Strategist Ai · AI Takeaways
- Η συνάντηση Νίκου Χριστοδουλίδη–Αντόνιο Γκουτέρες έχει οριστεί για τις 24 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη.
- Πριν από αυτήν, η Λευκωσία αναμένει επαφή με την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Χόλγκιν.
- Το κρίσιμο δεν είναι μια γενική επανάληψη θέσεων, αλλά αν μπορούν να οριστούν επόμενο βήμα, συμμετέχοντες και προπαρασκευαστικές δεσμεύσεις.
- Η κυβέρνηση χαρακτηρίζει τη συνάντηση κομβική, όμως η μετάβαση σε νέα πενταμερή απαιτεί επαρκή προετοιμασία και συναίνεση.
Η συνάντηση του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, στις 24 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη, αποτελεί το επόμενο συγκεκριμένο ορόσημο στο Κυπριακό. Δεν είναι απλώς μια εθιμοτυπική επαφή στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης. Θα δείξει αν υπάρχει αρκετό πολιτικό υλικό για οργανωμένη συνέχεια ή αν η διαδικασία θα επιστρέψει σε αόριστη αναμονή.
Πριν από τη συνάντηση με τον Γκουτέρες, η Λευκωσία αναμένει επαφή με την προσωπική απεσταλμένη του, Μαρία Άνχελα Χόλγκιν. Η κυπριακή κυβέρνηση χαρακτηρίζει τη συνάντηση κομβική. Το ουσιαστικό τεστ, όμως, είναι αν οι επαφές μπορούν να παράγουν συμφωνία σε επόμενο βήμα, συμμετέχοντες και προπαρασκευαστικές δεσμεύσεις.
Τι μπορεί να αποφασιστεί στη Νέα Υόρκη
Ο ΓΓ του ΟΗΕ μπορεί να ζητήσει αποτίμηση των τελευταίων επαφών, να εξετάσει αν υπάρχουν κοινά σημεία και να αποφασίσει πώς θα συνεχίσει η προσωπική του απεσταλμένη. Μπορεί επίσης να διερευνήσει τις προϋποθέσεις για νέα άτυπη διευρυμένη συνάντηση. Δεν είναι δεδομένο ότι θα ανακοινωθεί πενταμερής ούτε ότι θα υπάρξει άμεση επιστροφή σε επίσημες διαπραγματεύσεις.
Η διαφορά ανάμεσα σε πολιτική βούληση και επιχειρησιακή προετοιμασία είναι κρίσιμη. Μια νέα συνάντηση χωρίς σαφή ατζέντα μπορεί να ανακυκλώσει γνωστές θέσεις. Μια καλά προετοιμασμένη διαδικασία χρειάζεται να προσδιορίσει τι συζητείται, με ποια βάση και ποια πρακτικά μέτρα μπορούν να χτίσουν εμπιστοσύνη.
Ο ρόλος της Χόλγκιν
Η προσωπική απεσταλμένη λειτουργεί ως σύνδεσμος ανάμεσα στις πλευρές και στον Γκουτέρες. Η αποστολή της δεν είναι να επιβάλει λύση, αλλά να διαπιστώσει αν υπάρχει χώρος για διαδικασία που δεν θα καταρρεύσει στο πρώτο βήμα. Η έκθεσή της προς τον ΓΓ θα επηρεάσει το πόσο φιλόδοξη μπορεί να είναι η επόμενη κίνηση.
Για τη Λευκωσία, η πρόκληση είναι να παρουσιάσει συγκεκριμένες εισηγήσεις και όχι μόνο την ετοιμότητα για επανέναρξη. Για την τουρκοκυπριακή πλευρά, το ερώτημα είναι αν θα συμμετάσχει σε βήματα που μπορούν να συνδεθούν με την υφιστάμενη βάση λύσης. Ο ΟΗΕ θα αναζητήσει πρακτικές ενδείξεις ότι μια νέα συνάντηση έχει πιθανότητες να αποδώσει.
Τα τρία τεστ της συνάντησης
Πρώτο τεστ είναι η συνέχεια: θα οριστεί χρονοδιάγραμμα επαφών ή θα μείνει μόνο μια γενική δήλωση; Δεύτερο είναι η ουσία: θα συμφωνηθεί πεδίο για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης ή προπαρασκευή διαπραγμάτευσης; Τρίτο είναι η σύνθεση: θα δημιουργηθούν οι συνθήκες για συμμετοχή εγγυητριών δυνάμεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης σε επόμενο στάδιο;
Η επιτυχία δεν θα μετρηθεί από τη θερμοκρασία των δηλώσεων. Θα μετρηθεί από το αν, μετά τις 24 Σεπτεμβρίου, κάθε πλευρά γνωρίζει τι πρέπει να κάνει, μέχρι πότε και με ποιον μηχανισμό παρακολούθησης.
Η ευρωπαϊκή διάσταση
Η Κυπριακή Δημοκρατία επιδιώκει ενεργότερη ευρωπαϊκή συμβολή, ιδίως σε θέματα που συνδέονται με το κοινοτικό κεκτημένο και τα κίνητρα προς την Τουρκία. Ο ΟΗΕ παραμένει ο θεσμικός φορέας της διαδικασίας. Η ΕΕ μπορεί να προσφέρει τεχνικά και πολιτικά εργαλεία, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη συμφωνία των δύο πλευρών και την εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η εβδομάδα της Γενικής Συνέλευσης προσφέρει πολλές διμερείς επαφές, αλλά και περιορισμένο χρόνο. Γι’ αυτό η προετοιμασία πριν από τη συνάντηση με τον Γκουτέρες είναι τουλάχιστον εξίσου σημαντική με την ίδια τη συνάντηση.
Η πραγματική αξία της 24ης Σεπτεμβρίου
Δεν είναι ρεαλιστικό να αναμένεται λύση ή πλήρης επανεκκίνηση μέσα σε μία ώρα. Είναι ρεαλιστικό να απαιτείται πολιτική απόφαση για το αν αξίζει να επενδυθεί νέα διπλωματική προσπάθεια. Ο Γκουτέρες θα χρειαστεί να κρίνει αν οι πλευρές μπορούν να περάσουν από τις δηλώσεις σε δεσμεύσεις.
Αν υπάρξει καθαρό επόμενο βήμα, η Νέα Υόρκη θα λειτουργήσει ως γέφυρα. Αν όχι, το Κυπριακό κινδυνεύει να παραμείνει σε μια διαδικασία επαφών χωρίς διαπραγματευτικό βάθος. Αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα πίσω από τον χαρακτηρισμό «κομβική συνάντηση».
