Στις αρχές του 2026, ο Mark Zuckerberg και η ανώτατη ηγεσία της Meta συγκεντρώθηκαν στο ετήσιο retreat της εταιρείας στη Χαβάη με μια ριζοσπαστική ιδέα: να επανασχεδιάσουν τον ιδιοκτήτη του Facebook και του Instagram ως οργανισμό «AI-native», όπου τεχνητοί πράκτορες θα αναλάμβαναν μεγάλο μέρος της καθημερινής εργασίας και μικρότερες ομάδες ανθρώπων θα τους επέβλεπαν.
Το σχέδιο ονομάστηκε Project OT, από τις λέξεις Organization Transformation. Σύμφωνα με αποκλειστική έρευνα της Reuters και της δημοσιογράφου Katie Paul, η οποία βασίστηκε σε δεκάδες εσωτερικά έγγραφα, αναρτήσεις, ηχογραφήσεις και συνομιλίες με περισσότερα από 20 πρόσωπα που γνώριζαν τις διεργασίες, η διοίκηση εξέτασε σενάρια μείωσης του μεγέθους ορισμένων ομάδων έως και 60%.
Η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ πιο σύνθετη. Τα εργαλεία AI αύξησαν θεαματικά τον όγκο του παραγόμενου κώδικα, όχι όμως στον ίδιο βαθμό την παραγωγή νέων λειτουργιών. Παράλληλα, τα σοβαρά τεχνικά περιστατικά και τα συμβάντα ασφάλειας αυξήθηκαν. Λίγες ώρες πριν από το πρώτο μεγάλο κύμα απολύσεων, ο Zuckerberg περιόρισε το σχέδιο και ακύρωσε τη δεύτερη αναδιάρθρωση που προβλεπόταν για τον Νοέμβριο.
- Η Meta εξέτασε σενάρια συρρίκνωσης ορισμένων ομάδων έως 60%, όχι απόλυση του 60% ολόκληρης της εταιρείας.
- Οι αλλαγές κώδικα αυξήθηκαν κατά 220%, αλλά οι αλλαγές που έφτασαν σε νέα ή ανανεωμένα προϊόντα αυξήθηκαν μόλις κατά 36%.
- Τα σοβαρά τεχνικά και περιστατικά ασφάλειας αυξήθηκαν κατά 40%, ενώ ο χρόνος «πυρόσβεσης» των εργαζομένων ανέβηκε κατά 70%.
- Το βασικό δίδαγμα είναι ότι περισσότερη παραγωγή από AI δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με μεγαλύτερη επιχειρηματική παραγωγικότητα.
Το σχέδιο για ομάδες «πλούσιες σε ταλέντο»
Το Project OT προέβλεπε ότι μικρές ομάδες εργαζομένων υψηλής απόδοσης θα διαχειρίζονταν εικονικούς εργαζομένους και αυτόνομους AI agents. Σε ορισμένες ασκήσεις σεναρίων, οι διευθυντές εξέτασαν μειώσεις ομάδων έως 60%, μέσω απολύσεων, μετακινήσεων σε νέες μονάδες, παγώματος προσλήψεων και αποχώρησης όσων κρίνονταν χαμηλής απόδοσης.
Η αναδιάρθρωση σχεδιαζόταν σε δύο κύματα. Το πρώτο θα άρχιζε τον Μάιο και το δεύτερο θα ακολουθούσε τον Νοέμβριο. Ένα στέλεχος ανθρώπινου δυναμικού εκτιμούσε ότι η συνολική αλλαγή θα μπορούσε να είναι «τόσο μεγάλη ή μεγαλύτερη» από τις περικοπές περίπου 25% που είχε πραγματοποιήσει η Meta μεταξύ του τέλους του 2022 και των αρχών του 2023.
Η Meta επιβεβαίωσε στη Reuters την ύπαρξη του Project OT, αλλά διευκρίνισε ότι επρόκειτο για άσκηση σχεδιασμού διάρκειας ενός έτους. Τόνισε ότι τα ακραία σενάρια αφορούσαν συγκεκριμένες ομάδες και συνδύαζαν απολύσεις με επανατοποθετήσεις. Η εταιρεία υποστήριξε ότι ουδέποτε σχεδίασε να απολύσει το 60% ολόκληρου του προσωπικού της.
Το «AI-Native Playbook»
Η φιλοσοφία της αλλαγής δεν περιοριζόταν στην προσθήκη εργαλείων AI στις υπάρχουσες διαδικασίες. Η Meta ήθελε να ξανασχεδιάσει τις ίδιες τις ομάδες γύρω από την τεχνολογία. Πιλοτικές μονάδες δύο ή τριών μηχανικών και ενός ακόμη δημιουργού θα κατασκεύαζαν πρωτότυπα σε κύκλους τεσσάρων εβδομάδων, παρακάμπτοντας παραδοσιακές διαδικασίες προγραμματισμού έξι μηνών.
