Η πολύμηνη κρίση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, θεωρήθηκε από πολλούς αναλυτές ως μια εξέλιξη που θα μπορούσε να προκαλέσει νέα ενεργειακή και οικονομική αναταραχή σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ωστόσο, παρά τις ανησυχίες για εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου, άνοδο του πληθωρισμού και επιβράδυνση της ανάπτυξης, η παγκόσμια οικονομία αποδείχθηκε πιο ανθεκτική από ό,τι ανέμεναν οι αγορές.
Σύμφωνα με ανάλυση της Wall Street Journal, από την κρίση προκύπτουν πέντε βασικά συμπεράσματα για το πώς έχουν αλλάξει οι οικονομίες και οι αγορές ενέργειας τα τελευταία χρόνια.
Οι χώρες μπήκαν στην κρίση καλύτερα προετοιμασμένες
Όταν ξέσπασε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή στα τέλη Φεβρουαρίου, πολλές χώρες διέθεταν ήδη σημαντικά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η Ευρώπη και αρκετές ασιατικές οικονομίες είχαν αυξήσει τα στρατηγικά τους αποθέματα μετά την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Αυτό λειτούργησε ως σημαντικό «μαξιλάρι ασφαλείας» και περιόρισε τις επιπτώσεις στην αγορά.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (IEA), η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου αναμένεται να μειωθεί περίπου κατά 5% ή 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από τις αντίστοιχες μειώσεις που είχαν καταγραφεί στις μεγάλες πετρελαϊκές κρίσεις του 1973 και του 1980.
Η αγορά πετρελαίου βρήκε γρήγορα εναλλακτικές λύσεις
Κατά τη διάρκεια της κρίσης υπήρξαν προβλέψεις ότι το πετρέλαιο θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 150 ή ακόμη και τα 200 δολάρια το βαρέλι.
Τελικά αυτό δεν συνέβη.
Οι μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες βρήκαν εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγών, ενώ άλλοι παραγωγοί αύξησαν την παραγωγή και τις εξαγωγές τους.
Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αξιοποίησαν αγωγούς και λιμάνια εκτός των Στενών του Ορμούζ, ενώ οι εξαγωγές πετρελαίου των Ηνωμένων Πολιτειών έφτασαν σε επίπεδα-ρεκόρ.
Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, οι εξαγωγές της Βενεζουέλας αυξήθηκαν κατά 43%, ενώ της Βραζιλίας κατά περίπου 33% το τελευταίο τρίμηνο.
Η Κίνα έδειξε ότι εξαρτάται λιγότερο από το πετρέλαιο
Ένα από τα μεγαλύτερα τεστ της κρίσης αφορούσε την Κίνα, τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου και έναν από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς πετρελαίου.
Οι εισαγωγές πετρελαίου της χώρας μειώθηκαν κατά περίπου 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, χωρίς όμως να προκληθούν σοβαρές αναταράξεις στην οικονομία.
Το Πεκίνο αξιοποίησε τα στρατηγικά του αποθέματα, στράφηκε σε εναλλακτικούς προμηθευτές και περιόρισε τη δραστηριότητα ορισμένων διυλιστηρίων.
Παράλληλα, η αυξανόμενη χρήση ηλεκτρικών οχημάτων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μειώνει σταδιακά την εξάρτηση της κινεζικής οικονομίας από το εισαγόμενο πετρέλαιο.
Η οικονομία χρησιμοποιεί πλέον πιο αποδοτικά την ενέργεια
Οι ανεπτυγμένες οικονομίες καταναλώνουν σήμερα σημαντικά λιγότερη ενέργεια για να παράγουν το ίδιο οικονομικό αποτέλεσμα σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες.
Η μετατόπιση από τη βαριά βιομηχανία προς τις υπηρεσίες, όπως οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η τεχνολογία και η υγεία, έχει μειώσει την ενεργειακή ένταση των οικονομιών.
Ταυτόχρονα, η αυξημένη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας περιορίζει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και συμβάλλει στην απορρόφηση των κραδασμών από γεωπολιτικές κρίσεις.
Η τεχνητή νοημοσύνη λειτούργησε ως οικονομικό αντίβαρο
Την ώρα που οι αγορές ενέργειας δέχονταν πιέσεις, ένας άλλος τομέας ενίσχυε την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα.
Η έκρηξη των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) και στα κέντρα δεδομένων δημιούργησε νέα ζήτηση, ενίσχυσε το εμπόριο και τροφοδότησε επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Οι εταιρείες παραγωγής ημιαγωγών, εξοπλισμού δικτύων και τεχνολογικών υποδομών βρέθηκαν στο επίκεντρο αυτής της ανάπτυξης, συμβάλλοντας στη στήριξη των χρηματιστηρίων και της παγκόσμιας οικονομίας.
MoneyMatters Insight
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έδειξε ότι η παγκόσμια οικονομία έχει αλλάξει σημαντικά σε σχέση με τις προηγούμενες πετρελαϊκές κρίσεις. Τα μεγαλύτερα στρατηγικά αποθέματα, η διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών, η αυξημένη ενεργειακή αποδοτικότητα και η ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης λειτούργησαν ως «ασπίδα» απέναντι σε ένα σοκ που πριν από μερικές δεκαετίες θα μπορούσε να οδηγήσει σε παγκόσμια ύφεση. Παρότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν υψηλοί, η κρίση του 2026 απέδειξε ότι οι οικονομίες διαθέτουν πλέον περισσότερα εργαλεία για να διαχειρίζονται μεγάλες ενεργειακές αναταράξεις.
The post Τι έδειξε η κρίση του Ορμούζ για το μέλλον της ενέργειας και των αγορών appeared first on moneymatters.cy.
