Η ένταση στη Μέση Ανατολή και η αστάθεια στην αγορά πετρελαίου επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιοι είναι οι πραγματικοί «παίκτες» που καθορίζουν την παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία.
Η παραγωγή πετρελαίου παραμένει συγκεντρωμένη σε λίγες χώρες, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τις τιμές, την ενεργειακή ασφάλεια και την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας.
Σήμερα, δέκα κράτη παράγουν πάνω από το 70% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Οι 10 μεγαλύτεροι παραγωγοί πετρελαίου
1. Ηνωμένες Πολιτείες
Παραγωγή: περίπου 13 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, κυρίως λόγω της επανάστασης του shale oil τα τελευταία 15 χρόνια.
2. Σαουδική Αραβία
Παραγωγή: περίπου 10–11 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Η Σαουδική Αραβία παραμένει η χώρα με τη μεγαλύτερη επιρροή στην αγορά πετρελαίου, καθώς διαθέτει τεράστια αποθέματα και μπορεί να αυξομειώνει γρήγορα την παραγωγή.
3. Ρωσία
Παραγωγή: περίπου 9–10 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Παρά τις κυρώσεις της Δύσης, η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές ενέργειας, ιδιαίτερα προς Κίνα και Ινδία.
4. Καναδάς
Παραγωγή: περίπου 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Η παραγωγή βασίζεται κυρίως στις τεράστιες πετρελαιοφόρες άμμους της Αλμπέρτα.
5. Ιράκ
Παραγωγή: περίπου 4–4,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Το Ιράκ διαθέτει από τα μεγαλύτερα αποθέματα στον κόσμο και αποτελεί βασικό μέλος του OPEC.
6. Κίνα
Παραγωγή: περίπου 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Παρά την υψηλή παραγωγή, η Κίνα παραμένει και ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο.
7. Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Παραγωγή: περίπου 3,5–4 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Τα Εμιράτα επενδύουν δυναμικά στην επέκταση της παραγωγής τους τα επόμενα χρόνια.
8. Βραζιλία
Παραγωγή: περίπου 3,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Η Βραζιλία εξελίσσεται σε ανερχόμενη ενεργειακή δύναμη χάρη στα τεράστια υποθαλάσσια κοιτάσματα στον Ατλαντικό.
9. Ιράν
Παραγωγή: περίπου 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Παρά τις κυρώσεις, το Ιράν εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παραγωγό πετρελαίου.
10. Κουβέιτ
Παραγωγή: περίπου 2,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως
Το μικρό κράτος του Περσικού Κόλπου διαθέτει τεράστια αποθέματα σε σχέση με το μέγεθός του.
Ποιος ελέγχει πραγματικά την αγορά
Η αγορά πετρελαίου δεν ελέγχεται από μία μόνο χώρα αλλά από τρεις βασικούς πόλους ισχύος:
OPEC και OPEC+
Η συμμαχία χωρών παραγωγών με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία επηρεάζει τις τιμές μέσω της παραγωγής.
Ηνωμένες Πολιτείες
Με τη μεγάλη παραγωγή shale oil, οι ΗΠΑ μπορούν να επηρεάζουν σημαντικά την προσφορά.
Μεγάλοι καταναλωτές
Κίνα και Ινδία διαμορφώνουν την αγορά μέσω της τεράστιας ζήτησης τους.
Γιατί η Μέση Ανατολή παραμένει κρίσιμη
Παρά την αύξηση της παραγωγής σε άλλες περιοχές, η Μέση Ανατολή εξακολουθεί να διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο.
Για αυτό οποιαδήποτε γεωπολιτική κρίση στην περιοχή προκαλεί άμεση αναταραχή στις αγορές ενέργειας.
Το Στενό του Ορμούζ, για παράδειγμα, παραμένει ένα από τα πιο στρατηγικά περάσματα στον πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου.
