Το Ιράν μεταφέρει τη σύγκρουση για τις νέες αμερικανικές κυρώσεις στον ΟΗΕ, χαρακτηρίζοντάς τις «οικονομική τρομοκρατία» και καλώντας τα κράτη να μην συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον. Η κίνηση ανοίγει τη δεύτερη φάση της Operation Economic Outcast: τη μάχη για το αν οι τρίτες χώρες θα επιλέξουν το εμπόριο με την Τεχεράνη ή την πρόσβαση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
- Ο Αμπάς Αραγτσί απηύθυνε επιστολή στον Γενικό Γραμματέα, το Συμβούλιο Ασφαλείας και τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ.
- Η Τεχεράνη ζητεί να απορριφθούν τα μονομερή μέτρα εξαναγκασμού και οι δευτερογενείς κυρώσεις.
- Οι ΗΠΑ απειλούν με αποκλεισμό όσους συνεχίζουν σημαντικές συναλλαγές με το Ιράν.
- Η Κίνα, βασικός αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, αποτελεί το μεγαλύτερο τεστ εφαρμογής.
- Η πραγματική ισχύς της αμερικανικής εκστρατείας θα κριθεί από τη συμμόρφωση τρίτων κρατών, τραπεζών και εταιρειών.
Η ιρανική απάντηση περνά από τον ΟΗΕ
Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί απέστειλε επιστολή προς τον Αντόνιο Γκουτέρες, το Συμβούλιο Ασφαλείας και τα κράτη-μέλη, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ επιχειρούν να εμποδίσουν νόμιμες οικονομικές συναλλαγές του Ιράν με τρίτες χώρες. Κάλεσε τις κυβερνήσεις να καταδικάσουν τις μονομερείς κυρώσεις και να μην διακόψουν τους εμπορικούς δεσμούς τους με την Τεχεράνη.
Η ιρανική επιχειρηματολογία εστιάζει στις ανθρωπιστικές επιπτώσεις, υποστηρίζοντας ότι η οικονομική απομόνωση δυσχεραίνει την πρόσβαση σε τρόφιμα, φάρμακα, ιατρικό εξοπλισμό και ενέργεια. Η Ουάσιγκτον αντιτείνει ότι οι εξαιρέσεις για ανθρωπιστικό εμπόριο παραμένουν, ενώ οι κυρώσεις στοχεύουν πηγές χρηματοδότησης του ιρανικού κράτους και στρατιωτικών δικτύων.
Τι ζητούν οι ΗΠΑ από τον υπόλοιπο κόσμο
Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε στις 24 Αυγούστου την Operation Economic Outcast, διευρύνοντας τους τομείς στους οποίους μπορούν να επιβληθούν δευτερογενείς κυρώσεις. Πετρέλαιο, ναυτιλία, τεχνολογία, χρυσός, αεροπορία και ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία βρίσκονται στο πεδίο πίεσης.
Ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent προειδοποίησε ότι καμία χώρα δεν βρίσκεται πέρα από την εμβέλεια των αμερικανικών μέτρων. Το μήνυμα δεν αφορά μόνο εταιρείες που εδρεύουν στις ΗΠΑ. Αφορά τράπεζες, πλοιοκτήτες, ασφαλιστές και βιομηχανίες τρίτων χωρών που χρειάζονται δολάρια ή πρόσβαση στις αμερικανικές αγορές.
Η Κίνα είναι το αποφασιστικό τεστ
Το Πεκίνο αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου και έχει ήδη καταδικάσει την αμερικανική οικονομική εκστρατεία. Αν κινεζικές τράπεζες και διυλιστήρια περιορίσουν τις συναλλαγές τους, η Τεχεράνη θα χάσει τη σημαντικότερη εξωτερική πηγή εσόδων. Αν συνεχίσουν, οι ΗΠΑ θα πρέπει να αποφασίσουν αν είναι έτοιμες να επιβάλουν μέτρα που μπορούν να προκαλέσουν ευρύτερη αντιπαράθεση με τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.
Αυτό είναι το όριο ανάμεσα στη ρητορική και την εφαρμογή. Οι δευτερογενείς κυρώσεις είναι αποτελεσματικές επειδή το δολάριο και οι αμερικανικές αγορές παραμένουν κεντρικά στοιχεία του παγκόσμιου συστήματος. Η υπερβολική χρήση τους, όμως, ενισχύει το κίνητρο για εναλλακτικά δίκτυα πληρωμών και εμπορίου.
Δύο ανταγωνιστικές έννοιες νομιμότητας
Η Τεχεράνη επιχειρεί να παρουσιάσει τις αμερικανικές απαιτήσεις ως εξωεδαφικό εξαναγκασμό που παραβιάζει την κυριαρχία τρίτων κρατών. Η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί τη δικαιοδοσία της πάνω στο δικό της χρηματοπιστωτικό σύστημα για να θέσει όρους πρόσβασης. Ο ΟΗΕ δεν μπορεί εύκολα να λύσει αυτή τη σύγκρουση, αλλά προσφέρει στο Ιράν βήμα για να αυξήσει το πολιτικό κόστος της συμμόρφωσης.
Η έκβαση δεν θα κριθεί μόνο στη Νέα Υόρκη. Θα κριθεί στα διοικητικά συμβούλια τραπεζών, στα ασφαλιστήρια των δεξαμενόπλοιων και στις αποφάσεις των κυβερνήσεων που πρέπει να επιλέξουν ανάμεσα στις αμερικανικές αγορές και στις συναλλαγές με το Ιράν.
