Μπορεί μια μείωση της τιμής που λαμβάνουν τα εμπορικά φωτοβολταϊκά να κόψει κατά 20% τον λογαριασμό του ρεύματος; Ο νέος αριθμός που βάζει στη συζήτηση ο Σύνδεσμος Αγοράς Ηλεκτρισμού είναι 6,4%. Αυτό, σύμφωνα με τον ΣΑΗ, είναι το μερίδιο της επίμαχης ηλιακής ενέργειας στη συνολικά εμπορευμένη ηλεκτρική ενέργεια από την έναρξη της ανταγωνιστικής αγοράς μέχρι τον Αύγουστο του 2026.
Η απάντηση απευθύνεται στον Φειδία Παναγιώτου, ο οποίος υποστηρίζει ότι τα φωτοβολταϊκά παράγουν με πολύ χαμηλότερο κόστος από την τιμή στην οποία πωλούν και ότι μια ρύθμιση μπορεί να φέρει μείωση 20%. Το βασικό οικονομικό πρόβλημα είναι ότι κόστος παραγωγής, τιμή χονδρικής και τελικός λογαριασμός δεν είναι το ίδιο μέγεθος.
- Η επίμαχη ηλιακή ενέργεια αντιστοιχεί, κατά τον ΣΑΗ, σε περίπου 6,4% της συνολικής αγοράς.
- Τεχνική επεξεργασία των δημόσιων δεδομένων υπολογίζει μέση τιμή πώλησης περίπου 14,48 σεντ/kWh, όχι 25–30 σεντ.
- Σενάριο ορίου 11 σεντ/kWh εκτιμά μείωση της μεσοσταθμικής τιμής αγοράς κατά περίπου 1,8%, όχι 20%.
- Οι υπολογισμοί αυτοί προέρχονται από τον κλάδο και χρειάζονται ανεξάρτητη αναπαραγωγή πάνω στα πρωτογενή στοιχεία.
- Οι μεγαλύτεροι μοχλοί κόστους είναι τα καύσιμα, οι ρύποι, οι συμβατικές μονάδες, οι περικοπές ΑΠΕ, τα δίκτυα και η έλλειψη αποθήκευσης.
Η αριθμητική πίσω από το 6,4%
Η αναλυτική επεξεργασία των δημόσιων στοιχείων της αγοράς για την περίοδο από τον Οκτώβριο του 2025 μέχρι τις 21 Αυγούστου 2026 καταγράφει συνολικά περίπου 4.112,2 GWh εμπορευμένης ενέργειας. Από αυτές, περίπου 262,0 GWh αφορούν ηλιακή ενέργεια στην Προημερήσια Αγορά. Η αναλογία είναι 6,4%.
Τα πρωτογενή ημερήσια αρχεία είναι διαθέσιμα από τον ΔΣΜΚ, ενώ οι τιμές εκκαθάρισης και οι όγκοι ανά μισάωρο επιτρέπουν τη διασταύρωση της τάσης. Η πλατφόρμα CyprusGrid συγκεντρώνει και επεξεργάζεται αυτά τα δημόσια δεδομένα.
Με βάση αυτή την επεξεργασία, η σταθμισμένη τιμή της ηλιακής ενέργειας στην Προημερήσια Αγορά ήταν κατά μέσο όρο περίπου 14,48 σεντ/kWh. Στους περισσότερους μήνες κινήθηκε μεταξύ 7,50 και 15 σεντ/kWh, ενώ τον Ιούλιο και τον Αύγουστο αυξήθηκε κοντά στα 21–22 σεντ/kWh. Περίπου 27,3% της ενέργειας των εμπορικών φωτοβολταϊκών πληρώθηκε κάτω από 10 σεντ/kWh και 16,6% σε μηδενική τιμή.
Οι αριθμοί αυτοί δεν αποτελούν ανεξάρτητο ρυθμιστικό έλεγχο. Προέρχονται από τεχνική επεξεργασία στοιχείων της αγοράς που επικαλείται ο ΣΑΗ, ένας φορέας μελών του κλάδου. Η σωστή συνέχεια είναι να δημοσιοποιηθεί ολόκληρο το μοντέλο και να αναπαραχθεί από ΡΑΕΚ, ΔΣΜΚ ή ανεξάρτητους αναλυτές.
