Μπορούν οι αντλίες θερμότητας να δροσίζουν το σπίτι και πώς συγκρίνονται με τα κλιματιστικά;

Η Ευρώπη καταναλώνει τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και παράγει τόνους CO₂ για ψύξη: μπορούν οι αντλίες θερμότητας να μας σώσουν στον επόμενο καύσωνα;

Οι ειδικοί για το κλίμα προειδοποιούν ότι η έντονη ζέστη τον Μάιο γίνεται η «νέα κανονικότητα», καθώς μεγάλες περιοχές της Ευρώπης εξακολουθούν να υποφέρουν από ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες.

Μετά από ένα ζεστό τριήμερο της Πεντηκοστής, πόλεις σε ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου και πέρα από αυτήν προετοιμάζονται για ακόμη πιο καυτές θερμοκρασίες. Στην Ισπανία, οι μετεωρολογικές προβλέψεις δείχνουν ότι η Σεβίλλη θα φτάσει αυτή την εβδομάδα σε μέγιστες τιμές 39°C, ενώ το Μπιλμπάο αναμένει θερμοκρασίες 37°C την Τετάρτη (27 Μαΐου) και την Πέμπτη (28 Μαΐου).

Στη Γερμανία, οι μέγιστες θερμοκρασίες θα αγγίξουν σήμερα (Τρίτη, 26 Μαΐου) τους 32°C στη Στουτγάρδη, ενώ το Ντίσελντορφ και η Βόννη θα βρεθούν σε ζεστούς 31°C. Ακόμη και το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να καταγράψει την πιο ζεστή ημέρα Μαΐου στα χρονικά, με προβλέψεις για έως 35°C στη νότια Αγγλία.

Αυτό το κύμα ζέστης έρχεται μετά τη δημοσιοποίηση, στις 20 Μαΐου, μιας σημαντικής έκθεσης της Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή του Ηνωμένου Βασιλείου (CCC), η οποία προειδοποίησε ότι ο κλιματισμός (AC) θα γίνει σύντομα «αναπόφευκτος» για την προστασία των πολιτών από την αφόρητη θερινή ζέστη, ιδιαίτερα σε οίκους ευγηρίας, νοσοκομεία και σχολεία.

Καθώς όμως οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας εκτοξεύονται σε όλη την Ευρώπη, τίθεται το ερώτημα: ποιος είναι ο καλύτερος και πιο φιλικός προς το περιβάλλον τρόπος για να δροσίσετε το σπίτι σας;

Οι αντλίες θερμότητας κερδίζουν έδαφος στην Ευρώπη

Οι αντλίες θερμότητας θεωρούνται συχνά μια τεχνολογία θέρμανσης· λειτουργούν μεταφέροντας στο σπίτι θερμότητα από τον εξωτερικό αέρα, το έδαφος ή το νερό, αντί να την παράγουν οι ίδιες.

Οι πωλήσεις αυτής της «πράσινης» τεχνολογίας αυξάνονται, μετά την κάμψη του 2023 και του 2024, με τη Σκανδιναβία να παραμένει η μεγαλύτερη αγορά. Η άνοδος της δημοτικότητας οφείλεται εν μέρει στον πόλεμο με το Ιράν, που εκτίναξε τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση Αντλιών Θερμότητας, οι πωλήσεις οικιακών αντλιών θερμότητας αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 25 τοις εκατό το πρώτο τρίμηνο του 2026 σε Γαλλία, Γερμανία και Πολωνία.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας αυξήθηκαν επίσης περισσότερο από 50 τοις εκατό στις πρώτες τρεις εβδομάδες του Μαρτίου σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου μήνα, σύμφωνα με την εταιρεία ενέργειας Octopus Energy, μετά την ουσιαστική διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Ποιος τύπος αντλίας θερμότητας μπορεί να δροσίσει το σπίτι σας;

Αντί να θερμαίνουν νερό σε καλοριφέρ ή σε σωληνώσεις δαπέδου, οι αντλίες θερμότητας αέρα-αέρα λειτουργούν θερμαίνοντας τον αέρα μέσα στο κτίριο. Αυτοί οι συγκεκριμένοι τύποι αντλιών θερμότητας αέρα-αέρα αποτελούνται από μια εξωτερική μονάδα που συνδέεται με έναν ή περισσότερους εσωτερικούς ανεμιστήρες.

