- Ο Τζιάνι Ινφαντίνο ακύρωσε το σχέδιο πώλησης του 20% μιας νέας εμπορικής θυγατρικής της FIFA σε ιδιώτες επενδυτές.
- Η εταιρεία θα αποτιμάτο περίπου στα $20 δισ., με την πώληση να επιδιώκει άντληση περίπου $4,2 δισ..
- Η απειλή μποϊκοτάζ της UEFA, η απόρριψη από CONCACAF και Ασία και η εσωτερική εξέγερση στη FIFA κατέστησαν το σχέδιο πολιτικά μη βιώσιμο.
Ο πρόεδρος της FIFA Τζιάνι Ινφαντίνο εγκαταλείπει το σχέδιο εισόδου ιδιωτών επενδυτών στα μελλοντικά εμπορικά έσοδα του Παγκοσμίου Κυπέλλου, έπειτα από μια πρωτοφανή αντίδραση συνομοσπονδιών, ομοσπονδιών και ανώτατων στελεχών της ίδιας της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής αρχής.
Η υπαναχώρηση ήρθε μόλις λίγες ημέρες μετά την παρουσίαση της πρότασης για τη δημιουργία της FIFA Forward Enterprise, μιας νέας εταιρείας που θα αναλάμβανε τις εμπορικές και λειτουργικές δραστηριότητες κορυφαίων διοργανώσεων, μεταξύ των οποίων τα ανδρικά και γυναικεία Παγκόσμια Κύπελλα και τα Παγκόσμια Κύπελλα Συλλόγων.
Σε δήλωσή του, ο Ινφαντίνο αναγνώρισε ότι το σχέδιο προκάλεσε διχασμό και ξεκαθάρισε ότι «η πρόταση δεν θα προχωρήσει». Την απόφαση μετέδωσε αρχικά το Sky News, ενώ επιβεβαιώθηκε και από το Associated Press.
Το σχέδιο των $20 δισ.
Η πρόταση προέβλεπε τη μεταφορά σημαντικού μέρους των εμπορικών δραστηριοτήτων της FIFA σε ξεχωριστή θυγατρική με εκτιμώμενη αξία περίπου $20 δισ.. Η FIFA θα διατηρούσε τον έλεγχο, αλλά ιδιώτες επενδυτές θα μπορούσαν να αποκτήσουν συνολικά περίπου 20%.
Από την πώληση η παγκόσμια ομοσπονδία υπολόγιζε ότι θα αντλούσε περίπου $4,2 δισ.. Ως πιθανός βασικός επενδυτής είχε παρουσιαστεί επενδυτική εταιρεία της Νέας Υόρκης που ιδρύθηκε από τον Τζόσουα Κούσνερ, αδελφό του Τζάρεντ Κούσνερ.
Στην επίσημη παρουσίασή της, η FIFA υποστήριξε ότι τα πρόσθετα έσοδα θα χρηματοδοτούσαν την ανάπτυξη του ποδοσφαίρου στις 211 ομοσπονδίες μέλη. Κάθε ομοσπονδία θα μπορούσε να λάβει $20 εκατ. μέσω του FIFA Forward για την περίοδο 2027-2030, καθώς και δυνατότητα πρόσθετης εφάπαξ χρηματοδότησης $20 εκατ..
Η FIFA επέμενε ότι δεν πωλούσε το ίδιο το ποδόσφαιρο και ότι δεν θα παραχωρούσε τον θεσμικό έλεγχο. Η επίσημη διευκρίνιση της ομοσπονδίας ανέφερε πως η νέα εταιρεία θα παρέμενε μόνιμα υπό τον έλεγχό της και ότι η υλοποίηση εξαρτιόταν από την υποστήριξη της πλειοψηφίας των μελών.
Η απειλή μποϊκοτάζ που άλλαξε τα δεδομένα
Η απάντηση της UEFA ήταν άμεση και εξαιρετικά σκληρή. Οι 55 ευρωπαϊκές ομοσπονδίες συμφώνησαν να μην συμμετέχουν σε καμία διοργάνωση της FIFA όσο το σχέδιο παρέμενε ενεργό. Η απειλή αφορούσε ακόμη και τις επόμενες διοργανώσεις νέων, με πρώτο το Παγκόσμιο Κύπελλο Γυναικών Κ20 που αρχίζει στις 5 Σεπτεμβρίου στην Πολωνία.
Χωρίς τις ισχυρότερες ευρωπαϊκές εθνικές ομάδες, η εμπορική αξία της νέας εταιρείας θα κατέρρεε πριν καν συσταθεί. Κανένας ιδιώτης επενδυτής δεν θα πλήρωνε δισεκατομμύρια για μερίδιο σε διοργανώσεις χωρίς την παρουσία μεγάλου μέρους των κορυφαίων ομάδων και αγορών του κόσμου.
