- Η MOL συμφώνησε να αποκτήσει το 35% της Shell στο κοίτασμα «Αφροδίτη» με τίμημα που μπορεί να φθάσει τα $720 εκατ..
- Στο Βασιλικό ξεκινά νέα περιορισμένη διαδικασία για έργα περίπου €180 εκατ. και ορίζοντα κατασκευής δύο ετών.
- Η ΑΟΖ αφορά παραγωγή και εξαγωγές, ενώ το Βασιλικό αφορά εισαγωγή LNG για την εγχώρια ηλεκτροπαραγωγή.
Δύο παράλληλες εξελίξεις αλλάζουν τον ενεργειακό χάρτη της Κύπρου: η ουγγρική MOL Group συμφώνησε να αποκτήσει το 35% του κοιτάσματος «Αφροδίτη» από τη Shell με τίμημα που μπορεί να φθάσει τα $720 εκατ., ενώ η ΕΤΥΦΑ άνοιξε νέο διαγωνιστικό κύκλο €180 εκατ. για την ολοκλήρωση του τερματικού εισαγωγής LNG στο Βασιλικό.
Οι δύο κινήσεις αφορούν διαφορετικά σκέλη της ενεργειακής στρατηγικής. Η «Αφροδίτη» συνδέεται με την παραγωγή κυπριακού φυσικού αερίου και τη μελλοντική εμπορική αξιοποίησή του. Το Βασιλικό αφορά την εισαγωγή LNG, την επαναεριοποίηση και τη χρήση φυσικού αερίου στην εγχώρια ηλεκτροπαραγωγή.
Η MOL αποκτά στρατηγική θέση στην κυπριακή ΑΟΖ
Με την ολοκλήρωση της συναλλαγής, η MOL θα αποκτήσει το 35% της BG Cyprus, δηλαδή το μερίδιο που κατέχει σήμερα η Shell στην «Αφροδίτη». Η αμερικανική Chevron παραμένει διαχειριστής με επίσης 35%, ενώ η ισραηλινή NewMed Energy διατηρεί το υπόλοιπο 30%.
Η αλλαγή εταίρου δεν μεταβάλλει τον επιχειρησιακό έλεγχο του κοιτάσματος, αφού η Chevron εξακολουθεί να είναι ο operator και ο βασικός συνομιλητής της Κυπριακής Δημοκρατίας για το σχέδιο ανάπτυξης. Αλλάζει, όμως, το επενδυτικό προφίλ της κοινοπραξίας και εισάγει έναν μεγάλο όμιλο της Κεντρικής Ευρώπης σε ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία της κυπριακής ΑΟΖ.
Το ανώτατο δυνητικό τίμημα των $720 εκατ. προσφέρει μια ένδειξη της αξίας που αποδίδεται στο κοίτασμα, παρά το γεγονός ότι η «Αφροδίτη» δεν έχει ακόμη περάσει σε εμπορική παραγωγή. Για τη MOL, η συμφωνία αποτελεί γεωγραφική διεύρυνση προς την Ανατολική Μεσόγειο. Για τη Λευκωσία, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ο νέος εταίρος θα επιταχύνει τις επενδυτικές αποφάσεις.
Το Βασιλικό επιστρέφει σε διαγωνιστική διαδικασία
Την ίδια στιγμή, η ΕΤΥΦΑ προχωρεί με περιορισμένη διαδικασία και στάδιο προεπιλογής για την ολοκλήρωση του τερματικού LNG στο Βασιλικό. Η εκτιμώμενη αξία των έργων που απομένουν ανέρχεται σε €180 εκατ. και η διάρκεια κατασκευής υπολογίζεται σε περίπου δύο χρόνια.
Οι ενδιαφερόμενοι εργολάβοι μπορούν να υποβάλουν ερωτήσεις και αιτήματα διευκρινίσεων μέχρι τις 26 Αυγούστου 2026, ενώ η προθεσμία εκδήλωσης ενδιαφέροντος έχει οριστεί για τις 9 Σεπτεμβρίου 2026, στις 12:00. Μόνο όσοι περάσουν το στάδιο προεπιλογής θα κληθούν να καταθέσουν πλήρη τεχνική και οικονομική προσφορά.
Η διαδικασία ξεκινά περίπου δύο χρόνια μετά τη διακοπή της προηγούμενης σύμβασης με την κινεζική κοινοπραξία CPP. Το Strategist έχει αναλύσει ήδη γιατί ο νέος διαγωνισμός δεν αποτελεί άμεση απάντηση στο ακριβό ηλεκτρικό ρεύμα, καθώς μετά την ανάθεση θα απαιτηθούν κατασκευή, πιστοποίηση και επιχειρησιακή σύνδεση της υποδομής.
Δύο διαφορετικές αλυσίδες φυσικού αερίου
Η ταυτόχρονη ανακοίνωση των δύο εξελίξεων μπορεί να δημιουργεί την εικόνα ενός ενιαίου σχεδίου, αλλά τεχνικά και εμπορικά πρόκειται για δύο διαφορετικές αλυσίδες.
Το αέριο της «Αφροδίτης» σχεδιάζεται να κατευθυνθεί προς περιφερειακές υποδομές για επεξεργασία και εμπορική αξιοποίηση. Το Βασιλικό, αντίθετα, έχει σχεδιαστεί για να εισάγει LNG από τη διεθνή αγορά και να τροφοδοτεί την Κύπρο με καύσιμο για ηλεκτροπαραγωγή.
Αυτό σημαίνει ότι η επιτυχία της μίας κίνησης δεν λύνει αυτομάτως τα προβλήματα της άλλης. Η πώληση του μεριδίου της Shell δεν ολοκληρώνει το τερματικό. Αντίστοιχα, η λειτουργία του Βασιλικού δεν ισοδυναμεί με εμπορική ανάπτυξη της «Αφροδίτης».
Strategist View
Η Κύπρος επιχειρεί ταυτόχρονα να γίνει παραγωγός φυσικού αερίου και να αποκτήσει ασφαλή πρόσβαση σε εισαγόμενο LNG. Η διπλή στρατηγική είναι λογική, αλλά απαιτεί δύο διαφορετικά είδη εκτέλεσης.
Στην ΑΟΖ χρειάζονται σταθερές συμφωνίες ανάπτυξης, περιφερειακές διασυνδέσεις και τελικές επενδυτικές αποφάσεις από τους εταίρους. Στο Βασιλικό χρειάζονται αξιόπιστος ανάδοχος, έλεγχος κόστους και ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα. Η είσοδος της MOL και η επανεκκίνηση του διαγωνισμού δημιουργούν νέα δυναμική. Το πραγματικό τεστ παραμένει αν οι ανακοινώσεις θα μετατραπούν σε παραγωγή, υποδομή και χαμηλότερο ενεργειακό ρίσκο.
