Strategist Ai · AI Takeaways
- Το νομοσχέδιο προτείνει 21 εργάσιμες ημέρες για εξέταση αιτήματος και μία μόνο παράταση έως άλλες 21, για συγκεκριμένους λόγους.
- Προβλέπεται χωρίς τέλος η υποβολή αίτησης, με χωριστούς κανόνες για εύλογο κόστος παροχής και δωρεάν ηλεκτρονική διάθεση.
- Η διαβούλευση διαρκεί έως 5 Νοεμβρίου. Προτείνονται λειτουργός πληροφοριών σε κάθε αρχή, στατιστικά αιτημάτων και αλλαγές στα παράπονα.
Ένα αίτημα για πληροφορίες προς δημόσια αρχή θα εξετάζεται μέσα σε 21 εργάσιμες ημέρες, με δυνατότητα μίας μόνο παράτασης, ενώ η υποβολή του θα γίνεται χωρίς τέλος αίτησης. Αυτές είναι δύο από τις βασικές αλλαγές του νομοσχεδίου για την πρόσβαση σε πληροφορίες του δημόσιου τομέα, το οποίο βρίσκεται σε διαβούλευση έως τις 5 Νοεμβρίου.
Το σχέδιο ετοιμάστηκε από την Επίτροπο Νομοθεσίας σε συνεργασία με το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Στην επίσημη διαβούλευση, το υπουργείο συνδέει την αναθεώρηση με τη βελτίωση της εφαρμογής του δικαιώματος πρόσβασης και με ζητήματα που αναδείχθηκαν στην αξιολόγηση της Κύπρου από την GRECO, την ομάδα του Συμβουλίου της Ευρώπης κατά της διαφθοράς.
Η προθεσμία και η σημασία των εργάσιμων ημερών
Η προτεινόμενη διάταξη για τις προθεσμίες καθορίζει χρόνο εξέτασης 21 εργάσιμων ημερών από την παραλαβή. Επιτρέπει μία παράταση έως άλλες 21 εργάσιμες για συγκεκριμένους λόγους, όπως μεγάλος όγκος υλικού ή αναζήτηση σε παλαιό αρχείο. Η παράταση πρέπει να γνωστοποιείται γραπτώς πριν εκπνεύσει η αρχική προθεσμία, με αιτιολογία και νέα ημερομηνία απάντησης.
Αν κοινοποιηθεί χρέωση και αυτή καταβληθεί, ο χρόνος ανάμεσα στην κοινοποίηση και την πληρωμή δεν προσμετράται στην προθεσμία. Επομένως, ο αιτητής χρειάζεται να διακρίνει τις εργάσιμες ημέρες, την τυχόν παράταση και το διάστημα αναμονής πληρωμής όταν παρακολουθεί την πορεία του αιτήματός του.
Ένα σαφές χρονικό όριο επιτρέπει στον αιτητή να παρακολουθεί την πορεία του αιτήματός του. Για να είναι χρήσιμο, χρειάζεται να συνδέεται με καταγεγραμμένη ημερομηνία υποβολής και συγκεκριμένο αντικείμενο. Η ακρίβεια στην περιγραφή της ζητούμενης πληροφορίας βοηθά και την αρμόδια αρχή να εντοπίσει το υλικό, αντί να προσπαθεί να ερμηνεύσει ένα υπερβολικά γενικό αίτημα.
Τι σημαίνει «χωρίς τέλος αίτησης»
Η προτεινόμενη αντικατάσταση του άρθρου 11 διαχωρίζει την ατελή υποβολή από το ενδεχόμενο εύλογου κόστους παροχής. Το νομοσχέδιο παραπέμπει σε υπουργικό διάταγμα για την εξειδίκευση αυτού του κόστους και προβλέπει δωρεάν ηλεκτρονική διάθεση όταν δεν προκύπτει ουσιώδες πρόσθετο κόστος. Διατηρείται επίσης δυνατότητα μη παροχής όταν το σχετικό κόστος υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο.
Για έναν επαγγελματία που χρειάζεται πληροφορίες για μια διοικητική διαδικασία, η διάκριση αυτή επηρεάζει τον προγραμματισμό του. Το αίτημα μπορεί να είναι δωρεάν στην υποβολή, ενώ ο τρόπος και η έκταση της ζητούμενης παροχής χρειάζονται χωριστή εξέταση. Η επιλογή συγκεκριμένων εγγράφων ή μιας ορισμένης χρονικής περιόδου κάνει ευκολότερη την κατανόηση του αιτήματος και του πιθανού φόρτου του.
Προσωπικά δεδομένα με συγκεκριμένη εξέταση
Μια άλλη αλλαγή αφορά τις πληροφορίες που περιέχουν προσωπικά δεδομένα. Προτείνεται να πάψει η ύπαρξη τέτοιων δεδομένων να τις αποκλείει αυτομάτως όλες από το πεδίο του νόμου. Θα εξετάζεται η ειδική εξαίρεση για αποκάλυψη που θίγει ή μπορεί να θίξει την ιδιωτική ζωή ή την προστασία προσωπικών δεδομένων.
Η πρακτική αξία της διάκρισης είναι ότι το δικαίωμα ενημέρωσης και η προστασία του προσώπου εξετάζονται στο συγκεκριμένο αίτημα. Η εφαρμογή θα χρειάζεται τεκμηριωμένες αποφάσεις: ποια πληροφορία ζητείται, ποιο έννομο αγαθό επηρεάζεται και ποια εξαίρεση είναι σχετική. Αυτό δίνει βάρος στην ποιότητα της αιτιολόγησης κάθε απάντησης.
Υπεύθυνος πληροφοριών και ίχνος λογοδοσίας
Κάθε δημόσια αρχή θα ορίζει, βάσει του προτεινόμενου άρθρου 17Α, Λειτουργό Πληροφοριών. Προβλέπονται αρχείο αιτήσεων και ετήσια στατιστικά, εκπαίδευση και συνεργασία με τον αρμόδιο Επίτροπο. Παράλληλα, αναθεωρείται η διαδικασία παραπόνων, με κατάργηση της προϋπόθεσης να έχει εξαντληθεί πρώτα η εσωτερική διαδικασία.
Η καταγραφή μπορεί να δείξει πού συσσωρεύονται καθυστερήσεις, ποια είδη πληροφοριών ζητούνται συχνότερα και πού χρειάζεται καλύτερη οργάνωση. Για την επιχείρηση, τη δημοσιογραφία και τον ενεργό πολίτη, η αξία βρίσκεται σε μια διαδικασία που μπορεί να παρακολουθηθεί από την υποβολή μέχρι την απάντηση.
Η διαβούλευση άνοιξε στις 21 Οκτωβρίου και δέχεται παρατηρήσεις μέχρι τις 5 Νοεμβρίου 2026. Οι ρυθμίσεις αποτελούν πρόταση προς συζήτηση. Το αν θα βελτιώσουν την πρόσβαση θα κριθεί τόσο από την τελική τους μορφή όσο και από την οργάνωση των αρχών που θα κληθούν να τις εφαρμόσουν.
Lomaine / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · Περικοπή κάδρου.
