Το γηραιότερο γνωστό χερσαίο ζώο στον κόσμο, μια γιγάντια χελώνα των Σεϋχελλών με το όνομα Τζόναθαν η ηλικία της οποίας υπολογίζεται περίπου στα 194 χρόνια ενδέχεται να οφείλει την εκπληκτική μακροζωία της σε έναν συνδυασμό γενετικών χαρακτηριστικών και στην ικανότητά της να διατηρεί ορισμένα βασικά κυτταρικά συστήματα σε πιο «νεανική» κατάσταση σύμφωνα με επιστήμονες.
Οι χελώνες αυτού του είδους (Αλντάμπρα) είναι γνωστό ότι μπορούν να ζήσουν περισσότερα από 100 χρόνια όμως ο Τζόναθαν έχει ξεπεράσει κατά πολύ αυτό το όριο. Μεταφέρθηκε στο απομακρυσμένο νησί της Αγίας Ελένης στο Νότιο Ατλαντικό ως πλήρως ανεπτυγμένο ζώο το 1882 πιθανότατα από την Ατόλη Αλντάμπρα ή τις Γρανιτικές Σεϋχέλλες, το γεωλογικό και πληθυσμιακό «σκληρό πυρήνα» του νησιωτικού κράτους των Σεϋχελλών στον Ινδικό Ωκεανό. Σήμερα ζει σε περιφραγμένο χώρο στο Plantation House την επίσημη κατοικία του κυβερνήτη του νησιού.
«Έχει υποστηριχθεί ότι και άλλες χελώνες Αλντάμπρα έζησαν όσο ο Τζόναθαν όμως για εκείνον διαθέτουμε τα περισσότερα τεκμηριωμένα στοιχεία που επιβεβαιώνουν την ηλικία του» δήλωσε ο Μπέντζαμιν Βάισβιλ ερευνητής που συνεργάζεται με τον οργανισμό Kallel και συν-επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Science Advances».
Οι αλλαγές στο DNA
Οι επιστήμονες μελέτησαν τον Τζόναθαν προκειμένου να διερευνήσουν τα μυστικά της εντυπωσιακής μακροζωίας του αναλύοντας την αλληλουχία του γονιδιώματoς του και μελετώντας το επιγονιδίωμα του δηλαδή τους χημικούς δείκτες που ελέγχουν ποια γονίδια ενεργοποιούνται και ποια απενεργοποιούνται.
«Εντοπίσαμε αλλαγές στο γονιδίωμα του Τζόναθαν σε μονοπάτια που συνδέονται με τη μακροζωία, όπως η επιδιόρθωση του DNA, η λειτουργία των μιτοχονδρίων, η ρύθμιση της ινσουλίνης και η λειτουργία των τελομερών», εξηγεί ο Βάισβιλ.
Τα μιτοχόνδρια είναι δομές που θεωρούνται τα «εργοστάσια παραγωγής ενέργειας» των κυττάρων. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που βοηθά στη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, επιτρέποντας στη γλυκόζη να εισέρχεται στα κύτταρα του οργανισμού για την παραγωγή ενέργειας. Τα τελομερή είναι προστατευτικά «καλύμματα» στα άκρα των χρωμοσωμάτων, των δομών που μεταφέρουν τη γενετική πληροφορία στο εσωτερικό του κυτταρικού πυρήνα.
Οι ερευνητές συνέκριναν το επιγονιδίωμα του Τζόναθαν με εκείνο τεσσάρων ακόμη χελωνών Αλντάμπρα ηλικίας από νεαρά άτομα έως ηλικιωμένες ενήλικες χελώνες.
Προκειμένου να πάρουν δείγμα από τον Τζόναθαν, προσποιούνταν ότι τον τάιζαν και περίμεναν μέχρι να αρχίσει να δαγκώνει τον αέρα. Στη συνέχεια με ένα χέρι καλυμμένο με γάντι κρατούσαν ανοιχτό το στόμα του και έπαιρναν δείγμα από την περιοχή κάτω από τη γλώσσα του με ένα ειδικό κιτ. Οι αρχές της Αγίας Ελένης περιορίζουν τη λήψη αίματος, προκειμένου να αποφεύγονται κίνδυνοι μόλυνσης.
Το βιβλίο μαγειρικής
Για να εξηγήσει το εύρημα ο Βάισβιλ παρομοίασε το γονιδίωμα με ένα βιβλίο μαγειρικής και το επιγονιδίωμα με χειρόγραφες σημειώσεις στα περιθώρια του βιβλίου.
«Καθώς το βιβλίο μαγειρικής παλιώνει, αυτές οι σημειώσεις γίνονται όλο και πιο δύσκολο να διαβαστούν καθαρά. Αυτό μπορούμε να το θεωρήσουμε ως επιγενετική εντροπία μεθυλίωσης λέει ο ερευνητής αναφερόμενος σε έναν δείκτη αταξίας σε μια συγκεκριμένη βιοχημική διαδικασία.
Οι περισσότερες από τις «σημειώσεις» στο «βιβλίο μαγειρικής» του Τζόναθαν φαίνονται πολύ παλιές. Σε ορισμένες όμως περιοχές, τμήματα του DNA που λειτουργούν ως διακόπτες και ελέγχουν εάν τα γονίδια ενεργοποιούνται ή απενεργοποιούνται, η επιγενετική εντροπία μεθυλίωσης του Τζόναθαν ήταν χαμηλότερη από εκείνη κάθε άλλης χελώνας που μελετήθηκε με εξαίρεση ένα νεαρό άτομο ηλικίας 5 ετών. Οι συγκεκριμένες περιοχές ελέγχουν γονίδια που επηρεάζουν τη μακροζωία.