Σε εσωτερικό «AI-Native Playbook», οι παραδοσιακοί ρόλοι σχεδιαστών προϊόντος και μηχανικών θα έδιναν τη θέση τους στον γενικό τίτλο «builder». Ενδιάμεσες βαθμίδες διοίκησης θα καταργούνταν, ενώ η AI θα βοηθούσε στον καθορισμό των καθημερινών προτεραιοτήτων.
Μέχρι τον Ιούνιο, τουλάχιστον 11 μονάδες, μεταξύ τους ομάδες μηχανικής και έρευνας, είχαν υιοθετήσει μικρότερα pods. Κάθε ανώτερο στέλεχος μπορούσε να εποπτεύει από 30 έως 50 εργαζομένους, με επικεφαλής pods που είχαν καθημερινή ευθύνη χωρίς πλήρη διοικητική εξουσία.
Οι «αναντικατάστατοι» εργαζόμενοι
Παράλληλα, το ανθρώπινο δυναμικό ανέπτυξε εργαλείο εντοπισμού «Irreplaceable Talent». Η λογική βασιζόταν στην παλιά ιδέα του Silicon Valley για τον εργαζόμενο «10X», δηλαδή τον μηχανικό που μπορεί να αποδώσει όσο δέκα άλλοι, αυτή τη φορά ενισχυμένος από AI.
Μέρος των εξοικονομήσεων από τις περικοπές θα χρηματοδοτούσε μεγάλα πακέτα αμοιβών για την προσέλκυση και διατήρηση κορυφαίων μηχανικών τεχνητής νοημοσύνης. Το μοντέλο, επομένως, δεν προέβλεπε απλώς λιγότερους εργαζομένους. Προέβλεπε μια πολύ πιο άνιση αγορά εργασίας μέσα στην ίδια εταιρεία: λιγότερες θέσεις, αλλά εξαιρετικά ακριβές αμοιβές για μια μικρή ομάδα ανθρώπων που θεωρούνταν κρίσιμοι.
Η εξέγερση στο εσωτερικό
Όταν η Reuters αποκάλυψε τον Μάρτιο ότι οι περικοπές μπορούσαν να επηρεάσουν τουλάχιστον 20% του προσωπικού, πολλοί αντιπρόεδροι δεν είχαν ακόμη ενημερωθεί για το Project OT. Η έλλειψη διαφάνειας προκάλεσε έντονη αναστάτωση και άφησε τη διοίκηση απροετοίμαστη απέναντι στις αντιδράσεις.
Η ένταση αυξήθηκε όταν η Meta εγκατέστησε σε υπολογιστές εργαζομένων στις ΗΠΑ λογισμικό που κατέγραφε κινήσεις ποντικιού, clicks και πληκτρολογήσεις, ώστε να εκπαιδεύσει AI agents να μιμούνται ανθρώπινες ροές εργασίας. Αρκετοί εργαζόμενοι θεώρησαν ότι εκπαιδεύουν τους ίδιους τους ψηφιακούς αντικαταστάτες τους.
Το εσωτερικό ποσοστό θετικής διάθεσης των εργαζομένων υποχώρησε από 74% σε 55%. Αναρτήσεις στελεχών γέμισαν με εικόνες ελεφάντων, συμβολίζοντας τις απολύσεις ως τον «ελέφαντα στο δωμάτιο», ενώ ενισχύθηκαν και οι προσπάθειες συνδικαλιστικής οργάνωσης.
Η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στον κώδικα και στην αξία
Το ισχυρότερο επιχείρημα εναντίον της βιαστικής αναδιάρθρωσης δεν ήταν η αντίδραση των εργαζομένων, αλλά τα ίδια τα λειτουργικά δεδομένα. Οι αλλαγές κώδικα στις εσωτερικές πλατφόρμες και υποδομές αυξήθηκαν κατά 220% σε ετήσια βάση. Οι αλλαγές που μετατράπηκαν σε νέα ή αναβαθμισμένα χαρακτηριστικά για τους χρήστες αυξήθηκαν μόνο κατά 36%.
Η απόκλιση δείχνει ένα κρίσιμο πρόβλημα μέτρησης. Ένα μοντέλο μπορεί να παράγει πολύ περισσότερο κώδικα, χωρίς αυτός να δημιουργεί αντίστοιχη επιχειρηματική αξία. Μπορεί, αντίθετα, να αυξάνει την ανάγκη ελέγχου, δοκιμών και διόρθωσης.
