Η Κύπρος αντέχει το ενεργειακό σοκ: Το μήνυμα Πατσαλίδη και το τεστ της ανταγωνιστικότητας

Η διάρκεια της κρίσης και η μεταφορά του κόστους στις υπηρεσίες δοκιμάζουν το κυπριακό αναπτυξιακό μοντέλο

Η Κύπρος διατηρεί σημαντικές οικονομικές αντοχές μέσα σε ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο από το αυξημένο κόστος μπορεί να απορροφήσει χωρίς να υποχωρήσει η ανταγωνιστικότητά της. Η νέα δήλωση του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, Χριστόδουλου Πατσαλίδη, περιγράφει μια οικονομία που στηρίζεται στις υπηρεσίες, την ιδιωτική κατανάλωση, την αγορά εργασίας και τα δημόσια οικονομικά, ενώ οι πληθωριστικοί κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι.

Ο διοικητής συνδέει την απόφαση της ΕΚΤ για αύξηση επιτοκίων με την ανάγκη περιορισμού των επιπτώσεων μιας ενεργειακής κρίσης που διαρκεί ήδη έξι μήνες. Παράλληλα, σημειώνει ότι δεν έχουν εμφανιστεί σημαντικές δευτερογενείς επιδράσεις στους μισθούς και ότι οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό παραμένουν συγκρατημένες.

Η διάρκεια μετατρέπει το σοκ σε πρόβλημα ανταγωνιστικότητας

Μια προσωρινή ανατίμηση μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποθέματα ρευστότητας και περιορισμό περιθωρίων. Όταν επιμένει, επηρεάζει τιμοκαταλόγους, επενδυτικές αποφάσεις και συμβάσεις. Οι επιχειρήσεις αρχίζουν να σχεδιάζουν με βάση ακριβότερη ενέργεια και χρηματοδότηση, ακόμη και αν δεν γνωρίζουν πόσο θα διαρκέσει η αναταραχή.

Για μια μικρή οικονομία υπηρεσιών, αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο δίλημμα. Η πλήρης μετακύλιση του κόστους μπορεί να επιβαρύνει την ελκυστικότητα του προϊόντος της. Η πλήρης απορρόφησή του μπορεί να μειώσει την κερδοφορία και να περιορίσει τις επενδύσεις που χρειάζονται για να βελτιωθεί το ίδιο προϊόν.

Η αντοχή της ζήτησης είναι πλεονέκτημα και δοκιμασία

Η ισχυρή ζήτηση επιτρέπει στις επιχειρήσεις να συνεχίζουν τη λειτουργία τους. Μπορεί, όμως, να διευκολύνει και τη μεταφορά αυξήσεων στις τελικές τιμές. Γι’ αυτό η οικονομική ανθεκτικότητα δεν πρέπει να αξιολογείται μόνο από τον όγκο της δραστηριότητας, αλλά και από το κόστος με το οποίο διατηρείται.

Η παραγωγικότητα είναι το μέγεθος που μπορεί να σπάσει αυτόν τον κύκλο. Μια επιχείρηση που μειώνει την κατανάλωση ενέργειας ανά υπηρεσία, οργανώνει καλύτερα τις μετακινήσεις ή περιορίζει τις καθυστερήσεις της αποκτά περιθώριο χωρίς να βασίζεται αποκλειστικά σε νέες ανατιμήσεις. Αντίθετα, η διαρκής αύξηση τιμών χωρίς βελτίωση του προϊόντος αποδυναμώνει σταδιακά το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα.

Το επόμενο τεστ είναι διαρθρωτικό

Η νομισματική πολιτική μπορεί να περιορίσει τη διάχυση του πληθωρισμού. Δεν μπορεί να δημιουργήσει νέες ενεργειακές υποδομές ή να βελτιώσει μόνη της τη λειτουργία των αγορών. Αυτές οι παρεμβάσεις απαιτούν επενδύσεις, ανταγωνισμό και συνεπή εφαρμογή αποφάσεων.

Η σημερινή αντοχή προσφέρει στην Κύπρο χρόνο για να κινηθεί. Η αξιοποίησή του θα κριθεί από το αν μειώνεται η έκθεση στο επόμενο εξωτερικό σοκ. Μια οικονομία γίνεται ασφαλέστερη όταν χρειάζεται λιγότερη έκτακτη στήριξη για να αντέξει την ίδια αναταραχή.