Η ανάπτυξη στην Κύπρο παραμένει υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η συνετή και υπεύθυνη δημοσιονομική διαχείριση και η μείωση του δημόσιου χρέους ενισχύουν τις δυνατότητες και προοπτικές της χώρας, είπε τη Δευτέρα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, προσθέτοντας ότι είναι ακριβώς μέσα σε αυτό το πλαίσιο που υπάρχουν οι συνεχείς αναβαθμίσεις από διεθνείς Οίκους Αξιολόγησης με την πιο πρόσφατη να επιστρέφουμε στην κατηγορία Α, για πρώτη φορά από το 2011.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης παρέστη στην Τελετή Απονομής των 19ων Κυπριακών Βραβείων Καινοτομίας της ΟΕΒ και των Κυπριακών Βραβείων Έρευνας του ΙδΕΚ για το 2025 και όπως ανέφερε στον χαιρετισμό του συμμετέχει στην εκδήλωση μαζί με αρκετά μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου «για να τιμήσουμε τη δημιουργική δύναμη της χώρας μας, να τιμήσουμε την επιστημονική αριστεία που διευρύνει τα όρια της γνώσης και την επιχειρηματική πρωτοβουλία που τη μετατρέπει σε πράξη και αξία».
«Χαίρομαι γιατί η χώρα μας διαθέτει σήμερα μια ισχυρότατη βάση για να στηρίξει το επόμενο κεφάλαιο στην αναπτυξιακή της πορεία. Τα τελευταία χρόνια καταφέραμε εργαζόμενοι συλλογικά να ενισχύσουμε την οικονομική μας σταθερότητα, να ενισχύσουμε την αξιοπιστία της χώρας μας και να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για μια οικονομία πιο δυναμική, πιο ανταγωνιστική και πιο ανθεκτική», πρόσθεσε.
Tο πραγματικό ζητούμενο, είπε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, «εκεί όπου πρέπει να επικεντρωθούμε, είναι πώς αξιοποιούμε αυτή την πολύ καλή βάση για να αυξήσουμε την παραγωγικότητα και να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας, ειδικότερα επενδύοντας στη Γνώση, την Τεχνολογία και την Υψηλή Εξειδίκευση».
«Στόχος μας είναι μια οικονομία που δημιουργεί ακόμα περισσότερες ποιοτικές θέσεις εργασίας, προσφέρει προοπτικές στη νέα γενιά και μετατρέπει την ανάπτυξη σε ουσιαστικό όφελος για την κοινωνία. Αυτή είναι ακριβώς η αναπτυξιακή κατεύθυνση που υλοποιούμε, με την Έρευνα, την Καινοτομία και την Τεχνολογική Ανάπτυξη να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο. Και χαίρομαι γιατί, ήδη, έχουμε διαμορφώσει ένα δυναμικό οικοσύστημα έρευνας, τεχνολογίας και καινοτομίας, με αξιόλογα πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς και καινοτόμες επιχειρήσεις, έναν αναπτυσσόμενο τεχνολογικό τομέα και ολοένα ισχυρότερες διεθνείς διασυνδέσεις», σημείωσε.
Σήμερα, είπε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, ο ευρύτερος τεχνολογικός τομέας συνεισφέρει πλέον περίπου το 15% του ΑΕΠ, ενώ το οικοσύστημα νεοφυούς επιχειρηματικότητας έχει πολλαπλασιάσει το μέγεθός του από το 2020.
«Συγκεκριμένα, η Κύπρος καταλαμβάνει πλέον την 34η θέση παγκοσμίως στην κατάταξη StartupBlink για το 2026, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη αύξηση στην Ευρώπη για τρίτη συνεχή χρονιά», σημείωσε.
Όπως είπε ο Πρόεδρος, τον περασμένο Σεπτέμβριο, δύο νέες ερευνήτριες του Πανεπιστημίου Κύπρου εξασφάλισαν συνολική χρηματοδότηση ύψους τριών εκατομμυρίων ευρώ από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας, σε έναν από τους πλέον απαιτητικούς διεθνείς διαγωνισμούς επιστημονικής αριστείας.
«Είχαν προηγουμένως υποστηριχθεί από το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, μέσα από χρηματοδότηση 100 χιλιάδων ευρώ έκαστη στο πλαίσιο του προγράμματος VISION ERC. Πρόκειται για ένα μόνο χαρακτηριστικό παράδειγμα του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος που μπορεί να έχει η στοχευμένη επένδυση στην ερευνητική αριστεία. Και δεν πρόκειται για μεμονωμένη επιτυχία. Στα ιδιαίτερα ανταγωνιστικά προγράμματα του ERC, η Κύπρος έχει αυξήσει κατακόρυφα τις επιτυχίες της», συμπλήρωσε.
