- Η Κύπρος διέθεσε το 2025 περίπου €113,9 ανά κάτοικο σε κρατικά κονδύλια Έρευνας και Ανάπτυξης.
- Κατατάσσεται 20ή μεταξύ των 27 κρατών μελών και βρίσκεται 60,6% κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
- Η άνοδος από το 2015 φτάνει το 64,4%, όμως το ύψος της χρηματοδότησης παραμένει ανεπαρκές για μια οικονομία που θέλει να βασιστεί στην καινοτομία.
Η Κύπρος διέθεσε το 2025 περίπου €113,9 ανά κάτοικο σε κρατικά κονδύλια για Έρευνα και Ανάπτυξη, καταλαμβάνοντας την 20ή θέση μεταξύ των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η επίδοση είναι υψηλότερη από εκείνη χωρών όπως η Λετονία, η Πορτογαλία, η Σλοβακία, η Βουλγαρία, η Μάλτα, η Ουγγαρία και η Ρουμανία. Παραμένει, όμως, πολύ μακριά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των €288,9 ανά κάτοικο.
Με βάση τα νεότερα, προσωρινά στοιχεία της Eurostat, η Κύπρος βρίσκεται περίπου 60,6% κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Σε συνολικούς αριθμούς, οι κρατικές πιστώσεις της χώρας για R&D ανήλθαν περίπου σε €112 εκατ..
Η απόσταση από την ευρωπαϊκή κορυφή
Το Λουξεμβούργο κατέγραψε το υψηλότερο ποσό με €917,2 ανά κάτοικο, ακολουθούμενο από τη Δανία με €627,1 και τη Γερμανία με €553,5. Η Κύπρος βρίσκεται επίσης κάτω από την Ελλάδα, η οποία διέθεσε €123 ανά κάτοικο και κατέλαβε τη 18η θέση.
Η σύγκριση δεν αποτυπώνει μόνο διαφορά δημοσιονομικής δυνατότητας. Αποκαλύπτει το διαφορετικό βάρος που δίνουν τα κράτη στην παραγωγή γνώσης, στη βιομηχανική τεχνολογία, στα πανεπιστήμια και στη σύνδεση της έρευνας με τις επιχειρήσεις.
Η πρόοδος της δεκαετίας
Η εικόνα δεν είναι στατική. Το 2015 η Κύπρος διέθετε περίπου €69,3 ανά κάτοικο. Μέχρι το 2025 το ποσό αυξήθηκε κατά 64,4%, ρυθμός ελαφρώς υψηλότερος από την αύξηση 57,7% που κατέγραψε συνολικά η ΕΕ σε κατά κεφαλήν όρους.
Το πρόβλημα είναι ότι η Κύπρος ξεκίνησε από χαμηλή βάση. Έτσι, ακόμη και η ταχύτερη ποσοστιαία άνοδος δεν αρκεί για να κλείσει το χάσμα με τις οικονομίες που επενδύουν συστηματικά στην έρευνα.
Η ευρωπαϊκή εικόνα
Οι κυβερνήσεις της ΕΕ προϋπολόγισαν συνολικά περίπου €130,2 δισ. για Έρευνα και Ανάπτυξη το 2025, ποσό ίσο με 0,69% του ΑΕΠ. Σε σχέση με το 2024 καταγράφηκε αύξηση 2,4%, ενώ σε σύγκριση με το 2015 η άνοδος φτάνει το 60,5%.
Από το σύνολο των κονδυλίων, το 37,3% κατευθύνθηκε στη γενική προώθηση της γνώσης μέσω γενικών πανεπιστημιακών κονδυλίων. Ακόμη 18,4% αφορούσε προώθηση της γνώσης από άλλες πηγές, 9,5% τη βιομηχανική παραγωγή και τεχνολογία, 6,7% την υγεία και 5,8% την άμυνα.
Γιατί το ζήτημα είναι στρατηγικό για την Κύπρο
Η Κύπρος επιδιώκει να τοποθετηθεί ως κόμβος τεχνολογίας, ψηφιακών υπηρεσιών και καινοτομίας. Αυτός ο στόχος δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στην προσέλκυση ξένων εταιρειών ή σε ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις. Χρειάζεται σταθερή εγχώρια επένδυση σε πανεπιστήμια, εργαστήρια, ερευνητές και εμπορική αξιοποίηση της γνώσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη επισημάνει ότι τόσο η δημόσια όσο και η ιδιωτική δαπάνη Έρευνας και Καινοτομίας στην Κύπρο παραμένουν από τις χαμηλότερες στην ΕΕ. Σε διαφορετικό, αλλά συμπληρωματικό δείκτη, η συνολική πραγματική δαπάνη R&D της χώρας αντιστοιχούσε μόλις στο 0,7% του ΑΕΠ το 2024.
Η στρατηγική πρόκληση δεν είναι μόνο να αυξηθούν τα κονδύλια, αλλά να μετατραπούν σε παραγωγικό αποτέλεσμα: νέες πατέντες, τεχνολογικές εταιρείες, υψηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Πηγή δεδομένων: Eurostat, σύνολο δεδομένων GBA_NABSFIN07. Τα στοιχεία του 2025 για την Κύπρο είναι προσωρινά.
