Πήγες supermarket για €20 και πλήρωσες €70; Να γιατί

MoneyMatters Series: Πού φεύγουν τα λεφτά μας

Υπάρχει μια φράση που λέγεται σχεδόν καθημερινά σε πολλά νοικοκυριά: «Πάω supermarket για λίγα πράγματα». Συνήθως τα «λίγα πράγματα» είναι γάλα, ψωμί, αυγά, φρούτα, κάτι για το σπίτι, ίσως ένα καθαριστικό, κάτι για τα παιδιά και ένα δυο πράγματα που «να υπάρχουν».

Μόνο που στο ταμείο, τα λίγα πράγματα σπάνια μένουν λίγα. Ο λογαριασμός που στο μυαλό μας ήταν €20 ή €30, πολύ εύκολα γίνεται €50, €70 ή και περισσότερο.

Στο πλαίσιο της σειράς του MoneyMatters, «Πού φεύγουν τα λεφτά μας», εξετάζουμε αυτή τη φορά το supermarket. Όχι το μεγάλο εβδομαδιαίο ψώνισμα που όλοι ξέρουμε ότι θα κοστίσει. Αλλά τις μικρές, συχνές επισκέψεις που μοιάζουν ακίνδυνες και τελικά φουσκώνουν τον μηνιαίο προϋπολογισμό.

Το supermarket δεν είναι πια μόνο φαγητό

Ένας λόγος που ο λογαριασμός ανεβαίνει είναι ότι το supermarket δεν αφορά μόνο τρόφιμα. Μέσα στο ίδιο καλάθι μπαίνουν σήμερα είδη καθαρισμού, χαρτικά, προϊόντα προσωπικής φροντίδας, σχολικά snacks, καφές, τροφές για κατοικίδια, σακούλες, μπαταρίες, προϊόντα κουζίνας, κατεψυγμένα, γλυκά, απορρυπαντικά και μικροπράγματα που δεν είχαμε σχεδιάσει να αγοράσουμε.

Έτσι, μπορεί να μπει κάποιος για γάλα και ψωμί και να βγει με έναν λογαριασμό που θυμίζει κανονικό εβδομαδιαίο ψώνισμα.

Το πρόβλημα δεν είναι πάντα ότι αγοράζουμε πολλά περιττά. Είναι ότι πολλά βασικά προϊόντα έχουν πλέον σημαντικό κόστος. Ένα απορρυπαντικό, ένα πακέτο χαρτί υγείας, ένα τυρί, ένα ελαιόλαδο, λίγα φρούτα και δύο τρία snacks μπορούν από μόνα τους να αλλάξουν ολόκληρο τον λογαριασμό.

Το καλάθι των «λίγων πραγμάτων»

Ας δούμε ένα απλό παράδειγμα. Κάποιος μπαίνει στο supermarket για να πάρει τα εξής: γάλα, ψωμί, αυγά, τυρί, γαλοπούλα, φρούτα, λίγα λαχανικά, καφέ, χαρτί κουζίνας και κάτι για τα παιδιά.

Στο μυαλό του, αυτή είναι μικρή αγορά. Στην πράξη, όμως, το καλάθι μπορεί να διαμορφωθεί περίπου έτσι:

Γάλα: περίπου €2
Ψωμί: περίπου €2
Αυγά: περίπου €3
Τυρί: περίπου €5
Αλλαντικά: περίπου €4
Φρούτα και λαχανικά: περίπου €10
Καφές: περίπου €5 έως €7
Χαρτί κουζίνας ή χαρτί υγείας: περίπου €5 έως €8
Snacks ή κάτι για τα παιδιά: περίπου €6 έως €10

Ξαφνικά, η μικρή επίσκεψη έχει φτάσει περίπου τα €45 έως €55, χωρίς να υπάρχει τίποτα ιδιαίτερα πολυτελές στο καλάθι.

Αν προστεθεί ένα απορρυπαντικό, ένα καθαριστικό ή ένα προϊόν προσωπικής φροντίδας, ο λογαριασμός μπορεί να περάσει άνετα τα €70.

Τα προϊόντα που ανεβάζουν απότομα τον λογαριασμό

Υπάρχουν ορισμένες κατηγορίες προϊόντων που έχουν δυσανάλογη επίδραση στο τελικό ποσό. Δεν τα αγοράζουμε κάθε φορά, αλλά όταν μπουν στο καλάθι, αλλάζουν την εικόνα.

