Δασμολογική θύελλα: Η Ε.Ε. χτυπά πίσω με σχέδιο €93 δισ. – Τι φοβάται ο Τραμπ
Η Ε.Ε. ξεκλειδώνει το «μπαζούκα» της εμπορικής άμυνας – Τα σενάρια αντίδρασης στις δασμολογικές επιθέσεις Τραμπ
Σε πλήρη συναγερμό τίθεται το ευρωπαϊκό επιτελείο εμπορίου καθώς η απειλή επιβολής δασμών 30% από τις ΗΠΑ εισέρχεται σε τροχιά υλοποίησης από 1η Αυγούστου. Με φόντο τις άκαρπες διαπραγματεύσεις στην Ουάσινγκτον και την προειδοποιητική επιστολή Τραμπ προς την Ε.Ε., οι Βρυξέλλες ετοιμάζουν ένα πολυεπίπεδο σχέδιο άμεσης και δυσανάλογης αντίδρασης, ενεργοποιώντας – αν χρειαστεί – και το ισχυρότερο εργαλείο εμπορικής αποτροπής της Ένωσης: τον Μηχανισμό Κατά του Εξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument – ACI).
Το σκηνικό της σύγκρουσης
Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέρχεται με πολεμική ρητορική και δασμολογικό bullying απέναντι στην Ευρώπη, με νέες επιβαρύνσεις 30% σε κρίσιμα ευρωπαϊκά προϊόντα, προσθέτοντας στις ήδη ισχύουσες επιβαρύνσεις 25% για αυτοκίνητα, χάλυβα και αλουμίνιο, ενώ προαναγγέλλει δασμούς και σε φάρμακα, ημιαγωγούς και χαλκό. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Κομισιόν, οι υφιστάμενοι και υπό απειλή δασμοί καλύπτουν το 70% των εξαγωγών της Ε.Ε. προς τις ΗΠΑ – ήτοι €380 δισ. σε ετήσια βάση.
Οι Ευρωπαίοι ανάμεσα σε συμβιβασμό και αντιπαράθεση
Παρά τις ανοιχτές γραμμές διαλόγου, οι διαπραγματεύσεις έχουν βαλτώσει. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται πρόθυμη να αποδεχτεί έναν προσωρινό γενικό δασμό 10% – εφόσον εξαιρεθούν κρίσιμοι τομείς όπως τα φάρμακα, οι ημιαγωγοί και η αυτοκινητοβιομηχανία. Ωστόσο, η τελική απόφαση εξαρτάται από την έγκριση Τραμπ, ο οποίος φημίζεται για τις απρόβλεπτες μετατοπίσεις τακτικής.
Τα αντίμετρα στο τραπέζι
Η Κομισιόν έχει ήδη ετοιμάσει δύο πακέτα αντίμετρων:
- Πακέτο €21 δισ.: δασμοί-καρφί σε προϊόντα από πολιτικά ευάλωτες πολιτείες των ΗΠΑ – όπως σόγια, πουλερικά, μοτοσικλέτες.
- Πακέτο €72 δισ.: στοχευμένα πλήγματα σε αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα – Boeing, αυτοκίνητα, bourbon.
Σε εξέταση βρίσκονται και μέτρα πέραν των δασμών, όπως περιορισμοί στις δημόσιες συμβάσεις, έλεγχοι εξαγωγών και φραγμοί στις επενδύσεις αμερικανικών κολοσσών τεχνολογίας.
Anti-Coercion: το ευρωπαϊκό «πυρηνικό κουμπί»
Ο Μηχανισμός Κατά του Εξαναγκασμού (ACI) βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των διεργασιών. Αν υλοποιηθούν οι δασμοί Τραμπ, αρκετά κράτη-μέλη ζητούν την άμεση ενεργοποίησή του. Το ACI δίνει στην Ε.Ε. τη δυνατότητα για:
- Φορολογικά αντίμετρα σε συγκεκριμένες πολυεθνικές
- Περιορισμούς επενδύσεων και
- Αποκλεισμό πρόσβασης σε στρατηγικές ευρωπαϊκές αγορές.
Η χρήση του ACI, αν και σχεδιασμένη για αποτροπή, μπορεί να εξελιχθεί σε οπλοποιημένη απάντηση στρατηγικής εμβέλειας απέναντι σε γεωοικονομικό εκβιασμό.
Στρατηγικές εκτιμήσεις
Η Ευρώπη βρίσκεται πλέον σε σταυροδρόμι μεταξύ αποκλιμάκωσης μέσω συνθηκολόγησης ή κλιμάκωσης μέσω πολιτικής σκληρής ισχύος. Οι επόμενες δύο εβδομάδες είναι κρίσιμες. Αν δεν υπάρξει πρόοδος, η Ε.Ε. θα αναγκαστεί να ενεργοποιήσει όλο το εύρος της εμπορικής της ισχύος, διακινδυνεύοντας μια πλήρη εμπορική ρήξη με τον βασικό της σύμμαχο. Η τελική απόφαση θα είναι στρατηγική – όχι τεχνοκρατική.
