Η πτώση του σιταριού μετά από ένα ισχυρό ράλι είναι καλή είδηση για όποιον ανησυχεί για το κόστος των τροφίμων. Δεν είναι, όμως, ακόμη απόδειξη ότι το ψωμί στην Κύπρο θα φθηνύνει. Ανάμεσα στην τιμή ενός χρηματιστηριακού συμβολαίου και στην απόδειξη του φούρνου μεσολαβούν αγορές πρώτης ύλης, μεταφορές, άλεση, αποθέματα και λειτουργικά έξοδα.
Το ρεπορτάζ του Reuters που δημοσιεύθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου περιγράφει την κίνηση της Παρασκευής 4 Σεπτεμβρίου: το πιο ενεργό συμβόλαιο σιταριού στο Σικάγο βρισκόταν στα $7,42 ανά μπούσελ, μειωμένο κατά 12,5 σεντ, στην ενδοσυνεδριακή καταγραφή του πρακτορείου. Την Τετάρτη είχε φθάσει τα $7,95, υψηλό περίπου 3½ ετών. Τα $7,42 δεν παρουσιάζονται εδώ ως τελική τιμή κλεισίματος.
Η υποχώρηση ακολούθησε τις προσδοκίες για διπλωματική πρόοδο, χωρίς να εξαφανίζει την αβεβαιότητα γύρω από τις εξαγωγές της Μαύρης Θάλασσας. Στην επισκόπηση AMIS του Σεπτεμβρίου, που παρουσιάζει το Food Security Portal, οι διαταραχές στις μεταφορές και στις εξαγωγικές ροές περιλαμβάνονται στους παράγοντες ενίσχυσης των αγροτικών αγορών τον Αύγουστο. Μια διόρθωση λίγων συνεδριάσεων δεν αρκεί για να ανατρέψει αυτό το πλαίσιο.
Το συμβόλαιο δεν είναι τιμολόγιο κυπριακού μύλου
Η διεθνής χρηματιστηριακή αναφορά αφορά συγκεκριμένους όρους παράδοσης και ποιότητας. Ο εισαγωγέας χρειάζεται σιτάρι κατάλληλο για τη χρήση του, σε συγκεκριμένο λιμάνι και χρόνο. Στο τελικό κόστος προστίθενται η διαφορά της φυσικής αγοράς από το συμβόλαιο, τα ναύλα, η ασφάλιση και οι συναλλαγματικές μεταβολές όταν η αγορά γίνεται σε δολάρια.
Για την Κύπρο, η ουσιαστική ερώτηση είναι συνεπώς πόσο κοστίζει η νέα παραλαβή κατάλληλης πρώτης ύλης, όχι μόνο τι γράφει η οθόνη στο Σικάγο. Μια χαμηλότερη χρηματιστηριακή τιμή μπορεί να αντισταθμιστεί εν μέρει από ακριβότερη μεταφορά. Μπορεί επίσης να μην αφορά ακόμη το απόθεμα που χρησιμοποιείται σήμερα.
| Στάδιο | Τι χρειάζεται να ελεγχθεί |
|---|---|
| Σιτάρι | Ποιότητα, φυσική τιμή αγοράς και χρόνος παράδοσης |
| Εισαγωγή | Ναύλος, ασφάλιση και ισοτιμία |
| Αλεύρι | Άλεση, ενέργεια, συσκευασία και υπάρχον απόθεμα |
| Παραγωγή ψωμιού | Αλεύρι, εργασία, φούρνος, λοιπά υλικά και φύρα |
| Λιανική | Διανομή, λειτουργία καταστήματος και εμπορική τιμολόγηση |
Γιατί πτώση 10% σε μια πρώτη ύλη δεν σημαίνει 10% στο ψωμί
Ακολουθεί ένα αμιγώς υποθετικό παράδειγμα, όχι κοστολόγηση κυπριακής επιχείρησης. Αν το αλεύρι αντιπροσωπεύει 20% του συνολικού κόστους ενός προϊόντος και η τιμή αγοράς του μειωθεί 10%, η άμεση μείωση του συνολικού κόστους είναι 2%, εφόσον όλα τα άλλα παραμένουν αμετάβλητα. Αν η συμμετοχή είναι 30%, η αντίστοιχη μείωση γίνεται 3%.
Ο υπολογισμός δείχνει τον μηχανισμό, όχι το πραγματικό ποσοστό του αλευριού σε κάθε ψωμί. Δεν υπολογίζει επίσης αν η μεταβολή μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στη λιανική τιμή. Γι’ αυτό χρειάζονται τιμολόγια και συγκρίσιμα στοιχεία κόστους πριν εξαχθεί συμπέρασμα είτε για επικείμενη μείωση είτε για αδικαιολόγητη διατήρηση τιμών.
Το χρονικό κενό που έχει σημασία
Ένας προμηθευτής που έχει ήδη αγοράσει πρώτη ύλη σε υψηλότερη τιμή δεν αντικαθιστά αναδρομικά το κόστος της. Όσο καταναλώνονται τα αποθέματα και γίνονται νέες προμήθειες, μια επίμονη πτώση μπορεί να περάσει σταδιακά στην αλυσίδα. Αν όμως η αγορά αντιστραφεί γρήγορα, η αποκλιμάκωση μπορεί να μη διαρκέσει αρκετά για να επηρεάσει ουσιαστικά τις παραλαβές.
Αυτό δεν αποτελεί γενική δικαιολόγηση για κάθε τιμή. Η διαφάνεια απαιτεί συγκρίσεις σε βάθος χρόνου: πόσο και πότε άλλαξε το αλεύρι, τι συνέβη στο κόστος ενέργειας και αν μια αύξηση που είχε αιτιολογηθεί με την πρώτη ύλη επανεξετάζεται όταν εκείνη υποχωρεί σταθερά.
Τι μπορεί να ελέγξει ο καταναλωτής
Η σωστή σύγκριση γίνεται μεταξύ όμοιων προϊόντων και σε τιμή ανά κιλό. Ίδια τιμή για μικρότερο βάρος είναι διαφορετικό αποτέλεσμα από πραγματική σταθερότητα. Χρειάζεται επίσης διάκριση ανάμεσα σε βασικό ψωμί, προϊόν ειδικής σύνθεσης και συσκευασμένο αρτοσκεύασμα, αφού δεν έχουν ίδια υλικά και διαδικασία παραγωγής.
Δεν έχει τεκμηριωθεί από τα στοιχεία αυτού του άρθρου νέα μείωση τιμής ψωμιού στην Κύπρο. Αυτό που υπάρχει είναι μια διεθνής διόρθωση που αξίζει να παρακολουθηθεί. Το επόμενο πραγματικό τεστ είναι αν θα διατηρηθεί, αν θα μειώσει το κόστος των νέων προμηθειών και τελικά αν θα φανεί στην ίδια ποσότητα ψωμιού στο κυπριακό ταμείο.
- Η τιμή $7,42 αφορά ενδοσυνεδριακή καταγραφή της 4ης Σεπτεμβρίου.
- Σιτάρι, αλεύρι και ψωμί είναι διαφορετικά στάδια κόστους.
- Χρειάζεται επίμονη αποκλιμάκωση στις πραγματικές προμήθειες πριν τεκμηριωθεί όφελος για τον καταναλωτή.
The post Το σιτάρι υποχωρεί από υψηλό 3½ ετών: Μπορεί να φθηνύνει το ψωμί στην Κύπρο; appeared first on moneymatters.cy.