Σε αντίθεση με τις αντλίες θερμότητας αέρα-νερού ή γεωθερμικές αντλίες, τα μοντέλα αέρα-αέρα μπορούν επίσης να απομακρύνουν τη θερμότητα από το εσωτερικό του σπιτιού σας προς τα έξω, με διαδικασία πολύ παρόμοια με τα συμβατικά κλιματιστικά.

Οι αντλίες θερμότητας αέρα-αέρα είναι συχνά φθηνότερες από άλλα μοντέλα, με τις τιμές στο Ηνωμένο Βασίλειο να κυμαίνονται από 1.900 λίρες (2.200 ευρώ) για ένα δωμάτιο έως περίπου 3.700 λίρες (4.287 ευρώ) για μια μονοκατοικία τριών υπνοδωματίων. Ωστόσο, οι κρατικές επιδοτήσεις για αντλίες θερμότητας αέρα-αέρα τείνουν να είναι σημαντικά χαμηλότερες από ό,τι για άλλους τύπους.

Το μεγαλύτερο μειονέκτημα είναι ότι τα περισσότερα συστήματα αέρα-αέρα δεν παρέχουν ζεστό νερό, επομένως θα χρειαστείτε άλλη λύση για τη θέρμανση του νερού για ντους, μπάνια και καθαριότητα. Αυτό μπορεί να γίνει με τρόπο χαμηλών εκπομπών, για παράδειγμα με ηλιακούς θερμοσίφωνες, αλλά συνεπάγεται πρόσθετο κόστος.

Παρόλα αυτά, οι αντλίες θερμότητας αέρα-αέρα αξίζει να εξεταστούν για μικρότερα σπίτια και διαμερίσματα λόγω του μικρότερου μεγέθους τους ή για όσους περιορίζονται από πολεοδομικούς κανονισμούς.

Είναι μια αντλία θερμότητας καλύτερη για τον πλανήτη από τον κλιματισμό;

Αν και ο κλιματισμός μειώνει αποτελεσματικά τους θανάτους από τη ζέστη κατά τη διάρκεια καυσώνων, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA (πηγή στα Αγγλικά)) εκτιμά ότι η «ψύξη χώρων» – που αφορά κυρίως κλιματιστικά και ανεμιστήρες – κατανάλωσε περίπου το 7 τοις εκατό της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας το 2022.

Κατά τη διάρκεια των πρώτων θερινών καυσώνων του 2025, η Γαλλία – όπου η κατοχή κλιματιστικών είναι περιορισμένη – κατέγραψε βραδινή αιχμή κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας κατά 25 τοις εκατό υψηλότερη από τον μέσο όρο της χαμηλής περιόδου, λόγω των κλιματιστικών μονάδων.

Τα κλιματιστικά, που συχνά λειτουργούν με ηλεκτρισμό παραγόμενο από ορυκτά καύσιμα, προκάλεσαν περίπου ένα δισεκατομμύριο τόνους εκπομπών CO2 το 2022. Τα ψυκτικά υγρά υδροφθορανθράκων (HFC) και υδροχλωροφθορανθράκων (HCFC) που χρησιμοποιούνται στα συστήματα κλιματισμού παγιδεύουν επίσης στην ατμόσφαιρα χιλιάδες φορές περισσότερη θερμότητα σε σχέση με το CO2, εντείνοντας την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Καθώς όμως η κλιματική αλλαγή συνεχίζει να «ψήνει» τον πλανήτη, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ο αριθμός των κλιματιστικών αναμένεται να εκτοξευθεί. Σήμερα, λειτουργούν παγκοσμίως περίπου δύο δισεκατομμύρια κλιματιστικές μονάδες, αλλά ο IEA προβλέπει ότι ο αριθμός αυτός μπορεί σχεδόν να τριπλασιαστεί και να ξεπεράσει τα 5,5 δισεκατομμύρια έως το 2050.