Τα απορρυπαντικά, τα χαρτικά, τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας, το ελαιόλαδο, ο καφές, τα τυριά, τα κρέατα, τα κατεψυγμένα, οι παιδικές τροφές, τα snacks και οι τροφές για κατοικίδια μπορούν να ανεβάσουν γρήγορα τον λογαριασμό.

Ένα καλάθι με βασικά τρόφιμα μπορεί να φαίνεται ελεγχόμενο. Αν όμως προστεθεί ένα απορρυπαντικό €8, ένα σαμπουάν €4, ένα πακέτο χαρτί υγείας €6 και ένας καφές €6, τότε έχουν μπει €24 επιπλέον σχεδόν χωρίς να το καταλάβουμε.

Αυτό εξηγεί γιατί πολλές φορές βγαίνουμε από το supermarket και αναρωτιόμαστε τι αγοράσαμε.

Οι προσφορές που αυξάνουν το καλάθι

Οι προσφορές μπορούν να είναι χρήσιμες. Μπορούν όμως και να ανεβάσουν τον λογαριασμό, ειδικά όταν αγοράζουμε πράγματα που δεν χρειαζόμαστε άμεσα.

Το 1+1, το δεύτερο μισή τιμή, οι οικογενειακές συσκευασίες και οι μεγάλες ποσότητες δημιουργούν την αίσθηση ότι εξοικονομούμε χρήματα. Μερικές φορές αυτό ισχύει. Άλλες φορές απλώς αγοράζουμε περισσότερο.

Αν κάποιος πήγε για ένα προϊόν και τελικά παίρνει τρία επειδή ήταν σε προσφορά, ο λογαριασμός ανεβαίνει σήμερα, ακόμη κι αν το κόστος ανά τεμάχιο είναι χαμηλότερο.

Η ερώτηση που πρέπει να κάνουμε δεν είναι μόνο «είναι καλή προσφορά;». Είναι και «θα το αγόραζα έτσι κι αλλιώς;».

Αν η απάντηση είναι όχι, τότε η προσφορά δεν είναι απαραίτητα εξοικονόμηση. Είναι επιπλέον δαπάνη.

Τα snacks είναι μικρά, αλλά αθροίζονται

Μια από τις πιο υποτιμημένες κατηγορίες είναι τα snacks. Μπισκότα, μπάρες, πατατάκια, χυμοί, σοκολάτες, δημητριακά, παιδικά σνακ, κρουασάν, ξηροί καρποί και μικρές συσκευασίες μπαίνουν εύκολα στο καλάθι γιατί φαίνονται φθηνά.

Όμως το κάθε €1,50, €2 ή €3 γίνεται γρήγορα €15 ή €20 στο ταμείο.

Για οικογένειες με παιδιά, τα snacks μπορούν να είναι σημαντική μηνιαία δαπάνη. Δεν είναι μόνο το σχολείο. Είναι το σπίτι, οι δραστηριότητες, οι βόλτες, το «να υπάρχει κάτι στο ντουλάπι».

Αν ένα νοικοκυριό ξοδεύει €15 την εβδομάδα σε snacks, μιλάμε για περίπου €60 τον μήνα. Αν ξοδεύει €25 την εβδομάδα, το ποσό φτάνει τα €100 τον μήνα.

Και επειδή δεν είναι ένας μεγάλος λογαριασμός, συχνά δεν το αντιλαμβανόμαστε.

Η συχνότητα κάνει τη διαφορά

Το supermarket γίνεται πιο ακριβό όταν πηγαίνουμε συχνά χωρίς λίστα. Κάθε μικρή επίσκεψη δημιουργεί νέες πιθανότητες για αυθόρμητες αγορές.

Αν κάποιος πάει supermarket 3 φορές την εβδομάδα και κάθε φορά παίρνει «λίγα πράγματα» αξίας €25, τότε ξοδεύει €75 την εβδομάδα. Σε έναν μήνα, αυτό είναι περίπου €300.

Αν κάθε επίσκεψη ξεφεύγει στα €40, τότε το μηνιαίο ποσό μπορεί να φτάσει περίπου τα €480.

