Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ περνά σε νέα, ακριβότερη φάση. Η επίθεση σε δεξαμενόπλοιο που ανάγκασε το πλήρωμά του να εγκαταλείψει το σκάφος, τα νέα περιστατικά σε άλλα πλοία και τα ιρανικά πλήγματα προς Μπαχρέιν και Κουβέιτ μετατρέπουν τον γεωπολιτικό κίνδυνο σε άμεσο κόστος για ενέργεια, ναυτιλία, ασφάλιση και αερομεταφορές.
Την ίδια ώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέχισαν για δέκατη διαδοχική νύχτα τις επιδρομές εναντίον ιρανικών στρατιωτικών και ναυτικών δυνατοτήτων. Παρά τις επιχειρήσεις, η εμπορική κίνηση στο στενό παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, δείχνοντας ότι η αγορά δεν τιμολογεί τις αμερικανικές διαβεβαιώσεις ως επαρκή εγγύηση ασφάλειας.
Η εγκατάλειψη πλοίου αλλάζει την τιμολόγηση του κινδύνου
Η Associated Press μετέδωσε ότι δεξαμενόπλοιο δέχθηκε επίθεση νωρίς την Τρίτη ανοικτά του Ομάν και το πλήρωμά του αναγκάστηκε να το εγκαταλείψει. Είχαν προηγηθεί αναφορές για επιθέσεις σε δύο ακόμη πλοία τη Δευτέρα.
Για την αγορά, η κρίσιμη λέξη δεν είναι μόνο «επίθεση». Είναι «εγκατάλειψη». Όταν το πλήρωμα δεν μπορεί να παραμείνει με ασφάλεια στο πλοίο, αυξάνεται η πιθανότητα ολικής απώλειας, ρύπανσης, επιχείρησης διάσωσης και μακρόχρονης δικαστικής ή ασφαλιστικής διαμάχης.
Αυτό ανεβάζει τα ασφάλιστρα πολέμου, περιορίζει τη διαθεσιμότητα πλοίων και αυξάνει το premium που ζητούν πλοιοκτήτες και πληρώματα για να εισέλθουν στην περιοχή. Ακόμη και χωρίς πλήρες κλείσιμο του Ορμούζ, η οικονομική λειτουργία του περάσματος μπορεί να παραλύσει αν οι ασφαλιστές ή οι ναυτικοί κρίνουν το ρίσκο μη αποδεκτό.
Το Brent πάνω από τα 88 δολάρια
Το Brent διαπραγματευόταν την Τρίτη πάνω από τα 88 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με την AP, ενώ τις προηγούμενες συνεδριάσεις κινήθηκε σε εύρος περίπου 86 έως 91 δολαρίων. Στις αρχές Ιουλίου βρισκόταν κοντά στα 72 δολάρια.
Η μεταβολή δεν αντανακλά μόνο την τρέχουσα απώλεια προσφοράς. Περιλαμβάνει ένα ασφάλιστρο για το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων, μεγαλύτερων καθυστερήσεων ή ταυτόχρονης διαταραχής και σε άλλους διαδρόμους. Στις ΗΠΑ, η μέση τιμή της απλής βενζίνης επέστρεψε στα 4 δολάρια ανά γαλόνι, μεταφέροντας ήδη την κρίση στα νοικοκυριά.
Τα στοιχεία της αμερικανικής Energy Information Administration δείχνουν ότι το δεύτερο τρίμηνο του 2026 η αγορά πετρελαίου χαρακτηρίστηκε από αυξημένη μεταβλητότητα και μεγάλες μειώσεις αποθεμάτων. Η EIA εκτίμησε μέση υποχώρηση των παγκόσμιων αποθεμάτων κατά 5,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Οι ενεργειακές ροές είχαν ήδη μειωθεί δραστικά
Το Ορμούζ αποτελεί τον σημαντικότερο θαλάσσιο ενεργειακό διάδρομο στον κόσμο. Τα δεδομένα της EIA δείχνουν ότι οι συνολικές ροές πετρελαίου μέσω του στενού μειώθηκαν από 20,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως το πρώτο τρίμηνο του 2025 σε 14,6 εκατ. βαρέλια το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Η εικόνα είναι αντίστοιχη στο LNG. Οι ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου υποχώρησαν από 11,7 σε 7,3 δισ. κυβικά πόδια ημερησίως. Η διαφορά σημαίνει λιγότερη διαθέσιμη ενέργεια στην παγκόσμια αγορά και μεγαλύτερο ανταγωνισμό μεταξύ Ευρώπης και Ασίας για εναλλακτικά φορτία.