Οι αντλίες θερμότητας αέρα-αέρα δεν είναι άμοιρες περιβαλλοντικών επιπτώσεων όσον αφορά τη λειτουργία ψύξης. Τόσο τα κλιματιστικά όσο και οι αντλίες θερμότητας αέρα-αέρα αποβάλλουν θερμότητα στο εξωτερικό περιβάλλον, αυξάνοντας τη θερμοκρασία έξω και, κατά συνέπεια, τη ζήτηση για περισσότερη εσωτερική ψύξη.

Η αντικατάσταση ενός ήδη αποδοτικού κλιματιστικού με αντλία θερμότητας αέρα-αέρα θα έχει, επομένως, περιορισμένο αντίκτυπο στις εκπομπές· τα μεγαλύτερα οφέλη προκύπτουν από την εγκατάλειψη των συστημάτων θέρμανσης που βασίζονται στην καύση καυσίμων.

Πώς να εμποδίσετε τη ζέστη να μπει στο σπίτι σας

Φυσικά, ο πιο φιλικός προς το περιβάλλον τρόπος για να δροσίσετε το σπίτι σας είναι να αποτρέψετε τη ζέστη από το να μπει σε αυτό εξαρχής.

«Αρχικά θα πρέπει να εξετάσετε παθητικές μεθόδους ψύξης, όπως σκίαση των παραθύρων και βελτιωμένο αερισμό, ώστε να ελαχιστοποιήσετε την κατανάλωση ενέργειας», συμβουλεύει ο βρετανικός οργανισμός Energy Saving Trust.

Η κάλυψη των παραθύρων με συσκοτιστικά στόρια και το άνοιγμα των παραθύρων μόνο όταν ο εξωτερικός αέρας είναι πιο δροσερός (όπως τη νύχτα) θα βοηθήσουν στη μείωση της ανάγκης για μηχανική ψύξη.

Βεβαιωθείτε ότι η θέρμανση είναι απενεργοποιημένη, σβήστε τα φώτα και τις ηλεκτρικές συσκευές που δεν χρησιμοποιούνται και, εφόσον είναι δυνατόν, προτιμήστε να μαγειρεύετε στις πιο δροσερές ώρες της ημέρας.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου τα κλιματιστικά δεν είναι συνηθισμένα και οι υποδομές δεν είναι σχεδιασμένες για να αντιμετωπίζουν έντονη ζέστη, η κυβέρνηση συμβουλεύει τους πολίτες να επισκέπτονται δημόσια κτίρια, όπως τοπικές βιβλιοθήκες ή σούπερ μάρκετ, για να δροσιστούν, εφόσον μπορούν να μετακινηθούν με ασφάλεια.

Όταν οι θερμοκρασίες γίνονται υπερβολικά υψηλές, εκατοντάδες δημόσια κτίρια στην Ισπανία ανοίγουν τις πόρτες τους στους πολίτες, χάρη στο εκτεταμένο δίκτυο κλιματικών καταφυγίων της χώρας. Αυτά τα καταφύγια προσφέρουν δροσιά και νερό σε μεγάλες ομάδες ανθρώπων, συμβάλλοντας στην προστασία των πιο ευάλωτων στη σφοδρή ζέστη. Νέα κλιματικά καταφύγια δημιουργούνται σε όλη την Ευρώπη, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Η ζέστη παγιδεύεται συχνά στις πόλεις επειδή απορροφάται από την άσφαλτο και το σκυρόδεμα, κάτι που είναι γνωστό ως φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας. Μέχρι το 2050, οι καύσωνες θα επηρεάζουν περισσότερους από 3,5 δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, τους μισούς από τους οποίους θα ζουν σε αστικά κέντρα.

gr.euronews

The post Μπορούν οι αντλίες θερμότητας να δροσίζουν το σπίτι και πώς συγκρίνονται με τα κλιματιστικά; appeared first on SciNews.eu.

Διαβάστε Περισσότερα...