Εσωτερικές αναφορές έκαναν λόγο για προειδοποιητικά σημάδια αξιοπιστίας. Μη εποπτευόμενοι AI agents εκτελούσαν «διαταρακτικές ενέργειες μεγάλης κλίμακας» που ένας άνθρωπος πιθανότατα δεν θα επιχειρούσε. Τα σοβαρά τεχνικά περιστατικά και τα περιστατικά ασφάλειας, όπως διακοπές υπηρεσιών και πιθανοί κίνδυνοι διαρροής δεδομένων, αυξήθηκαν κατά 40%. Ο χρόνος που αφιέρωναν οι εργαζόμενοι για να αντιμετωπίσουν προβλήματα αυξήθηκε κατά 70%.
Η υποχώρηση του Zuckerberg
Στις 19 Μαΐου, λίγες ώρες πριν από την πρώτη μεγάλη περικοπή, ο Zuckerberg ακύρωσε το δεύτερο κύμα αναδιάρθρωσης του Νοεμβρίου. Η Meta προχώρησε την επόμενη ημέρα σε μείωση περίπου 10% του προσωπικού, αλλά ο CEO ενημέρωσε τους υπόλοιπους εργαζομένους ότι δεν περίμενε άλλες οριζόντιες απολύσεις μέσα στη χρονιά.
Η διοίκηση ανέστειλε το πρόγραμμα παρακολούθησης των κινήσεων του υπολογιστή, επέτρεψε σε ορισμένους υπαλλήλους να επιστρέψουν στις προηγούμενες ομάδες τους και επιχείρησε να αποκαταστήσει το κλίμα. Τον Ιούλιο, ο Zuckerberg παραδέχθηκε σε εσωτερική συνάντηση ότι η τεχνολογία των AI agents δεν είχε επιταχυνθεί όσο ανέμενε, εκτιμώντας ότι θα μπορούσε να βελτιωθεί μέσα στους επόμενους τρεις έως έξι μήνες.
Το οικονομικό κίνητρο παραμένει
Η υποχώρηση δεν σημαίνει ότι εγκαταλείφθηκε η προσπάθεια αυτοματοποίησης. Η Meta σχεδιάζει να επενδύσει τουλάχιστον 130 δισ. δολάρια μέσα στο 2026 σε chips και άλλες υποδομές AI. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών που επικαλείται η Reuters μέσω της LSEG, αυτές οι δαπάνες μπορεί να απορροφήσουν το σύνολο των λειτουργικών ταμειακών ροών της εταιρείας για τη χρονιά.
Η πίεση για εξοικονόμηση παραμένει, ακόμη κι αν τα καθαρά κέρδη της Meta αυξήθηκαν κατά 22% στο πρώτο εξάμηνο. Η AI δεν χρησιμοποιείται μόνο ως τεχνολογική υπόσχεση. Χρησιμοποιείται και ως οικονομική δικαιολόγηση για μεταφορά κεφαλαίου από το μισθολογικό κόστος στις υποδομές και σε μια μικρότερη ομάδα πανάκριβων ειδικών.
Το πραγματικό μάθημα του Project OT
Η υπόθεση της Meta δεν αποδεικνύει ότι οι AI agents δεν θα αλλάξουν την εργασία. Αποδεικνύει ότι οι διοικήσεις μπορούν να υπερεκτιμήσουν την ωριμότητά τους και να μετρήσουν λάθος την παραγωγικότητα. Περισσότερες γραμμές κώδικα, περισσότερα πρωτότυπα ή λιγότερα διοικητικά επίπεδα δεν σημαίνουν αυτομάτως καλύτερα προϊόντα.
Η επιχείρηση που θέλει να γίνει «AI-native» χρειάζεται πρώτα να γνωρίζει ποια προβλήματα λύνει, ποια νέα ρίσκα δημιουργεί και ποια ανθρώπινη γνώση χάνεται όταν η μείωση προσωπικού προηγείται της τεχνολογικής απόδειξης. Το Project OT σκόνταψε ακριβώς σε αυτή τη σειρά ενεργειών: η Meta σχεδίασε το οργανόγραμμα του μέλλοντος προτού οι ψηφιακοί εργαζόμενοί της αποδείξουν ότι μπορούν να λειτουργήσουν με ασφάλεια στο παρόν.
Πλήρης αναφορά πηγής
Η ανάλυση βασίζεται στην αποκλειστική έρευνα της Reuters με τίτλο «Mark Zuckerberg had a bold plan to replace Meta staff with AI. Here’s how it imploded», που δημοσιεύθηκε στις 26 Αυγούστου 2026. Το ρεπορτάζ υπογράφει η Katie Paul από τη Νέα Υόρκη, με πρόσθετη δημοσιογραφική συνεισφορά του Jeff Horwitz από το Όκλαντ. Το θέμα παρουσιάστηκε επίσης στο newsletter Reuters Artificial Intelligencer από τον τεχνολογικό ανταποκριτή Greg Bensinger, με επιμέλεια της Lisa Shumaker.
The post Project OT: Πώς κατέρρευσε το σχέδιο της Meta να αντικαταστήσει ομάδες με AI appeared first on moneymatters.cy.
