Ισχυρές απώλειες κατέγραψαν οι τιμές του πετρελαίου κατά το άνοιγμα των ασιατικών αγορών, καθώς η προοπτική νέων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν περιόρισε προσωρινά τους φόβους για περαιτέρω διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Η αλλαγή του κλίματος ακολούθησε τη δήλωση του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, ότι οι συνομιλίες με την Τεχεράνη αναμένεται να αρχίσουν εντός της ημέρας. Στόχος τους, σύμφωνα με όσα ανέφερε, είναι ο τερματισμός του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η επίτευξη συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και η πλήρης επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Λίγο πριν από τις 02:00, ώρα Κύπρου, το πετρέλαιο Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, με παράδοση τον Σεπτέμβριο, υποχωρούσε κατά 4,69% στα 83,81 δολάρια το βαρέλι. Αντίστοιχα, το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate κατέγραφε πτώση 4,67%, στα 80,72 δολάρια.
Καθώς οι συναλλαγές συνεχίστηκαν, οι απώλειες διευρύνθηκαν, με το Μπρεντ να υποχωρεί πέραν του 5% και το αμερικανικό αργό να κινείται προσωρινά κάτω από το όριο των 80 δολαρίων.
Η διπλωματία αφαιρεί το γεωπολιτικό ασφάλιστρο
Η απότομη πτώση δεν οφείλεται σε μια ξαφνική μεταβολή της παγκόσμιας ζήτησης ή της πραγματικής προσφοράς πετρελαίου. Αντανακλά κυρίως τη μείωση του λεγόμενου γεωπολιτικού ασφαλίστρου, δηλαδή του πρόσθετου κόστους που ενσωματώνουν οι αγορές στις τιμές όταν φοβούνται ότι μια στρατιωτική σύγκρουση μπορεί να περιορίσει τη διαθεσιμότητα του αργού.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι ανέστειλε νέα στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν, προσφέροντας χρόνο για μια ταχεία συμφωνία. Η είδηση περιόρισε τον άμεσο φόβο μιας νέας κλιμάκωσης, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω επιθέσεις κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων ή εμπορικών πλοίων.
Η αντίδραση της αγοράς ήταν άμεση. Οι επενδυτές άρχισαν να τιμολογούν το ενδεχόμενο σταδιακής αποκλιμάκωσης και αποκατάστασης των ροών μέσω του Περσικού Κόλπου, οδηγώντας σε μαζικές πωλήσεις συμβολαίων πετρελαίου.
Το μεγάλο στοίχημα των Στενών του Ορμούζ
Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες ενεργειακές οδούς στον κόσμο. Από τη συγκεκριμένη δίοδο περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε διαταραχή εξαιρετικά σημαντική για τις διεθνείς τιμές.
Οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα και οι επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων είχαν οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των ασφαλίστρων, των ναύλων και του κόστους μεταφοράς. Παράλληλα, αρκετές εταιρείες εμφανίζονταν επιφυλακτικές απέναντι στη διέλευση από την περιοχή, ακόμη και όταν υπήρχε δυνατότητα πραγματοποίησης του ταξιδιού.
Η επαναλειτουργία των Στενών δεν εξαρτάται, επομένως, μόνο από μια πολιτική ανακοίνωση. Απαιτεί έμπρακτη αποκλιμάκωση, ασφαλή ναυσιπλοΐα και επιστροφή της εμπιστοσύνης των ναυτιλιακών και ασφαλιστικών εταιρειών.
Για αυτόν τον λόγο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η σημερινή πτώση των τιμών βασίζεται πρωτίστως στις προσδοκίες μιας συμφωνίας και όχι ακόμη στην πλήρη αποκατάσταση των εξαγωγών.
Πάνω από 20% η άνοδος του προηγούμενου μήνα
Παρά τη μεγάλη ημερήσια υποχώρηση, οι τιμές παραμένουν αισθητά υψηλότερες σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από τη νέα κλιμάκωση της κρίσης. Κατά τον προηγούμενο μήνα, το πετρέλαιο είχε ενισχυθεί πέραν του 20%, καθώς οι αγορές ανησυχούσαν για μια παρατεταμένη διακοπή των ενεργειακών ροών.
Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή διόρθωση αφαιρεί μόνο ένα μέρος των κερδών που είχαν προηγηθεί. Το Μπρεντ εξακολουθεί να διαπραγματεύεται σε επίπεδα που αντικατοπτρίζουν σημαντική αβεβαιότητα, ενώ η εξέλιξη των συνομιλιών θα καθορίσει εάν η πτώση θα συνεχιστεί ή θα αποδειχθεί προσωρινή.
Εάν οι διαπραγματεύσεις οδηγήσουν σε αξιόπιστη συμφωνία και ουσιαστική αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, οι τιμές θα μπορούσαν να δεχθούν πρόσθετες πιέσεις. Αντίθετα, μια αποτυχία των συνομιλιών ή μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να επαναφέρει πολύ γρήγορα το γεωπολιτικό ασφάλιστρο.
Πρόσθετη πίεση από την αύξηση της παραγωγής
Στην υποχώρηση των τιμών συνέβαλε και η απόφαση της συμμαχίας των πετρελαιοπαραγωγών χωρών του ΟΠΕΚ+ να αυξήσει την παραγωγή κατά 188.000 βαρέλια ημερησίως τον Σεπτέμβριο, ολοκληρώνοντας ακόμη ένα μέρος της σταδιακής αντιστροφής προηγούμενων περικοπών.
Υπό κανονικές συνθήκες, η προσθήκη περισσότερων βαρελιών στην αγορά λειτουργεί πιεστικά για τις τιμές. Η πραγματική επίδραση της απόφασης, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι χώρες του οργανισμού θα επιτύχουν τους στόχους παραγωγής και από το πόσο γρήγορα θα αποκατασταθούν οι ροές από τη Μέση Ανατολή.
Η αγορά καλείται πλέον να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο αντίθετες δυνάμεις: από τη μία, την πιθανότητα αποκλιμάκωσης και αύξησης της διαθέσιμης προσφοράς και, από την άλλη, τον κίνδυνο κατάρρευσης των συνομιλιών και επιστροφής της σύγκρουσης.
Τι σημαίνει η πτώση για καταναλωτές και οικονομίες
Η αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου αποτελεί θετική εξέλιξη για τις οικονομίες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος. Εφόσον διατηρηθεί, μπορεί να περιορίσει το κόστος καυσίμων, ηλεκτρισμού, μεταφορών και αεροπορικών εισιτηρίων, μειώνοντας παράλληλα τις πληθωριστικές πιέσεις.
Η επίδραση στις λιανικές τιμές, ωστόσο, δεν είναι άμεση ούτε ισόποση. Παρεμβάλλονται οι διεθνείς τιμές των διυλισμένων προϊόντων, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες, τα αποθέματα, τα μεταφορικά έξοδα και η φορολογία.
Μια ημερήσια πτώση σχεδόν 5% στο αργό δεν σημαίνει, επομένως, αντίστοιχη και άμεση μείωση στις αντλίες. Χρειάζεται η υποχώρηση να διατηρηθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ώστε να περάσει ουσιαστικά στην πραγματική οικονομία.
MoneyMatters Insight
Η νέα πτώση του πετρελαίου αποκαλύπτει πόσο ευαίσθητη παραμένει η ενεργειακή αγορά σε κάθε μήνυμα από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη. Προς το παρόν, οι επενδυτές αγοράζουν την προσδοκία της διπλωματίας, όχι το αποτέλεσμα μιας συμφωνίας. Το κρίσιμο τεστ θα είναι η πραγματική και ασφαλής επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Μέχρι τότε, οι έντονες διακυμάνσεις θα παραμείνουν βασικό χαρακτηριστικό της αγοράς, με μία μόνο δήλωση να μπορεί να αφαιρέσει ή να επαναφέρει δισεκατομμύρια δολάρια γεωπολιτικού ασφαλίστρου.
The post Πετρέλαιο: Βουτιά σχεδόν 5% με φόντο τις νέες διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν appeared first on moneymatters.cy.