Η Ευρώπη έχει αναγνωρίσει ότι τα μέταλλα και οι κρίσιμες πρώτες ύλες είναι ζήτημα στρατηγικής αυτονομίας. Το πραγματικό ερώτημα, όμως, είναι αν θα κινηθεί αρκετά γρήγορα ώστε να διατηρήσει την παραγωγή της εντός Ευρώπης. Αυτή είναι η ουσία της παρέμβασης του Ευάγγελου Μυτιληναίου, εκτελεστικού προέδρου της METLEN και προέδρου της European Metals.
Η προειδοποίηση δεν αφορά μόνο την αλουμίνα, το αλουμίνιο ή τις μονάδες μεταλλουργίας. Αφορά μια πολύ μεγαλύτερη αλυσίδα: δίκτυα ηλεκτρισμού, φωτοβολταϊκά, ανεμογεννήτριες, μπαταρίες, άμυνα, τεχνολογία και data centers. Χωρίς επαρκή παραγωγή και επεξεργασία μετάλλων, η ευρωπαϊκή πράσινη και ψηφιακή μετάβαση εξαρτάται από προμηθευτές εκτός της ηπείρου.
Από την αναγνώριση στην εφαρμογή
Σύμφωνα με τον Ευάγγελο Μυτιληναίο, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη κάνει σημαντικά βήματα πολιτικής. Στο τραπέζι βρίσκονται το Steel and Metals Action Plan, το Clean Industrial Deal, το σχέδιο RESourceEU και ο Industrial Accelerator Act. Το πρόβλημα δεν είναι πλέον η έλλειψη στρατηγικών κειμένων. Είναι η ταχύτητα εφαρμογής τους.
Η βιομηχανία μετάλλων έχει υψηλή ένταση ενέργειας και κεφαλαίου. Όταν το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό κόστος παραμένει υψηλότερο από ανταγωνιστικές περιοχές, ενώ οι αδειοδοτήσεις καθυστερούν και οι εισαγωγές πιέζουν τις τιμές, οι επενδυτικές αποφάσεις μεταφέρονται αλλού. Ένα εργοστάσιο που κλείνει ή μια νέα επένδυση που δεν γίνεται, δεν αντικαθίσταται εύκολα όταν η ζήτηση επιστρέψει.
Γιατί τα μέταλλα είναι ο πυρήνας της νέας οικονομίας
Το αλουμίνιο, ο χαλκός, το νικέλιο, το γάλλιο και άλλα υλικά δεν είναι απλώς εμπορεύματα. Είναι οι πρώτες ύλες της ενεργειακής μετάβασης και της τεχνολογικής κυριαρχίας. Χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικά δίκτυα, μπαταρίες, συστήματα αποθήκευσης, ημιαγωγούς, τηλεπικοινωνίες και αμυντικά συστήματα.
Η Κομισιόν έχει θέσει ως στόχο να μειώσει την εξάρτηση της Ένωσης από εξωτερικές πηγές κρίσιμων πρώτων υλών έως και κατά 50% μέχρι το 2029. Στο πλαίσιο του RESourceEU προβλέπεται επίσης κινητοποίηση έως €3 δισ. σε διάστημα 12 μηνών για εναλλακτικές προμήθειες και στρατηγικά έργα.
Η κατεύθυνση είναι σωστή, αλλά τα μεγέθη δείχνουν τη δυσκολία. Η ασφάλεια εφοδιασμού δεν επιτυγχάνεται μόνο με εισαγωγές από περισσότερες χώρες. Χρειάζεται εξόρυξη, επεξεργασία, ανακύκλωση και παραγωγή μέσα στην ευρωπαϊκή αλυσίδα αξίας.
Το ενεργειακό κόστος είναι το κρίσιμο τεστ
Για τη μεταλλουργία, η ανταγωνιστικότητα περνά πρωτίστως από την ενέργεια. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι κλάδοι υψηλής ενεργειακής έντασης, όπως τα μέταλλα, ο χάλυβας και τα χημικά, χρειάζονται άμεση στήριξη για να αντέξουν το κόστος, να αποανθρακοποιηθούν και να αντιμετωπίσουν τον αθέμιτο διεθνή ανταγωνισμό.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Κύπρο. Η υψηλή τιμή ηλεκτρισμού δεν επηρεάζει μόνο τα νοικοκυριά. Περιορίζει την ελκυστικότητα κάθε ενεργοβόρας παραγωγικής επένδυσης και αυξάνει το κόστος για όλη την αλυσίδα των υλικών και των κατασκευών.
Ένα παράδειγμα με ευρωπαϊκή σημασία
Η συζήτηση δεν είναι θεωρητική. Η METLEN προχωρά σε έργο παραγωγής γαλλίου στην Ελλάδα, το οποίο αναμένεται να φτάσει έως τους 50 τόνους ετησίως από το 2027. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές και ελληνικές εκτιμήσεις, η ποσότητα αυτή μπορεί να καλύψει μεγάλο μέρος της προβλεπόμενης ευρωπαϊκής ζήτησης για ένα υλικό που χρησιμοποιείται σε προηγμένους ημιαγωγούς, ραντάρ, 5G και φωτοβολταϊκά.
Το παράδειγμα δείχνει τι μπορεί να πετύχει η Ευρώπη όταν συνδέει τη βιομηχανική βάση με την πολιτική πρώτων υλών. Δείχνει επίσης πόσο αργά είναι να κινηθεί μια ήπειρος μόνο όταν εμφανιστεί η επόμενη διαταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Η επιλογή δεν είναι μόνο οικονομική
Η απώλεια της βιομηχανίας μετάλλων δεν θα ήταν απλώς απώλεια θέσεων εργασίας ή παραγωγής. Θα σήμαινε μεγαλύτερη εξάρτηση σε τομείς όπου η Ευρώπη θέλει να είναι αυτάρκης: ενέργεια, άμυνα, τεχνολογία και καθαρή βιομηχανία.
Η παρέμβαση Μυτιληναίου είναι, επομένως, μια πρόσκληση για μετάβαση από τις διακηρύξεις σε συγκεκριμένες αποφάσεις: φθηνότερη και προβλέψιμη ενέργεια, γρηγορότερες αδειοδοτήσεις, πρόσβαση σε χρηματοδότηση και μηχανισμούς που επιτρέπουν σε στρατηγικές παραγωγές να επιβιώσουν απέναντι σε επιδοτούμενο ανταγωνισμό. Το αν η Ευρώπη θα κρατήσει τη βιομηχανική της βάση θα κριθεί όχι από το πόσο σωστά περιγράφει το πρόβλημα, αλλά από το πόσο γρήγορα εφαρμόζει τη λύση.
The post Μυτιληναίος: Η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει τη βιομηχανία μετάλλων αν δεν δράσει τώρα appeared first on moneymatters.cy.
