Το ερώτημα δεν είναι πλέον θεωρητικό. Μετά το πλήγμα με drone στη Βασιλική Αεροπορική Βάση Ακρωτηρίου (RAF Akrotiri), τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις της Τεχεράνης προς το Λονδίνο και την απόφαση της Βρετανίας να ενισχύσει την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο, η συζήτηση για το αν οι Βρετανικές Κυρίαρχες Βάσεις στην Κύπρο μπορούν να βρεθούν ξανά στο στόχαστρο έχει περάσει από τη σφαίρα της θεωρίας στην πραγματική γεωπολιτική ανησυχία.
Το πρόσφατο περιστατικό απέδειξε ότι η βάση του Ακρωτηρίου είναι ένας στόχος που μπορεί να προσεγγιστεί επιχειρησιακά, έστω και με περιορισμένες ζημιές.
Η πρώτη απάντηση είναι ότι ναι, το Ιράν ή δυνάμεις που συνδέονται μαζί του μπορούν να πλήξουν τις Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο. Το κρίσιμο όμως δεν είναι μόνο η δυνατότητα, αλλά ο τρόπος, η κλίμακα και το πολιτικό κόστος μιας τέτοιας επίθεσης.
Άλλο ένα περιορισμένο πλήγμα με drone και άλλο μια ευθεία στρατιωτική επίθεση μεγάλης κλίμακας που θα οδηγούσε σε άμεση βρετανική στρατιωτική απάντηση.
Γιατί η Κύπρος είναι στρατηγικά τόσο σημαντική
Οι Βρετανικές Κυρίαρχες Βάσεις Ακρωτηρίου και Δεκέλειας αποτελούν βρετανικό κυρίαρχο έδαφος και έναν από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς κόμβους της Βρετανίας στη Μέση Ανατολή.
Οι βασικές εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν:
- Ακρωτήρι (RAF Akrotiri)
- Επισκοπή
- Δεκέλεια
- Άγιος Νικόλαος
Από τις εγκαταστάσεις αυτές πραγματοποιούνται:
- αεροπορικές επιχειρήσεις
- συλλογή πληροφοριών
- επιχειρήσεις ηλεκτρονικής επιτήρησης
- αποστολές υποστήριξης στη Μέση Ανατολή
Αυτός είναι ο λόγος που η Τεχεράνη βλέπει τις βάσεις ως δυνητικό επιχειρησιακό στόχο εάν χρησιμοποιηθούν σε επιθέσεις εναντίον του Ιράν.
Με ποιον τρόπο θα μπορούσε να γίνει ένα νέο πλήγμα
Το πιο ρεαλιστικό σενάριο δεν είναι απαραίτητα μια άμεση εκτόξευση από ιρανικό έδαφος, αλλά μια επίθεση μέσω συμμάχων ή δικτύων που διαθέτουν ιρανικής κατασκευής όπλα.
Το drone που χτύπησε το Ακρωτήρι θεωρείται ότι ήταν τύπου Shahed, ιρανικής σχεδίασης, και πιθανότατα εκτοξεύθηκε από περιοχή του Λιβάνου.
Αυτό δείχνει ότι η άμεση απειλή για την Κύπρο μπορεί να προέρχεται από:
- Λίβανο
- Συρία
- ή άλλες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου
Ένα δεύτερο πιθανό σενάριο είναι επιθέσεις κορεσμού με πολλαπλά drones, χαμηλού ύψους, που είναι δύσκολο να εντοπιστούν έγκαιρα.
Το μεγάλο πλεονέκτημα αυτών των επιθέσεων είναι ότι:
- έχουν χαμηλό κόστος
- προκαλούν ψυχολογική πίεση
- δεν οδηγούν απαραίτητα σε γενικευμένο πόλεμο
Ένα τρίτο σενάριο είναι πυραυλικές επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας, αλλά αυτό θα σήμαινε πολύ μεγαλύτερη κλιμάκωση.
Πόσο προστατευμένες είναι οι Βάσεις
Η απάντηση του Λονδίνου δείχνει ότι η Βρετανία παίρνει την απειλή πολύ σοβαρά.
Για τον λόγο αυτό στάλθηκε στην περιοχή το αντιτορπιλικό:
HMS Dragon
Το πλοίο τύπου Type 45 διαθέτει το σύστημα αεράμυνας:
Sea Viper
Το σύστημα αυτό μπορεί:
- να εντοπίζει πολλαπλές εναέριες απειλές
- να εκτοξεύει πυραύλους αναχαίτισης σε λίγα δευτερόλεπτα
- να κατευθύνει πολλαπλές αναχαιτίσεις ταυτόχρονα
Με απλά λόγια, λειτουργεί ως κινητή ασπίδα αεράμυνας για την περιοχή.
Είναι ασφαλείς οι Βρετανικές Βάσεις;
Καμία στρατιωτική βάση τόσο κοντά σε ενεργό θέατρο επιχειρήσεων δεν είναι απόλυτα ασφαλής.
Οι μεγάλες επιθέσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν πιο εύκολα από:
- σύγχρονα ραντάρ
- πυραυλικά συστήματα
- ναυτική αεράμυνα
Αντίθετα, πιο δύσκολες είναι οι:
- μικρές επιθέσεις με drones
- επιθέσεις χαμηλού ύψους
- αιφνιδιαστικές ενέργειες
Το περιστατικό στο Ακρωτήρι έδειξε ακριβώς αυτό.
Τι σημαίνει αυτό για την Κύπρο
Για τη Λευκωσία, το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές.
Ακόμη κι αν η Κυπριακή Δημοκρατία δεν συμμετέχει στον πόλεμο, η παρουσία βρετανικών στρατιωτικών βάσεων στο νησί σημαίνει ότι η Κύπρος βρίσκεται γεωγραφικά μέσα στη ζώνη στρατηγικού κινδύνου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Κύπρος γίνεται εμπόλεμο μέρος.
Σημαίνει όμως ότι:
- στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί
- υποδομές που χρησιμοποιούνται από συμμαχικές δυνάμεις
μπορούν να θεωρηθούν επιχειρησιακοί στόχοι σε περίπτωση κλιμάκωσης.
Strategist:
Το Ιράν έχει τη δυνατότητα να πλήξει στόχους που συνδέονται με δυτικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή.
Το πιο πιθανό όμως σενάριο δεν είναι μια μεγάλη επίθεση, αλλά περιορισμένες, ασύμμετρες ενέργειες με drones ή μέσω συμμάχων.
Αυτό δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Κύπρος, λόγω της γεωγραφίας και της παρουσίας των Βρετανικών Βάσεων, βρίσκεται αναπόφευκτα μέσα στον ευρύτερο γεωπολιτικό κύκλο της κρίσης.
