Το Ιράν και το Ομάν βρίσκονται στο τελικό στάδιο διαμόρφωσης μιας νέας, προσωρινής διαδρομής στα Στενά του Ορμούζ, έχοντας συμφωνήσει στις γεωγραφικές συντεταγμένες. Η εξέλιξη μειώνει τον κίνδυνο άμεσης παράλυσης της ναυσιπλοΐας, αλλά δεν συνιστά πλήρη επαναλειτουργία και δεν λύνει τη διαμάχη για το ποιος θα ελέγχει τα εισερχόμενα και εξερχόμενα πλοία.
Η σχεδιαζόμενη διευθέτηση θα έχει διάρκεια δύο έως τέσσερις μήνες, σύμφωνα με όσα μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο IRNA και αναπαράχθηκαν σε νεότερο ρεπορτάζ για τις διαπραγματεύσεις. Το νέο σχήμα προβλέπει ότι σημαντικό μέρος της κίνησης θα περνά από ιρανικά χωρικά ύδατα.
- Ιράν και Ομάν συμφώνησαν τις συντεταγμένες μιας νέας προσωρινής διαδρομής.
- Η διευθέτηση προβλέπεται να ισχύσει για 2–4 μήνες.
- Η Τεχεράνη επιδιώκει τέλη 5%–7% της αξίας φορτίου, ενώ το Ομάν προτείνει περίπου 3%.
- Η συμφωνία μειώνει τον άμεσο κίνδυνο, αλλά αφήνει ανοικτό το ζήτημα ελέγχου των πλοίων.
Νέα διαδρομή, όχι επιστροφή στο παλιό καθεστώς
Η Τεχεράνη επιμένει ότι πρόκειται για νέο μοντέλο και όχι για συνέχιση του συστήματος που ίσχυε επί περίπου 60 χρόνια. Η βόρεια διαδρομή κοντά στη νήσο Λαράκ και η νότια στα εσωτερικά ύδατα του Ομάν αναμένεται να κλείσουν και να αντικατασταθούν από τη νέα δίοδο, εφόσον οριστικοποιηθούν οι όροι.
Η ιρανική πλευρά συνδέει την ευρύτερη αποκατάσταση της κίνησης με αλλαγή της αμερικανικής στάσης και επιστροφή της Ουάσιγκτον στις δεσμεύσεις του μνημονίου της Ισλαμαμπάντ. Αυτό σημαίνει ότι η τεχνική συμφωνία για συντεταγμένες παραμένει εξαρτημένη από πολιτικές αποφάσεις.
Το αγκάθι των τελών
Η μεγαλύτερη οικονομική διαφωνία αφορά τα τέλη διέλευσης. Το Ιράν φέρεται να ζητεί ποσό ίσο με 5% έως 7% της αξίας του φορτίου, ενώ το Ομάν κινείται κοντά στο 3%. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτίθενται στην επιβολή τέλους, ενώ κράτη του Κόλπου προκρίνουν περιφερειακή εποπτεία των επιθεωρήσεων και εθελοντικό χαρακτήρα οποιασδήποτε χρέωσης.
Ακόμη και μικρότερη επιβάρυνση θα μπορούσε να περάσει στα ναύλα, στα ασφάλιστρα και τελικά στις τιμές ενέργειας. Ένα τέλος ως ποσοστό της αξίας φορτίου είναι ιδιαίτερα βαρύ για πετρέλαιο και LNG, επειδή αυξάνεται αυτόματα όταν ανεβαίνουν οι διεθνείς τιμές.
Τι βλέπουν οι αγορές
Για τις αγορές, το θετικό σενάριο είναι ότι αποφεύγεται μια απότομη διακοπή ροών και δημιουργείται χρόνος για ευρύτερη συμφωνία. Το αρνητικό είναι ότι η προσωρινή λύση μπορεί να θεσμοποιήσει μεγαλύτερο ιρανικό έλεγχο στην είσοδο του Περσικού Κόλπου, αυξάνοντας το γεωπολιτικό ασφάλιστρο.
Η συμφωνία στις συντεταγμένες είναι πρόοδος, αλλά όχι τελική λύση. Μέχρι να συμφωνηθούν οι κανόνες επιθεώρησης, τα τέλη και η αρμοδιότητα για τα εξερχόμενα πλοία, η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ θα παραμείνει ευάλωτη σε πολιτικές ανατροπές.
The post Ορμούζ: Προσωρινή διαδρομή 2–4 μηνών – Η μάχη για έλεγχο και τέλη έως 7% appeared first on moneymatters.cy.
