Η αντιπαράθεση για τη λεωφόρο Μακαρίου επιστρέφει με νέους αριθμούς, αλλά χωρίς ακόμη την κοινά αποδεκτή βάση δεδομένων που θα μπορούσε να κρίνει αν η σημερινή κυκλοφοριακή ρύθμιση βοήθησε ή έβλαψε την οικονομία του κέντρου. Η Κοινή Πλατφόρμα Αγώνα για την Αναζωογόνηση του Αστικού Εμπορικού Πυρήνα υποστηρίζει, βάσει δικής της καταμέτρησης, ότι στη λεωφόρο λειτουργούν μόλις 42 καταστήματα και δύο τράπεζες, ενώ 48 υποστατικά παραμένουν κλειστά ή κενά.
Οι αριθμοί αυτοί δεν προέρχονται από επίσημη απογραφή του Δήμου, της Στατιστικής Υπηρεσίας ή ανεξάρτητου ελεγκτή. Αποτελούν στοιχεία που δημοσιοποίησε η ίδια η Πλατφόρμα, μια συμμαχία επαγγελματικών και τοπικών ομάδων που τάσσεται υπέρ της ελεγχόμενης επαναφοράς ιδιωτικών οχημάτων. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αριθμοί πρέπει να αγνοηθούν. Σημαίνει ότι πρέπει να παρουσιαστούν με σαφή απόδοση και να συγκριθούν με επίσημα δεδομένα πριν μετατραπούν σε συμπέρασμα για ολόκληρη την αγορά.
- Η Πλατφόρμα αναφέρει 48 κλειστά ή κενά υποστατικά και 42 καταστήματα σε λειτουργία, αλλά οι αριθμοί δεν αποτελούν επίσημη απογραφή.
- Από τις 27 Οκτωβρίου 2022, το συγκεκριμένο τμήμα της Μακαρίου λειτουργεί κυρίως ως λεωφορειολωρίδα, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις για εξουσιοδοτημένα οχήματα.
- Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Συνοχής της ΕΕ, το κράτος και τον Δήμο με στόχους βιώσιμης κινητικότητας και μειωμένων ρύπων.
- Επίσημος διάλογος Δήμου και ΕΤΕΚ το 2025 παρήγαγε 103 προτάσεις, δείχνοντας ότι η ανάκαμψη συνδέεται και με αδρανή ακίνητα, χρήσεις, συγκοινωνίες και branding.
- Η αξιολόγηση χρειάζεται συγκρίσιμα στοιχεία για τζίρο, μισθώματα, πεζή κίνηση, πληρότητα, λεωφορεία και επισκεψιμότητα πριν και μετά τις αλλαγές.
Τι ακριβώς υποστηρίζει η Πλατφόρμα
Σε ανακοίνωσή της, την οποία μετέδωσε το ΚΥΠΕ, η Πλατφόρμα αποδίδει την υποχώρηση της εμπορικής δραστηριότητας στην απαγόρευση της γενικής κυκλοφορίας και ζητά ελεγχόμενη διέλευση οχημάτων, καθώς και αμφίδρομη κίνηση στο νότιο τμήμα της Μακαρίου. Η ίδια υποστηρίζει ότι, αν συνυπολογιστούν εσωτερικά υποστατικά εμπορικών αναπτύξεων επί της λεωφόρου, δύο στα τρία καταστήματα είναι κενά.
Η Πλατφόρμα αναφέρει ακόμη ότι υπάρχουν διαθέσιμα υποστατικά με ζητούμενο ενοίκιο κάτω από €10 ανά τετραγωνικό μέτρο και ότι ο γενικός μέσος όρος δεν υπερβαίνει τα €30 ανά τετραγωνικό μέτρο. Και αυτά τα ποσά αποτελούν εκτίμηση της ίδιας και όχι δημοσιευμένη βάση συμβολαίων ή επίσημος δείκτης ενοικίων. Το ίδιο ισχύει για τον ισχυρισμό της ότι η απαγόρευση οχημάτων προκάλεσε μείωση τζίρου και για την άποψή της ότι τυχόν κίνδυνος επιστροφής ευρωπαϊκών κονδυλίων είναι περιορισμένος και αναστρέψιμος.
Τι είναι επίσημα επιβεβαιωμένο
Ο Δήμος Λευκωσίας ανακοίνωσε το 2022 ότι από τις 27 Οκτωβρίου 2022 οι δύο λωρίδες στο αναπλασμένο τμήμα της Μακαρίου και στην οδό Αναστάσιου Λεβέντη μετατρέπονται σε λεωφορειολωρίδες. Η είσοδος γενικών μηχανοκίνητων οχημάτων απαγορεύτηκε, με εξαιρέσεις για νόμιμους χρήστες αδειοδοτημένων χώρων στάθμευσης, έκτακτη ανάγκη, υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, ταξί, τροφοδοσία και άλλες συγκεκριμένες ανάγκες.