Την ίδια στιγμή, είπε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, μέσα στο πλαίσιο του «Ορίζοντα Ευρώπη», η χρηματοδότηση που εξασφαλίζουν οι κυπριακοί φορείς αναμένεται να ξεπεράσει το μισό δισεκατομμύριο ευρώ.
«Πρόκειται για αποτέλεσμα της ποιότητας των προτάσεων, των συνεργασιών και της συστηματικής προσπάθειας της ερευνητικής και επιχειρηματικής μας κοινότητας, η οποία ενισχύεται από την υποστήριξη που παρέχεται από την Πολιτεία μέσω του ΙδΕΚ. Για μια χώρα με το μέγεθος και τους πόρους της Κύπρου, αυτές οι διακρίσεις έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα. Αποδεικνύουν ότι όταν δημιουργούμε τις κατάλληλες προϋποθέσεις και το κατάλληλο πλαίσιο, μπορούμε να διεκδικούμε με αξιώσεις τη θέση μας στον διεθνή χάρτη έρευνας και καινοτομίας. Το ζητούμενο για όλους μας δεν είναι απλώς να διατηρήσουμε τη σημερινή θετική πορεία. Είναι να της δώσουμε μεγαλύτερη κλίμακα και διάρκεια», πρόσθεσε.
Αυτή, συνέχισε ο Πρόεδρος, «είναι και η ουσία του οράματος της Κυβέρνησής μας για καθιέρωση της Κύπρου ως κόμβου καινοτομίας και τεχνολογίας στην περιοχή: μιας αξιόπιστης βάσης, όπου καινοτόμες ιδέες μπορούν να αναπτυχθούν σε κάθε στάδιο και να επεκταθούν επιτυχώς τόσο στην ευρωπαϊκή όσο και στις διεθνείς αγορές».
Στην κατεύθυνση αυτή, είπε, το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής προωθεί συντονισμένες παρεμβάσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της ερευνητικής και επιχειρηματικής μας κοινότητας και ενισχύουν τις δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξής της.
«Σε αυτή την προσπάθεια, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση αποτελεί βασικό άξονα της προσπάθειας μας: Από την ανάπτυξη μιας ερευνητικής ιδέας μέχρι τη δημιουργία ενός προϊόντος και την επέκταση μιας επιχείρησης. Κατά την περίοδο 2023–2026, προκηρύχθηκαν από το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, 95 προσκλήσεις συνολικού προϋπολογισμού 165 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ υπογράφηκαν 575 συμβάσεις συνολικής αξίας 105 εκατομμυρίων ευρώ. Οι πόροι αυτοί στήριξαν την ολότητα του οικοσυστήματος και συνέβαλαν στη δημιουργία πέραν των 700 νέων θέσεων εργασίας και 187 δικτύων συνεργασίας μεταξύ ερευνητικών οργανισμών και επιχειρήσεων», συμπλήρωσε.
Όπως επεσήμανε, η δημόσια στήριξη λειτουργεί επίσης και ως καταλύτης για την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.
«Κατά την περίοδο 2021–2025, τα προγράμματα του ΙδΕΚ συνέβαλαν στην προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων πέραν των 47,2 εκατομμυρίων ευρώ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, τα νέα προγράμματα μικτής χρηματοδότησης Disrupt και Boost, μέσω των οποίων 14 συνολικά επιχειρήσεις έλαβαν 12 εκατομμύρια ευρώ δημόσιας χρηματοδότησης και άντλησαν 16.5 εκατομμύρια ευρώ ιδιωτικές επενδύσεις», πρόσθεσε.
Παράλληλα, είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, «κατευθύνουμε πόρους σε συγκεκριμένες στρατηγικές προτεραιότητες του κράτους».
«Μέσω του προγράμματος STEP, χρηματοδοτούμε τη δημιουργία και αναβάθμιση γραμμών παραγωγής καινοτόμων προϊόντων σε καίριους τομείς, όπως οι προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες, οι καθαρές τεχνολογίες και η βιοτεχνολογία. Αντίστοιχα, με το πρόγραμμα «AI in Government», χρηματοδοτούμε την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων τεχνητής νοημοσύνης για συγκεκριμένες ανάγκες και προκλήσεις της δημόσιας διοίκησης», σημείωσε.
