωνα και ξηρασίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η στάθμη του Δούναβη έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, περιορίζοντας το νερό που είναι διαθέσιμο για την ψύξη πυρηνικών μονάδων στη Ρουμανία και την Ουγγαρία.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η μειωμένη παροχή νερού επηρεάζει την ύδρευση, τις ποτάμιες μεταφορές, τη βιομηχανική δραστηριότητα και συνολικά την οικονομία της περιοχής.
Έκρηξη για να αλλάξει η ροή του ποταμού
Η ελεγχόμενη έκρηξη πραγματοποιήθηκε σε βραχώδη σχηματισμό που περιόριζε τη ροή νερού προς τον παλαιό κλάδο του Δούναβη, από τον οποίο τροφοδοτείται το κανάλι ψύξης του πυρηνικού σταθμού της Τσερναβόντα.
Με την απομάκρυνση του βράχου, οι ρουμανικές αρχές επιχειρούν να αυξήσουν την ποσότητα νερού που φτάνει στην εγκατάσταση. Το επόμενο στάδιο προβλέπει την κατασκευή προσωρινού φράγματος, το οποίο θα διοχετεύει μεγαλύτερο μέρος της ροής προς το κανάλι όπου βρίσκεται ο αντιδραστήρας.
Σύμφωνα με το ρουμανικό Πολεμικό Ναυτικό, οι σχετικές εργασίες αναμένεται να ολοκληρωθούν μέχρι την Τετάρτη. Κάθε πρόσθετη ημέρα λειτουργίας του αντιδραστήρα θεωρείται κρίσιμη, καθώς περιορίζει την ανάγκη για ακριβότερες εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας.
«Κάθε ημέρα μετά την Τετάρτη ή την Πέμπτη κατά την οποία λειτουργεί ο πυρηνικός σταθμός αποτελεί κέρδος», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας της Ρουμανίας, Ράντου Μιρούτα, προσθέτοντας ότι η ημερήσια οικονομική αξία της παραγωγής είναι πολλαπλάσια του κόστους της επιχείρησης στον Δούναβη.
Εκτός λειτουργίας ο ένας από τους δύο αντιδραστήρες
Η κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Nuclearelectrica αναγκάστηκε να θέσει εκτός λειτουργίας τον έναν από τους δύο αντιδραστήρες της Τσερναβόντα στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας, λόγω της ανεπαρκούς ποσότητας νερού για ασφαλή ψύξη.
Υπό κανονικές συνθήκες, ο πυρηνικός σταθμός καλύπτει περίπου το 20% των αναγκών ηλεκτρικής ενέργειας της Ρουμανίας. Η απώλεια του ενός αντιδραστήρα και ο κίνδυνος διακοπής λειτουργίας του δεύτερου αυξάνουν σημαντικά την εξάρτηση της χώρας από εισαγωγές.
Το πρόβλημα επιδεινώνεται από τον καύσωνα. Την ώρα που περιορίζεται η εγχώρια παραγωγή, οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, κυρίως λόγω της εκτεταμένης χρήσης κλιματιστικών.
Δημιουργείται έτσι μία επικίνδυνη ανισορροπία: μειωμένη παραγωγή ακριβώς τη στιγμή που η κατανάλωση βρίσκεται κοντά στα υψηλότερα επίπεδά της.
Σταμάτησαν την παραγωγή Dacia και Ford
Η ενεργειακή πίεση έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τη βιομηχανία. Τα εργοστάσια αυτοκινήτων της Dacia και της Ford στη Ρουμανία ανέστειλαν προσωρινά την παραγωγή τους μέχρι τις 19 Αυγούστου.
Η διακοπή της λειτουργίας τους περιορίζει εθελοντικά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά περίπου 200 μεγαβάτ, προσφέροντας προσωρινή ανάσα στο δίκτυο.
Ωστόσο, η εξέλιξη αναδεικνύει το οικονομικό κόστος της κρίσης. Η εξοικονόμηση ηλεκτρισμού επιτυγχάνεται μέσω της διακοπής παραγωγικής δραστηριότητας, με πιθανές επιπτώσεις στις εξαγωγές, στις αλυσίδες εφοδιασμού, στις παραδόσεις οχημάτων και στα έσοδα των επιχειρήσεων.
Εάν οι περιορισμοί παραταθούν ή επεκταθούν και σε άλλες ενεργοβόρες βιομηχανίες, το πλήγμα για τη ρουμανική οικονομία θα μπορούσε να γίνει αισθητότερο.
Στο 10% της ισχύος του το Πακς
Ανάλογη είναι η κατάσταση στη γειτονική Ουγγαρία. Το μοναδικό πυρηνικό εργοστάσιο της χώρας, στο Πακς, λειτουργεί μόλις λίγο πάνω από το 10% της συνολικής δυναμικότητάς του.
Ο σταθμός διαθέτει συνολική ισχύ περίπου δύο γιγαβάτ και υπό φυσιολογικές συνθήκες παράγει σχεδόν τη μισή ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνει η Ουγγαρία. Η τελευταία τουρμπίνα που παραμένει ενεργή αποδίδει περίπου 240 μεγαβάτ.