Ακολούθησε η ομόφωνη απόρριψη από τις 41 ομοσπονδίες της CONCACAF, η οποία εκπροσωπεί τη Βόρεια και Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική. Σε επίσημη ανακοίνωση, η συνομοσπονδία κατήγγειλε έλλειψη της προσήκουσας διαδικασίας, ασφυκτική προθεσμία και απουσία ελέγχου από τα αρμόδια όργανα διακυβέρνησης.
Στο αντίθετο στρατόπεδο προσχώρησε και η Ασιατική Συνομοσπονδία Ποδοσφαίρου. Με την Ευρώπη, τη Βόρεια και Κεντρική Αμερική και την Ασία απέναντι, ο Ινφαντίνο δεν διέθετε πλέον την πολιτική και εμπορική βάση για να συνεχίσει.
Παραίτηση συμβούλου και εσωτερική εξέγερση
Η πίεση δεν προήλθε μόνο από τις συνομοσπονδίες. Ο Κάρλος Κορδέιρο, ανώτερος σύμβουλος του Ινφαντίνο και εκπρόσωπος της FIFA στην ομάδα εργασίας του Λευκού Οίκου για το Μουντιάλ, παραιτήθηκε καταγγέλλοντας το σχέδιο.
Ο πρώην τραπεζίτης της Goldman Sachs υποστήριξε ότι η FIFA διαθέτει ήδη δισεκατομμύρια σε αποθεματικά, μηδενικό χρέος και έσοδα περίπου $15 δισ. κατά την τελευταία τετραετία. Κατά την άποψή του, η πώληση ενός μόνιμου μεριδίου στο πολυτιμότερο περιουσιακό στοιχείο του ποδοσφαίρου για άντληση $4,2 δισ. δεν είχε επαρκή οικονομική αιτιολόγηση.
Ακόμη πιο σοβαρή ήταν η δημόσια παρέμβαση του επικεφαλής επιχειρησιακών λειτουργιών της FIFA, Κέβιν Λαμούρ. Υποστήριξε ότι το προσωπικό παραπλανήθηκε λόγω της έλλειψης διαφάνειας και χαρακτήρισε την πρόταση «σχέδιο ενός ανθρώπου».
Όταν η αμφισβήτηση περνά από τις εξωτερικές ομοσπονδίες στο εσωτερικό της εκτελεστικής δομής, η κρίση παύει να αφορά μόνο μια επένδυση και μετατρέπεται σε κρίση ηγεσίας.
Πολιτικό κόστος πριν από τις εκλογές της FIFA
Ο Ινφαντίνο επανεξελέγη χωρίς αντίπαλο το 2019 και το 2023 και έχει δικαίωμα να διεκδικήσει ακόμη μία τετραετή θητεία. Η επόμενη προεδρική εκλογή είναι προγραμματισμένη για τον Μάρτιο, ενώ η προθεσμία για την υποβολή υποψηφιοτήτων λήγει στις 18 Νοεμβρίου.
Μέχρι τώρα η επανεκλογή του θεωρούνταν σχεδόν δεδομένη. Η αποτυχία του σχεδίου, η δημόσια ρήξη με τρεις μεγάλες συνομοσπονδίες και η εξέγερση στενών συνεργατών δημιουργούν πλέον ένα διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον.
Η ακύρωση αποτρέπει την άμεση θεσμική σύγκρουση, δεν αποκαθιστά όμως αυτομάτως την εμπιστοσύνη. Οι ομοσπονδίες θα ζητήσουν εγγυήσεις ότι η FIFA δεν θα επαναφέρει παρόμοιο μοντέλο με διαφορετική ονομασία και ότι αποφάσεις τέτοιας κλίμακας θα περνούν από κανονικό έλεγχο.
Strategist View
Η υποχώρηση του Ινφαντίνο είναι μια σπάνια απόδειξη ότι η συγκεντρωτική ηγεσία της FIFA έχει όρια όταν οι συνομοσπονδίες κινηθούν συντονισμένα. Η απειλή της UEFA δεν ήταν απλώς συμβολική. Αφαιρούσε από το σχέδιο το βασικό περιουσιακό στοιχείο που θα αγόραζαν οι επενδυτές: την παρουσία των κορυφαίων εθνικών ομάδων.
Η πρόταση άγγιξε μια θεμελιώδη κόκκινη γραμμή. Η πώληση μειοψηφικού μεριδίου δεν θα παρέδιδε τυπικά τη διακυβέρνηση της FIFA. Θα δημιουργούσε όμως έναν μόνιμο ιδιώτη μέτοχο με προσδοκία απόδοσης από τα τηλεοπτικά δικαιώματα, τις χορηγίες, τα εισιτήρια και τις διοργανώσεις.
Το πραγματικό διακύβευμα ήταν ποιος θα αποκτούσε δικαίωμα πάνω στη μελλοντική αξία του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Η FIFA μπορεί να απέσυρε το σχέδιο, αλλά η συζήτηση για τη σύγκρουση ανάμεσα στην ανάπτυξη, την εμπορευματοποίηση και τη θεσμική ιδιοκτησία του αθλήματος μόλις άρχισε.