- Η νέα πρόταση ανεβάζει τη συνολική κρατική χορηγία προς τους δήμους από €144 εκατ. σε €156 εκατ. από το 2027.
- Οι δήμοι εκτιμούν ότι χρειάζονται ποσό κοντά στα €170 εκατ., αφήνοντας διαφορά περίπου €14 εκατ..
- Η πραγματική διαφωνία αφορά τον μόνιμο μηχανισμό αναπροσαρμογής της χρηματοδότησης μετά τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Νέα πρόταση για αύξηση της κρατικής χορηγίας προς τους δήμους στα €156 εκατ. από το 2027 τέθηκε ενώπιον της Ένωσης Δήμων, λίγες ημέρες πριν από την εξαγγελθείσα εκδήλωση διαμαρτυρίας της Δευτέρας 3 Αυγούστου. Πρόκειται για τη δεύτερη κυβερνητική κίνηση μέσα σε περίπου 15 ημέρες, σε μια προσπάθεια να γεφυρωθεί η χρηματοδοτική διαφορά που απειλεί να μετατραπεί σε ανοικτή σύγκρουση με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Η πρόταση διαμορφώθηκε έπειτα από συνεννόηση των Υπουργείων Εσωτερικών και Οικονομικών και παραδόθηκε στην Ένωση Δήμων το απόγευμα της Παρασκευής 31 Ιουλίου. Οι δήμαρχοι καλούνται να την αξιολογήσουν μέσα στο Σαββατοκύριακο και να αποφασίσουν αν θα προχωρήσουν κανονικά στην κινητοποίηση.
Από τα €144 εκατ. στα €156 εκατ.
Το σημερινό συνολικό χρηματοδοτικό πλαίσιο υπολογίζεται στα €144 εκατ.. Στο ποσό περιλαμβάνονται €15 εκατ. για τη συντήρηση δρόμων και €12 εκατ. ως αντιστάθμισμα για την απώλεια εσόδων που συνδέεται με τις αλλαγές στις αδειοδοτήσεις.
Η νέα πρόταση ανεβάζει το ποσό στα €156 εκατ. από το 2027, δηλαδή προβλέπει ονομαστική αύξηση €12 εκατ. ή περίπου 8,3% σε σχέση με το υφιστάμενο σύνολο.
Στο νέο σχήμα εντάσσεται επίσης αναπροσαρμογή που αντιστοιχεί στο 50% της σωρευτικής αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών για τα έτη 2024, 2025 και 2026. Η σχετική μεταβολή υπολογίζεται σε 6,85% και αποτιμάται σε περίπου €8 εκατ..
Το χάσμα των €14 εκατ.
Η νέα κυβερνητική θέση βρίσκεται πιο κοντά στις απαιτήσεις των δήμων, δεν τις καλύπτει όμως πλήρως. Η Ένωση Δήμων θεωρεί ότι η ετήσια χρηματοδότηση πρέπει να πλησιάζει τα €170 εκατ., ώστε οι τοπικές Αρχές να μπορούν να ανταποκριθούν στις αυξημένες αρμοδιότητες και στο λειτουργικό κόστος.
Η διαφορά ανάμεσα στη νέα πρόταση και στη θέση των δήμων περιορίζεται πλέον στα €14 εκατ. Το ποσό είναι διαχειρίσιμο ως ποσοστό του κρατικού προϋπολογισμού, αλλά πολιτικά σημαντικό, επειδή θα καθορίσει αν η μεταρρύθμιση μπορεί να λειτουργήσει χωρίς διαρκείς έκτακτες διαπραγματεύσεις.
Οι δήμοι υποστηρίζουν ότι η κρατική χορηγία παραμένει ουσιαστικά παγιωμένη από το νομοθετικό πλαίσιο της μεταρρύθμισης, ενώ οι μισθολογικές, ενεργειακές και λειτουργικές δαπάνες αυξάνονται. Η θέση τους είναι ότι χωρίς σταθερό μηχανισμό αναπροσαρμογής, κάθε νέα αύξηση κόστους μεταφέρεται είτε στους δημότες είτε στην ποιότητα των υπηρεσιών.
Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο το ποσό
Η δεύτερη πρόταση μέσα σε 15 ημέρες δείχνει ότι το σημερινό μοντέλο χρηματοδότησης δεν διαθέτει ακόμη έναν κοινά αποδεκτό κανόνα. Αν η χορηγία αναθεωρείται μόνο ύστερα από κινητοποιήσεις, η Τοπική Αυτοδιοίκηση θα παραμένει σε μόνιμη διαπραγμάτευση με το κεντρικό κράτος.
Μια βιώσιμη συμφωνία χρειάζεται να απαντήσει σε τρία ερωτήματα:
- ποια βάση δαπανών θα χρησιμοποιείται για την ετήσια αναπροσαρμογή,
- ποιο μέρος της αύξησης του κρατικού κόστους θα μεταφέρεται αυτόματα στους δήμους,
- πώς θα ελέγχεται ότι οι πρόσθετοι πόροι μετατρέπονται σε καλύτερες υπηρεσίες και όχι μόνο σε κάλυψη ελλειμμάτων.
Strategist View
Η διαφορά των €14 εκατ. μπορεί να κλείσει. Το δυσκολότερο είναι να συμφωνηθεί μια μόνιμη ισορροπία ανάμεσα στην οικονομική αυτονομία των δήμων, στη δημοσιονομική πειθαρχία και στη λογοδοσία.
Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν θα κριθεί μόνο από τους νέους θεσμούς και τις συγχωνεύσεις. Θα κριθεί από το αν οι δήμοι διαθέτουν σταθερούς πόρους, σαφείς αρμοδιότητες και μετρήσιμους στόχους. Η απόφαση για την κινητοποίηση της 3ης Αυγούστου θα είναι η πρώτη ένδειξη για το αν η νέα πρόταση θεωρείται βάση συμφωνίας ή απλώς ακόμη ένας ενδιάμεσος σταθμός.