Η αγορά, επομένως, δεν ξεκινά από κανονικές συνθήκες. Τα νέα πλήγματα έρχονται πάνω σε ήδη μειωμένες ροές και εύθραυστες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Μπαχρέιν και Κουβέιτ: Από το στρατιωτικό ρίσκο στην οικονομία
Το Μπαχρέιν ανακοίνωσε ότι ιρανικά drones στόχευσαν συστήματα πολιτικής αεροναυτιλίας, αν και η εναέρια κυκλοφορία δεν διακόπηκε. Το Κουβέιτ ενεργοποίησε την αεράμυνά του απέναντι σε νέο κύμα απειλών.
Οι εξελίξεις επηρεάζουν τρεις οικονομικούς τομείς. Πρώτον, αυξάνουν τον κίνδυνο ακυρώσεων και αναδρομολογήσεων πτήσεων. Δεύτερον, επιβαρύνουν τα ασφάλιστρα αεροπορικών εταιρειών και περιφερειακών υποδομών. Τρίτον, πλήττουν την εικόνα σταθερότητας κρατών που λειτουργούν ως διεθνή χρηματοοικονομικά, τουριστικά και εμπορικά κέντρα.
Η διεύρυνση των στόχων σημαίνει επίσης ότι οι εταιρείες δεν μπορούν να διαχειρίζονται πλέον τον κίνδυνο ως πρόβλημα ενός μόνο στενού. Πρέπει να επανεξετάσουν δρομολόγια, αποθέματα, συμβάσεις προμήθειας, κάλυψη προσωπικού και επιχειρησιακή συνέχεια σε ολόκληρο τον Κόλπο.
Ο κίνδυνος δεύτερου αποκλεισμού στην Ερυθρά Θάλασσα
Οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι σχεδιάζουν να εμποδίσουν τη ναυσιπλοΐα στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, μεταξύ Ερυθράς Θάλασσας και Κόλπου του Άντεν. Η απειλή έχει ιδιαίτερη οικονομική σημασία, επειδή η Σαουδική Αραβία χρησιμοποιεί αγωγό προς την Ερυθρά Θάλασσα για να παρακάμπτει το Ορμούζ.
Εάν διαταραχθούν ταυτόχρονα το Ορμούζ και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, οι διαθέσιμες εναλλακτικές διαδρομές θα περιοριστούν ακόμη περισσότερο. Οι Χούθι έχουν στο παρελθόν επιτεθεί σε περισσότερα από 100 εμπορικά πλοία, αναγκάζοντας πολλές εταιρείες να επιλέξουν τον μακρύτερο περίπλου της Αφρικής.
Μια νέα εκτροπή μέσω Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας αυξάνει ημέρες ταξιδιού, κατανάλωση καυσίμων, ανάγκη για επιπλέον πλοία και τελικά το κόστος κάθε φορτίου.
Τι σημαίνει για την Κύπρο
Η Κύπρος δεν βρίσκεται έξω από αυτή την αλυσίδα. Ως εισαγωγική οικονομία και διεθνές ναυτιλιακό κέντρο, επηρεάζεται από την αύξηση των τιμών καυσίμων, των ναύλων και της ασφαλιστικής κάλυψης. Η πίεση μπορεί να περάσει στις τιμές ηλεκτρισμού, στις αεροπορικές συνδέσεις, στις μεταφορές και στο κόστος εισαγόμενων προϊόντων.
Για τις ναυτιλιακές εταιρείες, η κρίση αυξάνει την αξία της σωστής δρομολόγησης και της διαχείρισης πληρωμάτων, αλλά και την πιθανότητα καθυστερήσεων ή αναθεώρησης ναυλοσυμφώνων. Για τις επιχειρήσεις, ενισχύει την ανάγκη μεγαλύτερων αποθεμάτων και περισσότερων εναλλακτικών προμηθευτών.
MoneyMatters View
Το βασικό οικονομικό γεγονός δεν είναι μόνο η άνοδος του πετρελαίου. Είναι η ταυτόχρονη αύξηση του κόστους σε ολόκληρη την αλυσίδα: ενέργεια, ασφάλιστρα, ναύλοι, καύσιμα, αποθέματα και χρόνος παράδοσης.
Οι αγορές μπορούν να απορροφήσουν ένα μεμονωμένο στρατιωτικό επεισόδιο. Δυσκολεύονται περισσότερο όταν οι επιθέσεις επαναλαμβάνονται, τα πληρώματα εγκαταλείπουν πλοία και η σύγκρουση επεκτείνεται σε αεροδρόμια, συστήματα αεροναυτιλίας και δεύτερα θαλάσσια περάσματα.
Όσο το Ορμούζ παραμένει σε κατάσταση πολέμου, η γεωπολιτική θα συνεχίσει να εμφανίζεται στον λογαριασμό των καταναλωτών και στους ισολογισμούς των επιχειρήσεων.
The post Ορμούζ σε κατάσταση πολέμου: Επιθέσεις σε πλοία και κράτη του Κόλπου πιέζουν πετρέλαιο και ναυτιλία appeared first on moneymatters.cy.
