Strategist Ai · AI Takeaways
- Ο Χέρτσογκ εξέφρασε επιθυμία για συνάντηση των Προέδρων Κύπρου, Ισραήλ και Λιβάνου. Δεν έχει ανακοινωθεί συμφωνημένη τριμερής.
- Η αποδοχή από τη Βηρυτό και μια κοινά συμφωνημένη ατζέντα είναι βασικές προϋποθέσεις.
- Για την Κύπρο, η αξία της πρωτοβουλίας θα κριθεί από τη συνέχεια του διαλόγου και την εμπιστοσύνη των εμπλεκομένων.
Η ιδέα να καθίσουν οι Πρόεδροι του Ισραήλ και του Λιβάνου στο ίδιο τραπέζι στην Κύπρο δίνει διαφορετικό βάρος στην επίσκεψη του Ισαάκ Χέρτσογκ στη Λευκωσία. Πέρα από τις διμερείς σχέσεις, ανοίγει ένα πιο απαιτητικό ερώτημα: μπορεί η Κυπριακή Δημοκρατία να μετατρέψει τις επαφές της με γειτονικά κράτη σε χώρο ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ τους;
Ο Χέρτσογκ εξέφρασε την επιθυμία για μια τέτοια συνάντηση κατά την επίσκεψή του στις 10 Σεπτεμβρίου. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, σε μεταγενέστερη τοποθέτηση που δημοσιοποίησε η Προεδρία, συνέδεσε την αναφορά με τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουν την Κύπρο τα γειτονικά κράτη. Η Λευκωσία δηλώνει διαθέσιμη να φιλοξενήσει έναν τέτοιο διάλογο, εφόσον της ζητηθεί.
Δεν έχει ανακοινωθεί συμφωνημένη τριμερής ή ημερομηνία διεξαγωγής της. Η απόσταση ανάμεσα στην πολιτική επιθυμία και σε μια κοινά αποδεκτή συνάντηση παραμένει το πρώτο ουσιαστικό εμπόδιο.
Το πλεονέκτημα της Λευκωσίας
Για μια μικρή χώρα, η διπλωματική επιρροή ενισχύεται όταν μπορεί να προσφέρει κάτι χρήσιμο σε μεγαλύτερους συνομιλητές. Στην προκειμένη περίπτωση, αυτό θα μπορούσε να είναι ένας τόπος επαφής, η οργανωτική υποστήριξη και η δυνατότητα να συνδεθεί μια περιφερειακή πρωτοβουλία με ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Η ιδιότητα της Κύπρου ως κράτους μέλους της ΕΕ προσθέτει θεσμικό βάρος. Δεν συνεπάγεται, όμως, ευρωπαϊκή εντολή διαμεσολάβησης. Για να αποκτήσει μια κυπριακή πρωτοβουλία διάρκεια, χρειάζεται να εξασφαλίζει τη συναίνεση των εμπλεκομένων και να γνωρίζει εκ των προτέρων ποιο πρόβλημα προσπαθεί να αντιμετωπίσει.
Μια συνάντηση με συγκεκριμένη, περιορισμένη ατζέντα θα μπορούσε να είναι πιο χρήσιμη από μια μεγάλη εξαγγελία συνολικής διευθέτησης. Η δημιουργία διαύλου επικοινωνίας, για παράδειγμα, αποτελεί διαφορετικό και πιο μετρήσιμο στόχο από την υπόσχεση μιας άμεσης πολιτικής συμφωνίας.
Η συναίνεση της Βηρυτού είναι καθοριστική
Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι η αποδοχή της ιδέας από τον Λίβανο, υπό όρους που να καθιστούν τη συμμετοχή του πολιτικά εφικτή. Η δημόσια επιθυμία ενός συνομιλητή δεν αρκεί για να συγκροτήσει κοινή διαδικασία. Χρειάζονται επαφές προετοιμασίας, αποδεκτό επίπεδο εκπροσώπησης και σαφής συμφωνία για το τι μπορεί να συζητηθεί.
Εδώ δοκιμάζεται και η αξιοπιστία της κυπριακής προσέγγισης. Η στενή συνεργασία με το Ισραήλ πρέπει να συνδυάζεται με την ικανότητα της Λευκωσίας να ακούει τις ανησυχίες της Βηρυτού και να διατηρεί δίαυλους με τον αραβικό κόσμο. Η εμπιστοσύνη και των δύο πλευρών είναι προϋπόθεση για χρήσιμη φιλοξενία διαλόγου.
Οι σχέσεις συνεργασίας δεν είναι λευκή επιταγή
Η Κύπρος έχει ιδιαίτερο λόγο να επιμένει σε συνεπή εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Η επιχειρηματολογία της για το δικό της εθνικό πρόβλημα στηρίζεται σε κανόνες κυριαρχίας, ασφάλειας και σεβασμού των δικαιωμάτων. Αυτή η συνέπεια αποτελεί διπλωματικό κεφάλαιο που χρειάζεται να προστατεύεται και στις περιφερειακές της συνεργασίες.
Μια ενδεχόμενη τριμερής θα κριθεί από τη συνέχεια που θα αφήσει: αν δημιουργήσει σταθερή επικοινωνία, αν περιορίσει κάποιο συγκεκριμένο πεδίο έντασης και αν συμφωνηθεί επόμενη συνάντηση με αντικείμενο. Η φωτογραφία των ηγετών θα έχει αξία εφόσον συνοδεύεται από διαδικασία που μπορεί να αντέξει μετά την αναχώρησή τους.
Για τη Λευκωσία, το ζητούμενο είναι να προετοιμάσει αυτή τη δυνατότητα χωρίς να προεξοφλήσει την αποδοχή της. Η πρόταση Χέρτσογκ δημιουργεί μια ευκαιρία επαφών. Η μετατροπή της σε διπλωματικό αποτέλεσμα απαιτεί συναίνεση, προσεκτική προετοιμασία και ρεαλιστικές προσδοκίες.
Σχετική ανάλυση: Τι μπορεί να κερδίσει η Κύπρος από τη συνεργασία με το Ισραήλ και πού πρέπει να θέσει όρια.