Οι ερευνητές εντόπισαν 287 γονίδια με παραλλαγές μοναδικές στον Τζόναθαν μεταξύ των οποίων ορισμένα που συνδέονται με την καταστολή όγκων και την επιδιόρθωση του DNA. Η χελώνα διαθέτει επίσης επιπλέον αντίγραφα ενός γονιδίου που κωδικοποιεί μια πρωτεΐνη η οποία εντοπίζει και εξουδετερώνει κύτταρα που γερνούν ή έχουν καταστεί καρκινικά.
Ήρεμος γίγαντας
Όταν ήταν νεότερος, ο Τζόναθαν ήταν γνωστός για τις σκανταλιές του, μεταξύ των οποίων ήταν ότι ανέτρεπε καρέκλες και ξάπλωνε πάνω σε μπάλες του κροκέ σύμφωνα με τον επί σειρά ετών κτηνίατρό του και συν-συγγραφέα της μελέτης Τζο Χόλινς. Σήμερα ο καταρράκτης τον έχει αφήσει σχεδόν τυφλό. Ο Χόλινς περιγράφει τον Τζόναθαν ως έναν «ήρεμο γίγαντα».
Ο προσδιορισμός της διάρκειας ζωής των γιγάντιων χελωνών είναι δύσκολος, καθώς τα αξιόπιστα ιστορικά αρχεία είναι σπάνια και πολλά από αυτά τα ζώα ζουν περισσότερο από τους ίδιους τους ερευνητές. Η καταγραφή στοιχείων πριν από τον 20ό αιώνα ήταν επίσης προβληματική. Ενώ η ηλικία μιας νεαρής χελώνας μπορεί να υπολογιστεί από τους δακτυλίους ανάπτυξης στις πλάκες που σχηματίζουν το καβούκι της, η εκτίμηση της ηλικίας των ενήλικων χελωνών είναι πολύ δυσκολότερη.
Η νέα μελέτη αφορούσε μόνο μία εξαιρετικά ηλικιωμένη χελώνα, γεγονός που καθιστά δύσκολο να διαπιστωθεί εάν τα χαρακτηριστικά που εντοπίστηκαν είναι μοναδικά στον Τζόναθαν ή εάν συναντώνται γενικότερα σε χελώνες με μεγάλη διάρκεια ζωής.
«Δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι αυτά που εντοπίσαμε είναι η αιτία της μακροζωίας του» δήλωσε ο Βάισβιλ. Ρόλο ενδέχεται να έχουν διαδραματίσει και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Ο Τζόναθαν ζει σε ένα τροπικό νησί και ακολουθεί μια ιδανική διατροφή, η οποία ελέγχεται προσεκτικά από εκπαιδευμένους κτηνιάτρους.
Τα ευρήματα της έρευνας παρουσιάζουν γενικά ομοιότητες με μοτίβα που έχουν καταγραφεί σε μελέτες ανθρώπων με εξαιρετικά μεγάλη διάρκεια ζωής, γεγονός που υποδηλώνει ότι ορισμένοι μηχανισμοί της γήρανσης ενδέχεται να είναι κοινοί μεταξύ διαφορετικών ειδών. Ο Βάισβιλ επισήμανε ότι πρόσφατη μελέτη σε μια γυναίκα ηλικίας 117 ετών διαπίστωσε ασυνήθιστα αποτελεσματική λειτουργία των μιτοχονδρίων, εύρημα που παρουσιάζει ομοιότητες με όσα εντοπίστηκαν σε ορισμένες περιοχές του γονιδιώματος του Τζόναθαν.
Αχόρταγη όρεξη
Παρά την ηλικία του ο Τζόναθαν εξακολουθεί να έχει αχόρταγη όρεξη λέει ο Χόλινς. Όταν ο κτηνίατρος φωνάζει το όνομά του η χελώνα σηκώνει το κεφάλι και τεντώνει τον μακρύ λαιμό της.
«Ξέρω ότι με αναγνωρίζει, ότι αναγνωρίζει τη φωνή μου και τον τρόπο με τον οποίο τον φροντίζω. Ξέρω επίσης ότι από την πλευρά του δεν πρόκειται για αγάπη αλλά για την αναγνώριση της άφιξης ενός πλούσιου γεύματος και φυσικά, αυτό δεν με ενοχλεί καθόλου. Έχω τεράστια αδυναμία σε αυτόν. Είναι ένα αξιοσημείωτο σύμβολο. Η λέξη “είδωλο” χρησιμοποιείται υπερβολικά, το ξέρω, όμως τα Παγκόσμια Ρεκόρ Γκίνες τού απέδωσαν μόλις φέτος τον χαρακτηρισμό “icon”» λέει ο Χόλινς.
Αγαπημένος από τους κατοίκους του νησιού, ο Τζόναθαν έχει ζήσει δύο παγκόσμιους πολέμους, καθώς και την άνοδο και την πτώση αυτοκρατοριών. «Συμβολίζει την ανθεκτικότητα, τη μακροζωία, την αντοχή, μια διαρκή παρουσία μέσα σε τεράστια ιστορικά γεγονότα», αναφέρει ο Χόλινς.
Naftemporiki.gr
The post Ο Τζόναθαν, η γιγάντια χελώνα 194 ετών, ίσως κρύβει το μυστικό της μακροζωίας appeared first on SciNews.eu.