Αυτό εξηγεί γιατί ένα νοικοκυριό μπορεί να πιστεύει ότι δεν κάνει μεγάλες αγορές, αλλά στο τέλος του μήνα να έχει ξοδέψει πολύ περισσότερα από όσο νόμιζε.

Δεν είναι μόνο το τι αγοράζεις. Είναι και πόσο συχνά εκτίθεσαι στο ταμείο.

Το καλάθι που δεν γράφτηκε ποτέ σε λίστα

Η λίστα είναι ίσως το πιο απλό εργαλείο ελέγχου, αλλά πολλοί την αγνοούν. Όταν μπαίνεις στο supermarket χωρίς λίστα, το καλάθι διαμορφώνεται από τη διάθεση, την πείνα, τις προσφορές, τη διαρρύθμιση του καταστήματος και τις μικρές ανάγκες που θυμάσαι εκείνη τη στιγμή.

Μια λίστα δεν λύνει όλα τα προβλήματα. Βοηθά όμως να ξεχωρίσεις τι χρειάζεσαι από τι απλώς σου τράβηξε την προσοχή.

Το supermarket είναι σχεδιασμένο για να σου θυμίζει πράγματα. Η λίστα είναι ο τρόπος να θυμάσαι εσύ τι πραγματικά πήγες να αγοράσεις.

Η πείνα κοστίζει

Ένα από τα πιο γνωστά λάθη είναι να πηγαίνεις supermarket πεινασμένος. Όταν πεινάς, το καλάθι γεμίζει πιο εύκολα με έτοιμα φαγητά, snacks, γλυκά, αρτοσκευάσματα και προϊόντα που δεν είχες σκοπό να αγοράσεις.

Αν μια επίσκεψη που θα κόστιζε €30 καταλήξει €45 επειδή μπήκαν επιπλέον snacks και έτοιμα προϊόντα, η διαφορά είναι €15.

Αν αυτό συμβαίνει μία φορά την εβδομάδα, μιλάμε για €60 τον μήνα.

Δεν είναι αστείο ποσό. Είναι κανονική μηνιαία δαπάνη που δημιουργείται από μια απλή συνθήκη: μπήκες στο supermarket πεινασμένος.

Η τιμή ανά κιλό λέει την αλήθεια

Πολλές φορές συγκρίνουμε προϊόντα από την τιμή της συσκευασίας. Αυτό όμως μπορεί να είναι παραπλανητικό. Ένα προϊόν μπορεί να φαίνεται φθηνότερο επειδή έχει μικρότερη συσκευασία.

Η πραγματική σύγκριση γίνεται με την τιμή ανά κιλό ή ανά λίτρο. Εκεί φαίνεται ποιο προϊόν είναι όντως πιο οικονομικό.

Για παράδειγμα, δύο συσκευασίες τυριού μπορεί να έχουν διαφορά €1 στην τιμή. Αν όμως η μία έχει πολύ μικρότερη ποσότητα, μπορεί τελικά να είναι ακριβότερη.

Το ίδιο ισχύει για δημητριακά, απορρυπαντικά, καφέ, λάδι, ρύζι, ζυμαρικά, γιαούρτια και πολλά άλλα προϊόντα.

Η τιμή στο ράφι δείχνει τι θα πληρώσεις σήμερα. Η τιμή ανά κιλό δείχνει τι πραγματικά αγοράζεις.

Τα προϊόντα στο ταμείο δεν είναι τυχαία

Στο τέλος της διαδρομής, λίγο πριν πληρώσεις, υπάρχουν πάντα μικρά προϊόντα. Τσίχλες, σοκολάτες, μπαταρίες, μικροπράγματα, νερά, σνακ. Δεν είναι τυχαία εκεί.

Είναι προϊόντα αυθόρμητης αγοράς. Δεν τα χρειάζεσαι απαραίτητα. Αλλά τα βλέπεις όταν περιμένεις και είναι αρκετά φθηνά ώστε να μη σκεφτείς πολύ.

Αν κάθε επίσκεψη στο supermarket προσθέτει €2 ή €3 από τέτοια προϊόντα, και πας 10 φορές τον μήνα, τότε έχεις ξοδέψει άλλα €20 έως €30 σε αγορές που πιθανόν δεν υπήρχαν στο πλάνο.