Γιατί το 20% δεν προκύπτει από τον όγκο
Όταν μια κατηγορία καλύπτει μόνο 6,4% του συνολικού όγκου, μια μείωση στη δική της τιμή δεν μπορεί μηχανικά να μετατραπεί σε ισόποση μείωση ολόκληρου του λογαριασμού. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από το πόσο αλλάζει η τιμή εκκαθάρισης της αγοράς, από τα διμερή συμβόλαια, τις χρεώσεις δικτύου, την προμήθεια και τις ρυθμιζόμενες επιβαρύνσεις.
Σε τεχνικό σενάριο που περιόρισε την τιμή της ηλιακής ενέργειας στην Προημερήσια Αγορά στα 11 σεντ/kWh κατά τις ώρες 08:00–17:00, η μεσοσταθμική τιμή της αγοράς εκτιμάται ότι θα υποχωρούσε από 19,59 σε 19,23 σεντ/kWh. Η διαφορά είναι περίπου 1,8%. Ακόμη και σε αυτό το σενάριο, το όφελος δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με ίδια μείωση στον λιανικό λογαριασμό.
Το κόστος που δεν φαίνεται στην τιμή του πάνελ
Ένα φωτοβολταϊκό παράγει όταν υπάρχει ήλιος. Ο καταναλωτής όμως χρειάζεται ρεύμα όλο το εικοσιτετράωρο. Το σύστημα πρέπει να καλύπτει τη βραδινή αιχμή, τις απότομες μεταβολές της παραγωγής, τις εφεδρείες και τις περιόδους χαμηλής ηλιοφάνειας.
Παράλληλα, όταν η ζήτηση είναι χαμηλή και η ηλιακή παραγωγή υψηλή, μέρος της ενέργειας περικόπτεται για λόγους ασφαλούς λειτουργίας του απομονωμένου συστήματος. Ο ΔΣΜΚ δημοσιεύει στοιχεία περικοπών ΑΠΕ. Για έναν παραγωγό, λιγότερες πωλούμενες kWh σημαίνουν ότι το κόστος επένδυσης και λειτουργίας κατανέμεται σε μικρότερο όγκο.
Στην τελική τιμή προστίθενται επίσης το κόστος των υγρών καυσίμων, τα δικαιώματα εκπομπών, οι μονάδες που πρέπει να παραμένουν σε λειτουργία, η εξισορρόπηση, οι απώλειες, τα δίκτυα και η προμήθεια. Η ΡΑΕΚ εξηγεί ότι οι διατιμήσεις και οι χρεώσεις καθορίζονται με ρυθμιζόμενη μεθοδολογία και αρχή κοστοστρέφειας.
Τι μπορεί να ρίξει ουσιαστικά τον λογαριασμό
Ο ΣΑΗ προτείνει να μεταφερθεί η συζήτηση στους μεγαλύτερους μοχλούς του κόστους:
- ταχύτερη αποθήκευση, ώστε η μεσημεριανή ηλιακή ενέργεια να χρησιμοποιείται και το βράδυ,
- αναβάθμιση των δικτύων και καλύτερη διαχείριση της ζήτησης,
- μείωση των περικοπών ΑΠΕ, που καταστρέφουν ήδη παραγόμενη φθηνή ενέργεια,
- φυσικό αέριο και αποδοτικότερη συμβατική παραγωγή ως μεταβατική λύση αντί των ακριβότερων υγρών καυσίμων,
- νέα παραγωγική ισχύς και πραγματικός ανταγωνισμός στην προμήθεια, με συμβόλαια που μεταφέρουν μετρήσιμα το όφελος στους πελάτες.
Το φθηνότερο ρεύμα δεν θα έρθει από έναν μόνο αριθμό ούτε από την προστασία οποιουδήποτε κλάδου. Θα έρθει όταν οι πραγματικές τιμές, οι όγκοι, οι περικοπές και τα περιθώρια δημοσιοποιούνται και όταν το σύστημα μπορεί να αξιοποιεί περισσότερη από τη φθηνή ενέργεια που ήδη παράγεται.
The post Από το 20% στο 6,4%: Οι αριθμοί που αλλάζουν τη συζήτηση για το ρεύμα appeared first on moneymatters.cy.