Οι αρχές είχαν προειδοποιήσει ότι ενδεχομένως να χρειαζόταν πλήρης παύση λειτουργίας ήδη από την Κυριακή. Ωστόσο, η διαθέσιμη ποσότητα νερού και η μείωση της ζήτησης επέτρεψαν την παράταση της περιορισμένης λειτουργίας μέχρι τη Δευτέρα ή την Τρίτη.
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μάγιαρ, χαρακτήρισε θετική την προσωρινή αποφυγή του πλήρους κλεισίματος, ιδιαίτερα σε μία περίοδο κατά την οποία η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα. Προειδοποίησε, πάντως, ότι ο σταθμός αναμένεται να τεθεί εκτός λειτουργίας αργότερα μέσα στην εβδομάδα.
Νοικοκυριά και επιχειρήσεις μειώνουν την κατανάλωση
Μετά την έκκληση της ουγγρικής κυβέρνησης, νοικοκυριά και επιχειρήσεις προχώρησαν σε εθελοντικούς περιορισμούς της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Η κατανάλωση μειώθηκε κατά περίπου 700 μεγαβάτ την Κυριακή, περιορίζοντας σημαντικά την πίεση στο δίκτυο και συμβάλλοντας στην αποφυγή ενός άμεσου μπλακάουτ ή αναγκαστικών διακοπών ρεύματος.
Στην προσπάθεια συμμετέχουν και μεγάλες εταιρείες. Η φαρμακευτική Richter ανακοίνωσε ότι θα μειώσει την κατανάλωσή της κατά περισσότερο από 50% για τις επόμενες τρεις εβδομάδες. Παράλληλα, θα διοχετεύει καθημερινά στο δίκτυο περίπου τέσσερα μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας από το ηλιακό της πάρκο.
Οι παρεμβάσεις αυτές προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση, δεν αντιμετωπίζουν όμως τη βασική αιτία της κρίσης: τη δραματική υποχώρηση της στάθμης του Δούναβη και την εξάρτηση κρίσιμων ενεργειακών υποδομών από το νερό του ποταμού.
Η κλιματική πίεση γίνεται ενεργειακός κίνδυνος
Η κρίση σε Ρουμανία και Ουγγαρία δείχνει ότι η ξηρασία δεν απειλεί μόνο την αγροτική παραγωγή και την ύδρευση. Μπορεί να επηρεάσει άμεσα ακόμη και μορφές ηλεκτροπαραγωγής που θεωρούνται σταθερές και διαθέσιμες ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες.
Οι πυρηνικοί σταθμοί δεν εξαρτώνται από τον ήλιο ή τον άνεμο για να παράγουν ηλεκτρισμό, χρειάζονται όμως μεγάλες ποσότητες νερού για την ασφαλή ψύξη των αντιδραστήρων. Όταν η στάθμη ενός ποταμού υποχωρεί υπερβολικά ή η θερμοκρασία του νερού αυξάνεται, η ισχύς των εγκαταστάσεων μπορεί να περιοριστεί για τεχνικούς και περιβαλλοντικούς λόγους.
Η εξέλιξη δημιουργεί νέα δεδομένα για τον ευρωπαϊκό ενεργειακό σχεδιασμό. Οι υποδομές θα πρέπει πλέον να αξιολογούνται όχι μόνο με βάση τη δυναμικότητα και το κόστος τους, αλλά και με βάση την ανθεκτικότητά τους απέναντι σε πιο συχνούς καύσωνες, παρατεταμένες ξηρασίες και ακραίες μεταβολές στη διαθεσιμότητα νερού.
MoneyMatters Insight
Η ανατίναξη ενός βράχου στον Δούναβη για να συνεχίσει να λειτουργεί ένας πυρηνικός αντιδραστήρας αποτελεί εικόνα με ισχυρό συμβολισμό. Η ενεργειακή ασφάλεια δεν εξαρτάται πλέον μόνο από την επάρκεια καυσίμων ή τις διεθνείς τιμές, αλλά και από τη διαθεσιμότητα νερού και την ανθεκτικότητα των υποδομών απέναντι στην κλιματική πίεση.
Για τη Ρουμανία και την Ουγγαρία, κάθε ημέρα πυρηνικής παραγωγής περιορίζει τις ακριβές εισαγωγές και τον κίνδυνο διακοπών. Το τίμημα, όμως, γίνεται ήδη ορατό στη βιομηχανία, με εργοστάσια να αναστέλλουν την παραγωγή για να προστατευθεί το ηλεκτρικό δίκτυο. Η κρίση του Δούναβη αποτελεί προειδοποίηση για ολόκληρη την Ευρώπη: χωρίς επενδύσεις σε ανθεκτικά δίκτυα, εναλλακτικές πηγές ψύξης, αποθήκευση και διαφοροποίηση της παραγωγής, οι ακραίες καιρικές συνθήκες μπορούν γρήγορα να μετατραπούν σε ενεργειακή και οικονομική κρίση.
The post Η ξηρασία «χτυπά» την πυρηνική ενέργεια: Η Ρουμανία ανατίναξε βράχο στον Δούναβη για να σώσει αντιδραστήρα appeared first on moneymatters.cy.
