Η ελληνική ναυτιλία παραμένει ένας από τους ισχυρότερους πυλώνες της οικονομίας, συνεισφέροντας δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο στο ΑΕΠ, στις εξαγωγές και στο ισοζύγιο πληρωμών της χώρας. Ωστόσο, παρά την παγκόσμια πρωτιά του ελληνόκτητου στόλου, η Ελλάδα εξακολουθεί να μην αξιοποιεί πλήρως το συγκριτικό της πλεονέκτημα μέσω μιας ισχυρής ναυπηγικής βιομηχανίας.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της τελευταίας Έκθεσης Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία αναδεικνύει τόσο τη στρατηγική σημασία της ναυτιλίας όσο και τις μεγάλες αναπτυξιακές δυνατότητες που δημιουργεί η αναβίωση των ελληνικών ναυπηγείων.
Ο κλάδος που στηρίζει την ελληνική οικονομία
Τα οικονομικά μεγέθη είναι εντυπωσιακά. Κατά την περίοδο 2021-2025, οι εισπράξεις από θαλάσσιες μεταφορές ανήλθαν κατά μέσο όρο σε €18,1 δισ. ετησίως, ενώ το 2022 ξεπέρασαν τα €21 δισ., καταγράφοντας ιστορικό υψηλό λόγω της εκτόξευσης των ναύλων στις διεθνείς αγορές.
Η συμβολή της ναυτιλίας στην οικονομία είναι καθοριστική:
- 38% των εξαγωγών υπηρεσιών της χώρας προέρχεται από τις θαλάσσιες μεταφορές.
- Οι ναυτιλιακές εισπράξεις αντιστοιχούν περίπου στο 19% των συνολικών εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών.
- Η συνεισφορά τους φτάνει κατά μέσο όρο το 8,2% του ελληνικού ΑΕΠ.
Παράλληλα, το ισοζύγιο θαλάσσιων μεταφορών παραμένει σταθερά πλεονασματικό, με καθαρό όφελος για την οικονομία που διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στα €6,6 δισ. ετησίως την ίδια περίοδο.
Παγκόσμια δύναμη η ελληνική ναυτιλία
Η ισχυρή οικονομική επίδοση στηρίζεται στη διεθνή κυριαρχία του ελληνόκτητου στόλου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι Έλληνες πλοιοκτήτες ελέγχουν περίπου το 16% της παγκόσμιας μεταφορικής ικανότητας, διατηρώντας την Ελλάδα στην πρώτη θέση παγκοσμίως.
Η ελληνική παρουσία είναι ιδιαίτερα ισχυρή:
- Πάνω από 20% του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων
- Περίπου 18% του παγκόσμιου στόλου ξηρού χύδην φορτίου
- Συνεχής ενίσχυση στα πλοία μεταφοράς LNG και LPG, που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά
Η γεωγραφική κατανομή των εσόδων δείχνει τον διεθνή χαρακτήρα του κλάδου. Περίπου 36% των εισπράξεων προέρχεται από την Ασία, 22% από την Ευρώπη και 21% από την αμερικανική ήπειρο.
Το πρόβλημα: Τα χρήματα φεύγουν στο εξωτερικό
Παρά την παγκόσμια πρωτιά της ελληνικής ναυτιλίας, μεγάλο μέρος της προστιθέμενης αξίας που δημιουργεί ο κλάδος δεν παραμένει στην Ελλάδα.
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι οι περισσότερες ναυπηγήσεις πλοίων, η κατασκευή εξοπλισμού και μεγάλο μέρος των τεχνικών υπηρεσιών πραγματοποιούνται σε ναυπηγεία και βιομηχανίες του εξωτερικού.
Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό κομμάτι οικονομικής δραστηριότητας που θα μπορούσε να δημιουργεί εισόδημα, επενδύσεις και θέσεις εργασίας στην Ελλάδα, καταλήγει τελικά σε άλλες χώρες.
Γιατί τα ναυπηγεία μπορούν να αλλάξουν τα δεδομένα
Η ναυπηγική βιομηχανία θεωρείται διεθνώς ένας από τους κλάδους με τη μεγαλύτερη πολλαπλασιαστική επίδραση στην οικονομία.
Ένα σύγχρονο ναυπηγείο δημιουργεί ζήτηση σε δεκάδες τομείς, όπως:
- μεταλλουργία
- μηχανολογικές κατασκευές
- ηλεκτρονικά συστήματα
- ενεργειακές εφαρμογές
- μεταφορές
- εξειδικευμένες τεχνικές υπηρεσίες
Σύμφωνα με την έκθεση, η ανάπτυξη των ελληνικών ναυπηγείων μπορεί να μετατρέψει ολόκληρες περιοχές σε βιομηχανικά και τεχνολογικά κέντρα, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας και αυξάνοντας την εγχώρια παραγωγή.
Οι νέες ευκαιρίες της επόμενης δεκαετίας
Η συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί νέα στρατηγική για τη ναυπηγική βιομηχανία, ενώ η Έκθεση Draghi για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης αναγνωρίζει την ανάγκη μείωσης της εξάρτησης από τα ασιατικά ναυπηγεία.
Ταυτόχρονα, δύο μεγάλες επενδυτικές τάσεις δημιουργούν νέες προοπτικές:
Η πρώτη αφορά την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, καθώς οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες δημιουργούν ανάγκες για νέα πλοία, συντηρήσεις και τεχνική υποστήριξη.
Η δεύτερη σχετίζεται με την πράσινη μετάβαση και την ενεργειακή αλλαγή. Τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, τα νέα «πράσινα» πλοία και οι τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας δημιουργούν μια νέα αγορά δισεκατομμυρίων ευρώ, στην οποία η Ελλάδα θα μπορούσε να διεκδικήσει σημαντικό μερίδιο.
MoneyMatters Insight
Η ελληνική ναυτιλία είναι ήδη μια παγκόσμια υπερδύναμη, όμως το πραγματικό αναπτυξιακό στοίχημα βρίσκεται πλέον στη σύνδεσή της με την εγχώρια παραγωγή. Με ετήσια συνεισφορά άνω των €18 δισ., η ναυτιλία έχει τη δυναμική να δημιουργήσει ακόμη μεγαλύτερη αξία εάν μέρος των επενδύσεων, των ναυπηγήσεων και της τεχνογνωσίας επιστρέψει στην Ελλάδα. Η αναγέννηση των ναυπηγείων δεν αφορά μόνο τη ναυτιλία. Αφορά τη βιομηχανία, την απασχόληση, την άμυνα, την ενέργεια και τελικά το αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας για την επόμενη δεκαετία.
The post €18 δισ. τον χρόνο από τη θάλασσα – Πώς η Ελλάδα μπορεί να κερδίσει ακόμη περισσότερα appeared first on moneymatters.cy.
