Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στοχεύει να είναι έτοιμη για μια πιθανή πρώτη έκδοση του ψηφιακού ευρώ μέσα στο 2029, δημιουργώντας για πρώτη φορά δημόσια ευρωπαϊκή υποδομή ψηφιακών πληρωμών για πολίτες και επιχειρήσεις. Το έργο δεν είναι απλώς μια τεχνολογική αναβάθμιση του κοινού νομίσματος. Αποτελεί προσπάθεια περιορισμού της εξάρτησης από αμερικανικά δίκτυα καρτών, διεθνείς πλατφόρμες και stablecoins που είναι κυρίως συνδεδεμένα με το δολάριο.
Η έκδοση παραμένει υπό προϋποθέσεις. Η ΕΚΤ θα λάβει την τελική απόφαση μόνο μετά την υιοθέτηση του ευρωπαϊκού κανονισμού. Εφόσον ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία εντός του 2026, η πιλοτική φάση αναμένεται να ξεκινήσει στο δεύτερο εξάμηνο του 2027 και να διαρκέσει 12 μήνες.
Στην πιλοτική φάση η Τράπεζα Κύπρου
Η ΕΚΤ έχει επιλέξει 36 παρόχους υπηρεσιών πληρωμών από ολόκληρη την Ευρωζώνη. Η δοκιμή θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με την ΕΚΤ και τις κεντρικές τράπεζες 19 χωρών.
Στη λίστα περιλαμβάνονται η Τράπεζα Κύπρου, η Τράπεζα Πειραιώς, η Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων, η Revolut, η Adyen και άλλοι τραπεζικοί και μη τραπεζικοί πάροχοι. Το κυπριακό ενδιαφέρον είναι άμεσο, καθώς η συμμετοχή της Τράπεζας Κύπρου δίνει στην τοπική αγορά ρόλο στις πρακτικές δοκιμές και στην αξιολόγηση της εμπειρίας των χρηστών.
Η πιλοτική έκδοση δεν θα έχει καθεστώς νόμιμου χρήματος. Θα χρησιμοποιηθεί για δοκιμές πληρωμών σε φυσικά καταστήματα, ηλεκτρονικό εμπόριο και συναλλαγές μεταξύ προσώπων, τόσο online όσο και offline.
Τι ακριβώς θα είναι το ψηφιακό ευρώ
Το ψηφιακό ευρώ δεν θα είναι κρυπτονόμισμα και δεν θα μεταβάλλεται η αξία του. Ένα ψηφιακό ευρώ θα ισούται πάντοτε με ένα ευρώ και θα αποτελεί απαίτηση έναντι της κεντρικής τράπεζας, όπως συμβαίνει σήμερα με τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα.
Η διαφορά από το σημερινό υπόλοιπο ενός τραπεζικού λογαριασμού είναι ουσιαστική. Οι καταθέσεις αποτελούν χρήμα εμπορικής τράπεζας, ενώ το ψηφιακό ευρώ θα είναι ψηφιακή μορφή χρήματος κεντρικής τράπεζας διαθέσιμη για καθημερινή χρήση από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Οι εμπορικές τράπεζες και οι πάροχοι πληρωμών θα συνεχίσουν να έχουν κεντρικό ρόλο. Θα αναλαμβάνουν το άνοιγμα ψηφιακών πορτοφολιών, την ταυτοποίηση πελατών, τους ελέγχους KYC και AML, τις εφαρμογές και την εξυπηρέτηση. Η ΕΚΤ θα ελέγχει την έκδοση και τον τελικό διακανονισμό.
Πιθανό όριο κατοχής περίπου €3.000
Για να αποτραπεί μαζική μεταφορά καταθέσεων από τις τράπεζες προς το νέο δημόσιο χρήμα, εξετάζεται ανώτατο όριο κατοχής γύρω στις €3.000 ανά χρήστη. Το ψηφιακό ευρώ δεν θα πληρώνει τόκο, ώστε να χρησιμοποιείται ως μέσο συναλλαγών και όχι ως επενδυτικό ή αποταμιευτικό προϊόν.