Πώς να μειώσεις τον λογαριασμό χωρίς να στερηθείς τα βασικά

Το ζητούμενο δεν είναι να κόψει ο κόσμος τα απαραίτητα. Το ζητούμενο είναι να αγοράζει πιο συνειδητά.

Μια πρακτική λύση είναι να γίνεται μία βασική εβδομαδιαία λίστα και λιγότερες ενδιάμεσες επισκέψεις. Όσο λιγότερες φορές μπαίνεις στο supermarket χωρίς πλάνο, τόσο λιγότερες αυθόρμητες αγορές κάνεις.

Δεύτερη λύση είναι να ελέγχεις τις προσφορές πριν πας, όχι μέσα στο κατάστημα. Έτσι επιλέγεις τι σε συμφέρει πραγματικά και δεν παρασύρεσαι από ό,τι βλέπεις μπροστά σου.

Τρίτη λύση είναι να χωρίζεις το καλάθι σε βασικά, χρήσιμα και αυθόρμητα. Τα βασικά μπαίνουν πρώτα. Τα χρήσιμα μόνο αν υπάρχει χώρος στο budget. Τα αυθόρμητα θέλουν δεύτερη σκέψη.

Τέταρτη λύση είναι να βάζεις εβδομαδιαίο όριο. Αν το budget του supermarket είναι €100 την εβδομάδα, τότε κάθε αγορά πρέπει να χωρά μέσα σε αυτό. Όχι επειδή πρέπει να στερηθείς, αλλά επειδή πρέπει να ξέρεις πού βρίσκεσαι.

Το supermarket ως κατηγορία budget

Για πολλά νοικοκυριά, το supermarket είναι η πιο δύσκολη κατηγορία να ελεγχθεί γιατί δεν είναι μία πληρωμή. Είναι πολλές μικρές πληρωμές μέσα στον μήνα.

Μπορεί να γίνει μια αγορά €80 το Σάββατο, μια μικρή επίσκεψη €25 τη Δευτέρα, άλλη μία €18 την Τετάρτη και άλλη μία €35 την Παρασκευή. Όλες μοιάζουν φυσιολογικές. Όμως στο τέλος της εβδομάδας έχουν γίνει €158.

Σε μηνιαία βάση, αυτό μπορεί να ξεπεράσει τα €600.

Γι’ αυτό το supermarket πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν κανονικός μηνιαίος λογαριασμός. Όχι σαν σειρά μικρών επισκέψεων που δεν μετράνε.

MoneyMatters View

Το supermarket είναι από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της σειράς «Πού φεύγουν τα λεφτά μας», γιατί συνδυάζει ανάγκη, συνήθεια, αυθορμητισμό και ψυχολογία.

Κανείς δεν μπορεί να κόψει τα βασικά. Όλοι πρέπει να αγοράσουν τρόφιμα, καθαριστικά και προϊόντα για το σπίτι. Όμως ο τελικός λογαριασμός δεν φουσκώνει μόνο από τα βασικά. Φουσκώνει από τις συχνές επισκέψεις, τις προσφορές που δεν χρειαζόμασταν, τα snacks, τα προϊόντα στο ταμείο, τις μεγάλες συσκευασίες, την απουσία λίστας και τις μικρές αγορές που δεν καταγράφονται.

Το «πήγα για €20 και πλήρωσα €70» δεν είναι υπερβολή. Είναι η πραγματικότητα πολλών νοικοκυριών.

Το ερώτημα δεν είναι πώς να σταματήσουμε να ψωνίζουμε. Το ερώτημα είναι πώς να ξέρουμε τι αγοράζουμε, γιατί το αγοράζουμε και πόσο συχνά επαναλαμβάνεται αυτή η δαπάνη.

Γιατί στο τέλος του μήνα, τα λεφτά δεν φεύγουν μόνο από το ενοίκιο, το ρεύμα ή το αυτοκίνητο. Φεύγουν και από το καλάθι που γέμισε λίγο λίγο, χωρίς να το καταλάβουμε.

The post Πήγες supermarket για €20 και πλήρωσες €70; Να γιατί appeared first on moneymatters.cy.

Διαβάστε Περισσότερα...