Και υπάρχει επιστημονική εξήγηση: ο εγκέφαλός σου γνωρίζει τι πρόκειται να συμβεί πριν ακόμη αγγίξεις τον εαυτό σου.
Ο εγκέφαλος βρίσκεται ένα βήμα μπροστά
Όταν αποφασίζουμε να κινήσουμε το χέρι μας, ο εγκέφαλος δεν στέλνει απλώς την εντολή στους μύες. Το κινητικό σύστημα χρησιμοποιεί πληροφορίες από την εντολή για να προβλέψει τις αισθητηριακές συνέπειες της κίνησης: πού περίπου θα γίνει η επαφή και τι αίσθηση αναμένεται να προκαλέσει.
Αυτό περιγράφεται στο πλαίσιο των λεγόμενων «forward models», δηλαδή εσωτερικών μοντέλων πρόβλεψης των αποτελεσμάτων των κινήσεών μας.
Όταν λοιπόν το χέρι σου πλησιάζει τα πλευρά σου για να σε γαργαλήσει, η επαφή δεν αποτελεί πραγματική έκπληξη για τον εγκέφαλο.
Το πείραμα που έδειξε τι συμβαίνει
Μια κλασική μελέτη των Sarah-Jayne Blakemore, Daniel Wolpert και Chris Frith, που δημοσιεύθηκε το 1998 στο Nature Neuroscience, συνέκρινε την εγκεφαλική αντίδραση σε άγγιγμα που προκαλούσαν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες με άγγιγμα που προερχόταν από εξωτερική πηγή.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) και διαπίστωσαν ότι το εξωτερικά προκαλούμενο άγγιγμα προκαλούσε μεγαλύτερη δραστηριότητα σε περιοχές του σωματοαισθητικού φλοιού σε σχέση με το αυτοπροκαλούμενο άγγιγμα. Τα ευρήματα υπέδειξαν επίσης σημαντικό ρόλο της παρεγκεφαλίδας στην πρόβλεψη των αισθητηριακών συνεπειών της δικής μας κίνησης.
Με απλά λόγια, όταν ο εγκέφαλος προβλέπει σωστά το άγγιγμα, μειώνει την αισθητηριακή του ένταση.
Τι γίνεται αν… ξεγελάσουμε τον εγκέφαλο;
Εδώ το πείραμα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον.
Οι ερευνητές έχουν εξετάσει τι συμβαίνει όταν δημιουργείται ασυμφωνία ανάμεσα στην κίνηση που κάνει κάποιος και στο άγγιγμα που τελικά αισθάνεται. Όσο μεγαλύτερη γίνεται η διαφορά μεταξύ αυτού που περιμένει ο εγκέφαλος και αυτού που πραγματικά συμβαίνει, τόσο μειώνεται η «εξασθένηση» της αίσθησης και το άγγιγμα μπορεί να αρχίσει να γίνεται περισσότερο γαργαλιστικό.
Αυτό είναι σημαντικό, γιατί δείχνει ότι δεν αρκεί απλώς να γνωρίζουμε πως πρόκειται να μας αγγίξει κάτι. Η ακριβής πρόβλεψη που συνδέεται με τη δική μας κίνηση φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο. Νεότερες έρευνες υποστηρίζουν επίσης ότι η απλή προβλεψιμότητα δεν εξηγεί από μόνη της ολόκληρο το φαινόμενο.
Γιατί όμως υπάρχει αυτός ο μηχανισμός;
Η συγκεκριμένη λειτουργία δεν υπάρχει μόνο για να μας εμποδίζει να γαργαλάμε τον εαυτό μας.
Ο εγκέφαλος χρειάζεται συνεχώς να ξεχωρίζει τις αισθήσεις που προκαλούνται από τις δικές μας ενέργειες από εκείνες που προέρχονται από το περιβάλλον. Η εξασθένηση των προβλέψιμων αισθητηριακών συνεπειών των κινήσεών μας μπορεί να τον βοηθά να δίνει μεγαλύτερη σημασία σε απρόβλεπτα εξωτερικά ερεθίσματα.
Science in 60 Seconds
Γιατί λοιπόν δεν μπορούμε να γαργαλήσουμε αποτελεσματικά τον εαυτό μας;
Επειδή ο εγκέφαλος έχει ήδη πληροφορίες για την κίνηση που πρόκειται να κάνουμε και προβλέπει μεγάλο μέρος της αίσθησης που θα ακολουθήσει. Όταν η πρόβλεψη ταιριάζει με αυτό που συμβαίνει, η αισθητηριακή απόκριση εξασθενεί.
Όταν όμως το άγγιγμα προέρχεται από κάποιον άλλο, ο εγκέφαλος δεν διαθέτει την ίδια ακριβή κινητική πρόβλεψη.
Και κάπως έτσι, η έκπληξη κάνει όλη τη διαφορά.
The post Science in 60 Seconds: Γιατί δεν μπορούμε να γαργαλήσουμε τον εαυτό μας; appeared first on SciNews.eu.