Εάν το υπόλοιπο υπερβαίνει το επιτρεπόμενο όριο, το πλεονάζον ποσό θα μπορεί να μεταφέρεται αυτόματα στον συνδεδεμένο τραπεζικό λογαριασμό. Αντίστροφα, όταν μια πληρωμή υπερβαίνει το διαθέσιμο ψηφιακό υπόλοιπο, το απαιτούμενο ποσό θα μπορεί να συμπληρώνεται από την τράπεζα.
Οι βασικές υπηρεσίες για τους καταναλωτές προβλέπεται να παρέχονται χωρίς χρέωση. Οι χρήστες θα μπορούν να πληρώνουν με ειδική εφαρμογή, μέσω mobile banking ή με κάρτα για όσους δεν χρησιμοποιούν smartphone. Οι συναλλαγές θα είναι δυνατές σε καταστήματα, online και μεταξύ ιδιωτών.
Το ευρωπαϊκό στοίχημα απέναντι σε Visa και Mastercard
Περίπου τα δύο τρίτα των πληρωμών με κάρτα στην Ευρωζώνη διεκπεραιώνονται σήμερα μέσω μη ευρωπαϊκών συστημάτων. Αυτή η εξάρτηση σημαίνει ότι κρίσιμα δεδομένα, προμήθειες και τεχνολογική ισχύς παραμένουν εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ψηφιακό ευρώ δεν αναμένεται να εξαφανίσει τις Visa και Mastercard. Θα δημιουργήσει, όμως, έναν δημόσιο ανταγωνιστή με ενιαία αποδοχή σε ολόκληρη την Ευρωζώνη. Οι έμποροι θα αποκτήσουν μία τυποποιημένη εναλλακτική και πιθανώς χαμηλότερες προμήθειες, ενώ τα ιδιωτικά δίκτυα θα πιεστούν να βελτιώσουν τιμές και υπηρεσίες.
Παράλληλα, η εξάπλωση των stablecoins που είναι συνδεδεμένα με το δολάριο έχει ενισχύσει την ανησυχία ότι μέρος των ευρωπαϊκών πληρωμών και καταθέσεων θα μπορούσε να μεταφερθεί σε υποδομές εκτός ελέγχου του Ευρωσυστήματος.
Ιδιωτικότητα και αποδοχή από το κοινό
Οι online συναλλαγές δεν θα είναι ανώνυμες, καθώς θα ισχύουν οι κανόνες κατά του ξεπλύματος χρήματος. Η ΕΚΤ υποστηρίζει, ωστόσο, ότι δεν θα βλέπει τα προσωπικά στοιχεία που συνδέονται με κάθε πληρωμή. Στις offline συναλλαγές προβλέπεται υψηλότερο επίπεδο εμπιστευτικότητας.
Η μεγαλύτερη πρόκληση μπορεί να μην είναι τεχνική αλλά κοινωνική. Για τον μέσο χρήστη, η διαφορά ανάμεσα στο ψηφιακό ευρώ και στην πληρωμή με τραπεζική κάρτα δεν θα είναι πάντοτε προφανής. Η επιτυχία θα εξαρτηθεί από την απλότητα, την ασφάλεια, την ιδιωτικότητα και το αν το νέο σύστημα προσφέρει πραγματικό πρακτικό όφελος.
Το ψηφιακό ευρώ είναι τελικά ένα σχέδιο νομισματικής και τεχνολογικής κυριαρχίας: η Ευρώπη θέλει το κοινό της νόμισμα να παραμείνει κεντρικό ακόμη και όταν οι συναλλαγές γίνονται πλήρως ψηφιακές.
Το χρονοδιάγραμμα και οι συμμετέχοντες επιβεβαιώνονται από την επίσημη ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
The post Ψηφιακό ευρώ το 2029: Το σχέδιο που αλλάζει τις πληρωμές και περιορίζει Visa–Mastercard appeared first on moneymatters.cy.
