Οι τεχνολογικοί κολοσσοί διεκδικούν ολοένα μεγαλύτερο ρόλο στις πληρωμές και τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, προκαλώντας ανησυχίες για την οικονομική κυριαρχία της Ευρώπης.
Η επόμενη μεγάλη μάχη μεταξύ Ευρώπης και αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών ενδέχεται να μην αφορά την τεχνητή νοημοσύνη ή τα κοινωνικά δίκτυα, αλλά το χρήμα.
Καθώς οι ψηφιακές πληρωμές γίνονται αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας, αυξάνονται οι ανησυχίες ότι εταιρείες όπως η Amazon, η Meta και η Google θα μπορούσαν στο μέλλον να προχωρήσουν στην έκδοση δικών τους ψηφιακών νομισμάτων ή συστημάτων πληρωμών, αποκτώντας ακόμη μεγαλύτερη επιρροή στην οικονομική ζωή εκατοντάδων εκατομμυρίων πολιτών.
Για τις ευρωπαϊκές αρχές, το ζήτημα δεν είναι μόνο τεχνολογικό αλλά και στρατηγικό.
Οι Big Tech έχουν ήδη εισβάλει στις πληρωμές
Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι χρησιμοποιούν ήδη καθημερινά υπηρεσίες πληρωμών που συνδέονται με αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες.
Από τις ανέπαφες συναλλαγές μέσω κινητού τηλεφώνου μέχρι τις ηλεκτρονικές αγορές και τις ψηφιακές συνδρομές, η παρουσία των Big Tech στο χρηματοοικονομικό οικοσύστημα γίνεται ολοένα πιο έντονη.
έχουν καταφέρει να αποκτήσουν πρόσβαση σε εκατομμύρια καταναλωτές, συχνά λειτουργώντας ως ενδιάμεσοι μεταξύ τραπεζών και πελατών.
Η ευρωπαϊκή εξάρτηση από αμερικανικές υποδομές
Το μεγαλύτερο μέρος των ψηφιακών συναλλαγών στην Ευρώπη βασίζεται σήμερα σε αμερικανικές εταιρείες.
Οι πληρωμές με κάρτες διεκπεραιώνονται κυρίως μέσω των Visa και Mastercard, ενώ μεγάλο μέρος των ηλεκτρονικών συναλλαγών περνά από την PayPal ή από πλατφόρμες που ελέγχουν αμερικανικοί όμιλοι.
Η εξάρτηση αυτή έχει αρχίσει να προκαλεί ανησυχίες στις Βρυξέλλες, καθώς θεωρείται ότι περιορίζει την οικονομική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε έναν τομέα ζωτικής σημασίας.
Το σενάριο των ιδιωτικών ψηφιακών νομισμάτων
Η ιδέα έκδοσης ψηφιακών νομισμάτων από μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες δεν είναι νέα.
Η Meta είχε επιχειρήσει το 2019 να λανσάρει το Libra (μετέπειτα Diem), ένα παγκόσμιο ψηφιακό νόμισμα που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από δισεκατομμύρια χρήστες των πλατφορμών της.
Παρότι το σχέδιο εγκαταλείφθηκε μετά από έντονες αντιδράσεις ρυθμιστικών αρχών και κεντρικών τραπεζών, πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι το ενδιαφέρον των Big Tech για τον χώρο των πληρωμών παραμένει ισχυρό.
Εάν εταιρείες με τεράστιες βάσεις χρηστών αποκτήσουν τη δυνατότητα να προσφέρουν δικά τους ψηφιακά νομίσματα, θα μπορούσαν να μετατραπούν σε παράλληλα χρηματοοικονομικά οικοσυστήματα.
Η απάντηση της Ευρώπης
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προωθεί το σχέδιο του ψηφιακού ευρώ, επιδιώκοντας να διασφαλίσει ότι οι ευρωπαϊκές πληρωμές θα παραμείνουν υπό δημόσιο έλεγχο και δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από ιδιωτικές ή ξένες πλατφόρμες.
Το μέλλον του χρήματος ίσως να μην ανήκει στις τράπεζες
Οι τεχνολογικές εταιρείες διαθέτουν ήδη κάτι που οι περισσότερες τράπεζες δυσκολεύονται να αποκτήσουν: καθημερινή πρόσβαση σε δισεκατομμύρια χρήστες.
Αυτό το πλεονέκτημα θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστικό αν ο χώρος των πληρωμών μετατραπεί στο επόμενο μεγάλο πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ τραπεζών, κυβερνήσεων και τεχνολογικών κολοσσών.
Η πραγματική απειλή για τις ευρωπαϊκές τράπεζες ίσως να μην προέρχεται από άλλες τράπεζες, αλλά από τις Big Tech. Αν εταιρείες όπως η Amazon, η Google ή η Meta καταφέρουν να ελέγξουν το σύνολο της εμπειρίας πληρωμών των χρηστών, θα αποκτήσουν πρόσβαση σε δεδομένα, συναλλαγές και οικονομικές υπηρεσίες που μέχρι σήμερα αποτελούσαν αποκλειστικό πεδίο των τραπεζών. Για την Ευρώπη, η μάχη για το ψηφιακό ευρώ δεν είναι απλώς τεχνολογική. Είναι μια μάχη για τη διατήρηση της οικονομικής και νομισματικής της κυριαρχίας στην ψηφιακή εποχή.