Σύμφωνα με την ίδια επίσημη ανακοίνωση, η ανάπλαση συγχρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον κρατικό προϋπολογισμό και τον Δήμο, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα και Αειφόρος Ανάπτυξη 2014-2020». Οι δηλωμένοι στόχοι περιλάμβαναν περιοχή μειωμένων ρύπων, ασφαλέστερο περπάτημα, ενίσχυση των δημόσιων μεταφορών και αύξηση της ελκυστικότητας του εμπορικού κέντρου. Οι στόχοι αυτοί είναι επίσημοι. Δεν αποτελούν, από μόνοι τους, απόδειξη ότι επιτεύχθηκαν.
Οι 103 προτάσεις δείχνουν βαθύτερο πρόβλημα
Η πιο ολοκληρωμένη επίσημη αποτύπωση της συζήτησης προήλθε από το εργαστήρι Δήμου Λευκωσίας και ΕΤΕΚ τον Ιούλιο του 2025, τα συμπεράσματα του οποίου παρουσιάστηκαν στις 15 Δεκεμβρίου 2025. Περισσότεροι από 25 εκπρόσωποι φορέων κατέγραψαν 103 προτάσεις σε 14 θεματικές κατηγορίες.
Οι προτεραιότητες δεν περιορίστηκαν στο αν θα ανοίξει ο δρόμος. Περιλάμβαναν φορολόγηση αδρανών περιουσιών, ταχύτερη αδειοδότηση, πολεοδομικά κίνητρα, ομάδα marketing για το κέντρο, οικονομικά κίνητρα επαναλειτουργίας κλειστών καταστημάτων, καλύτερες δημόσιες μεταφορές και νέους συγκοινωνιακούς κόμβους. Στο εργαστήρι καταγράφηκαν διαφωνίες για το άνοιγμα της Μακαρίου, αλλά και πιθανή σύγκλιση γύρω από διαφορετικές ρυθμίσεις τα Σαββατοκύριακα.
Το αυτοκίνητο είναι μέρος, όχι όλη η εξίσωση
Η πρόσβαση με ιδιωτικό όχημα επηρεάζει τη συμπεριφορά ορισμένων καταναλωτών, ειδικά όταν η αγορά είναι σύντομη ή απαιτεί μεταφορά προϊόντων. Ωστόσο, οι κενές βιτρίνες επηρεάζονται επίσης από το ηλεκτρονικό εμπόριο, τη μετακίνηση δαπάνης προς εμπορικά κέντρα, την ποιότητα και το κόστος ανακαίνισης παλαιών ακινήτων, τη στάθμευση, το μίγμα κατοικίας και γραφείων, τις ώρες λειτουργίας και την πυκνότητα δραστηριοτήτων.
Αντίστοιχα, λιγότερα αυτοκίνητα δεν σημαίνουν αυτομάτως περισσότερους πεζούς ή μεγαλύτερο τζίρο. Για να κριθεί η ρύθμιση χρειάζονται μετρήσεις σε σταθερά διαστήματα: αριθμός πεζών, επιβατική κίνηση λεωφορείων, πραγματικές νέες μισθώσεις, ποσοστό κενών καταστημάτων, τζίρος ανά κλάδο, διάρκεια παραμονής επισκεπτών, χρήση χώρων στάθμευσης, επίπεδα ρύπων και κυκλοφορία στους γύρω δρόμους.
Από την αντιπαράθεση στη μετρήσιμη πολιτική
Η Λευκωσία δεν χρειάζεται να επιλέξει στα τυφλά ανάμεσα σε μια μόνιμα κλειστή και μια πλήρως ανοικτή λεωφόρο. Μπορεί να δοκιμάσει χρονικά περιορισμένες ρυθμίσεις με σαφείς κανόνες, χαμηλές ταχύτητες, προστασία του δημόσιου χώρου και ανεξάρτητη μέτρηση πριν και μετά. Έτσι, η συζήτηση μεταφέρεται από τις εντυπώσεις στα αποτελέσματα.
Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα οχήματα περνούν από τη Μακαρίου, αλλά πόσοι άνθρωποι επιλέγουν να μείνουν, να εργαστούν, να ψωνίσουν και να επενδύσουν στο κέντρο. Η καταμέτρηση της Πλατφόρμας είναι ένα προειδοποιητικό σήμα που αξίζει έλεγχο. Η βιώσιμη απάντηση, όμως, χρειάζεται κοινά δεδομένα και παρεμβάσεις πολύ ευρύτερες από μία πινακίδα κυκλοφορίας.
The post Μακαρίου: 48 κλειστά καταστήματα μετρά η Πλατφόρμα — Τι δείχνει πραγματικά η κρίση του κέντρου appeared first on moneymatters.cy.
