Νέα και επικίνδυνη κλιμάκωση καταγράφεται στη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν, με την ένταση να μεταφέρεται ταυτόχρονα στο νότιο Ιράν και σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Ιορδανία που συνδέονται με την αμερικανική παρουσία στην περιοχή.
Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα, 3 άνθρωποι σκοτώθηκαν και άλλοι 8 τραυματίστηκαν από «εχθρικές» επιθέσεις στην επαρχία Χορμοζγκάν, στη νότια ακτή του Ιράν, μια περιοχή κομβική για τη στρατιωτική και ναυτική παρουσία της Τεχεράνης στον Περσικό Κόλπο.
Την ίδια ώρα, διεθνείς αναφορές κάνουν λόγο για πλήγματα σε βάσεις στην Ιορδανία που χρησιμοποιούνται από τις αμερικανικές δυνάμεις, με τραυματισμούς Αμερικανών στρατιωτών. Οι πληροφορίες για την έκταση των ζημιών και τον ακριβή αριθμό των τραυματιών παραμένουν υπό διασταύρωση, όμως η ίδια η στόχευση της Ιορδανίας δείχνει ότι η αντιπαράθεση έχει περάσει πέρα από το στενό πεδίο του Ορμούζ.
Η Χορμοζγκάν ξανά στο επίκεντρο
Η επαρχία Χορμοζγκάν έχει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, καθώς περιλαμβάνει κρίσιμες παράκτιες υποδομές, λιμενικές εγκαταστάσεις και σημεία που συνδέονται με την επιτήρηση του Στενού του Ορμούζ. Κάθε χτύπημα στην περιοχή μεταφράζεται αμέσως σε ευρύτερο μήνυμα προς τη ναυσιπλοΐα, τις ενεργειακές αγορές και τα κράτη του Κόλπου.
Οι ιρανικές αναφορές δεν δίνουν, μέχρι στιγμής, πλήρη εικόνα για τους στόχους που επλήγησαν ή για το εάν οι απώλειες αφορούν στρατιωτικό προσωπικό ή πολίτες. Το στοιχείο που έχει σημασία είναι ότι η σύγκρουση συνεχίζει να παράγει απώλειες στο ιρανικό έδαφος, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αμερικανικές επιχειρήσεις έχουν επεκταθεί σε υποδομές που η Ουάσινγκτον θεωρεί κρίσιμες για τις δυνατότητες του Ιράν στον Κόλπο.
Ο ισχυρισμός για κατάρριψη MQ-9
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσαν επίσης ότι κατέρριψαν αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου MQ-9 πάνω από την πόλη-λιμάνι Μπουσέρ, στο νότιο Ιράν.
Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, το drone εντοπίστηκε, αναχαιτίστηκε και καταστράφηκε με τη χρήση νέου προηγμένου συστήματος αεράμυνας, ενταγμένου στο ολοκληρωμένο δίκτυο αντιαεροπορικής άμυνας της χώρας. Η πληροφορία δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα και οι ΗΠΑ δεν έχουν προχωρήσει σε επίσημη τοποθέτηση που να επιβεβαιώνει την απώλεια του αεροσκάφους.
Η αναφορά σε MQ-9 έχει βαρύτητα, διότι το συγκεκριμένο drone αποτελεί βασικό εργαλείο επιτήρησης και στοχοποίησης για τις αμερικανικές επιχειρήσεις. Αν ο ιρανικός ισχυρισμός επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για ακόμη ένα πλήγμα στο αμερικανικό δίκτυο πληροφοριών και επιτήρησης πάνω από τον Κόλπο.
Γιατί η Ιορδανία αλλάζει το επίπεδο της κρίσης
Η πιο ανησυχητική διάσταση των νέων εξελίξεων αφορά την Ιορδανία. Η χώρα λειτουργεί ως κρίσιμος κόμβος για αμερικανικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, ενώ βάσεις όπως η Muwaffaq Salti έχουν ιδιαίτερη σημασία για την αμερικανική αεροπορική παρουσία στην περιοχή.
Αν οι επιθέσεις κατά εγκαταστάσεων που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις στην Ιορδανία επιβεβαιωθούν πλήρως, τότε η Τεχεράνη ή οι δυνάμεις που κινούνται στο πλαίσιο της ιρανικής στρατηγικής δείχνουν ότι μπορούν να ανοίξουν μέτωπο σε χώρες-κλειδιά για την περιφερειακή αρχιτεκτονική των ΗΠΑ.
Αυτό δημιουργεί ένα πολύ πιο σύνθετο σκηνικό από την αντιπαράθεση στη θάλασσα. Η κρίση δεν αφορά πλέον μόνο τη διέλευση πλοίων ή τα ιρανικά λιμάνια, αλλά την ασφάλεια αμερικανικών δυνάμεων σε πολλαπλές χώρες της Μέσης Ανατολής.
Το μήνυμα προς την Ουάσινγκτον
Η νέα φάση των συγκρούσεων δείχνει ότι η αμερικανική στρατηγική πίεσης στο Ιράν συναντά απάντηση σε περισσότερα από ένα πεδία. Από τη Χορμοζγκάν μέχρι την Ιορδανία, η σύγκρουση αποκτά γεωγραφικό βάθος και αυξάνει τον κίνδυνο αλυσιδωτών αντιποίνων.
Για την Ουάσινγκτον, το δίλημμα είναι άμεσο: να συνεχίσει την πίεση με νέα πλήγματα κατά ιρανικών στόχων ή να επιδιώξει περιορισμό της έντασης πριν οι απώλειες σε αμερικανικό προσωπικό δημιουργήσουν πολιτική και στρατιωτική ανάγκη για ακόμη σκληρότερη απάντηση.
Για την Τεχεράνη, το διακύβευμα είναι να δείξει ότι μπορεί να επιβάλει κόστος στις ΗΠΑ και στους συμμάχους τους χωρίς να οδηγήσει αναγκαστικά την περιοχή σε πλήρη γενικευμένο πόλεμο. Όμως όσο αυξάνονται οι επιθέσεις, οι απώλειες και οι ισχυρισμοί περί κατάρριψης αμερικανικών μέσων, τόσο στενεύει το περιθώριο ελεγχόμενης κλιμάκωσης.
Το επόμενο 24ωρο θεωρείται κρίσιμο για το αν η κατάσταση θα μείνει σε επίπεδο ανταλλαγής πληγμάτων ή αν θα περάσει σε νέα φάση, με απευθείας μεγαλύτερη εμπλοκή αμερικανικών δυνάμεων σε πολλαπλά μέτωπα της Μέσης Ανατολής.
