Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας επιβεβαιώνει ότι η ενδιάμεση συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν προβλέπει επιθεωρήσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις, παρά τις διαφορετικές ερμηνείες Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Επιστρέφουν οι πυρηνικές επιθεωρήσεις
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) αναμένεται να αποκτήσει εκ νέου πρόσβαση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, μετά την υπογραφή της ενδιάμεσης συμφωνίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Τεχεράνης για την αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Ο γενικός διευθυντής του οργανισμού, Ραφαέλ Γκρόσι, επιβεβαίωσε ότι το υπογεγραμμένο Μνημόνιο Κατανόησης προβλέπει ρητά την εποπτεία του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν από τον ΔΟΑΕ, γεγονός που προϋποθέτει την πραγματοποίηση επιτόπιων επιθεωρήσεων.
Διαφορετικές ερμηνείες από ΗΠΑ και Ιράν
Παρά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι η Τεχεράνη αποδέχθηκε την επανέναρξη των επιθεωρήσεων, η ιρανική πλευρά εξακολουθεί να αμφισβητεί ότι υπάρχει νέα συμφωνία για την επιστροφή των επιθεωρητών του ΟΗΕ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις που υπέστησαν ζημιές κατά τις πρόσφατες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Ο Ραφαέλ Γκρόσι αναγνώρισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένας «πόλεμος δηλώσεων», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι το περιεχόμενο του Μνημονίου Κατανόησης δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης ως προς τον εποπτικό ρόλο του ΔΟΑΕ.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι οι τεχνικές προετοιμασίες έχουν ήδη ξεκινήσει, εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι επιθεωρητές θα μπορέσουν σύντομα να επιστρέψουν στις εγκαταστάσεις.
Τι προβλέπει η ενδιάμεση συμφωνία
Η συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης περιλαμβάνει σειρά μέτρων αποκλιμάκωσης με στόχο τη σταθεροποίηση της περιοχής.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ για διάστημα 60 ημερών, καθώς και η παύση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων των συγκρούσεων στον Λίβανο.
Ωστόσο, αρκετές πτυχές του 14σέλιδου Μνημονίου Κατανόησης εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαφορετικών ερμηνειών από τις δύο πλευρές.
Ανησυχία και στη ναυτιλία
Την ίδια στιγμή, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός ανακοίνωσε ότι ανέστειλε τις επιχειρήσεις απομάκρυνσης πλοίων και πληρωμάτων που είχαν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο, μετά την επίθεση που σημειώθηκε σε εμπορικό πλοίο στον Κόλπο του Ομάν.
Το περιστατικό υπενθυμίζει ότι, παρά τη συμφωνία, οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα και το παγκόσμιο εμπόριο παραμένουν αυξημένοι.
Στο επίκεντρο η πολιτική αντιπαράθεση
Η συμφωνία έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου επικριτές της κυβέρνησης Τραμπ υποστηρίζουν ότι το αποτέλεσμα δεν διαφέρει ουσιαστικά από τη συμφωνία για τα πυρηνικά του 2015, γνωστή ως JCPOA, από την οποία οι ΗΠΑ είχαν αποχωρήσει κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος απέρριψε τις επικρίσεις, υποστηρίζοντας ότι η νέα συμφωνία προστατεύει καλύτερα τα αμερικανικά συμφέροντα και διασφαλίζει αυστηρότερη εποπτεία του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Strategist View
Η επιστροφή των επιθεωρητών του ΔΟΑΕ αποτελεί ίσως το σημαντικότερο οικονομικό στοιχείο της συμφωνίας, καθώς μειώνει –έστω προσωρινά– την αβεβαιότητα γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και περιορίζει τον γεωπολιτικό κίνδυνο για τις αγορές. Η σταθερότητα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει κρίσιμη για τις διεθνείς ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε εξέλιξη στην εφαρμογή της συμφωνίας θα συνεχίσει να επηρεάζει τις τιμές της ενέργειας, τη ναυτιλία και το επενδυτικό κλίμα παγκοσμίω