Το χρηματοδοτικό αυτό πλαίσιο, είπε, συμπληρώνεται από τη λειτουργία του επενδυτικού ταμείου 33East με κρατική χρηματοδότηση, τη δημιουργία του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Επιχειρήσεων και τα φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις σε πιστοποιημένες καινοτόμες επιχειρήσεις.
«Με τις παρεμβάσεις αυτές, διευρύνουμε τις διαθέσιμες επιλογές χρηματοδότησης για τις κυπριακές επιχειρήσεις και ενισχύουμε τις δυνατότητές τους να καινοτομούν και να αναπτύσσονται. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη μεταφορά της γνώσης από τα ερευνητικά εργαστήρια στην παραγωγή και την αγορά, το γνωστό commercialization. Αυτή τη σημασία αναγνωρίζει και το Βραβείο Εμπορικής Αξιοποίησης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων, το οποίο προστέθηκε τα τελευταία χρόνια στον θεσμό που τιμούμε απόψε», είπε.
Στην πράξη, σημείωσε, η προσπάθεια αυτή υποστηρίζεται και από το Κεντρικό Γραφείο Μεταφοράς Γνώσης που λειτουργεί στο ΙδΕΚ, το οποίο από την έναρξη λειτουργίας του παρείχε εξειδικευμένη υποστήριξη σε 364 ερευνητές και επιχειρηματίες.
«Ταυτόχρονα, παρείχε υποστήριξη σε 14 ερευνητικούς οργανισμούς για τη δημιουργία των δικών τους εσωτερικών γραφείων μεταφοράς γνώσης. Εξίσου σημαντικό και αναγκαία προϋπόθεση μιας ολιστικής στρατηγικής είναι να διασφαλίσουμε ότι οι ερευνητές και οι επιχειρήσεις μας έχουν πρόσβαση σε υποδομές παγκόσμιας κλάσης, στην τεχνογνωσία και στις διεθνείς διασυνδέσεις που χρειάζονται για να αναπτυχθούν και να μπορούν να ανταγωνιστούν σε παγκόσμιο επίπεδο» συμπλήρωσε.
Σε αυτή την κατεύθυνση, είπε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, «εντάσσεται η επένδυσή μας σε νέες εθνικές υπολογιστικές υποδομές, μέσα από τη στρατηγική συνεργασία με τη NVIDIA, καθώς και η συμμετοχή της Κύπρου στο ευρωπαϊκό δίκτυο AI Factories μέσω του Pharos-CY».
«Δημιουργούμε έτσι δυνατότητες πρόσβασης σε προηγμένη υπολογιστική ισχύ, εξειδικευμένη τεχνογνωσία και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, που θα μπορούν να αξιοποιούν τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά μας κέντρα και οι κυπριακές επιχειρήσεις. Την ίδια στιγμή, αξιοποιούμε την οικονομική μας διπλωματία για την προσέλκυση στρατηγικών επενδύσεων και συνεργασιών που διευρύνουν τις προοπτικές της χώρας», πρόσθεσε.
Σημείωσε ότι οι στοχευμένες επιχειρηματικές αποστολές στο εξωτερικό τα τελευταία δύο χρόνια, όπως στην Ινδία, στο Καζακστάν και αλλού, σε κάποιες εκ των οποίων είχε προσωπικά την ευκαιρία να παρευρεθεί – και μέσα από τον διάλογο που αναπτύχθηκε ένιωσαν όλοι περηφάνια για την Κύπρο ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες- έχουν οδηγήσει σε συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανακοίνωσε, παράλληλα, ότι στα τέλη Νοεμβρίου θα είναι και πάλι στις Ηνωμένες Πολιτείες για συγκεκριμένες επαφές, αφού έχουν δει ότι το ενδιαφέρον για την Κύπρο, για επενδύσεις, ειδικότερα στον τομέα της τεχνολογίας είναι ιδιαίτερα αυξημένο από εταιρείες στις ΗΠΑ.
«Πέραν από τη συνεργασία με τη NVIDIA, πολύ σημαντική εξέλιξη αποτελεί η εγκαθίδρυση του Κέντρου Καινοτομίας της Plug and Play στην Κύπρο, που συνδέει τις κυπριακές νεοφυείς επιχειρήσεις με ένα διεθνές δίκτυο επενδυτών, μεγάλων οργανισμών και αγορών. Αντίστοιχα, ως αποτέλεσμα των επαφών μας τον περασμένο Απρίλιο στη Νέα Υόρκη, προκηρύχθηκε σε συνεργασία με το Columbia University, το πρόγραμμα Future Founders Academy, ένα πρόγραμμα που αναπτύσσει τη νέα γενιά επιχειρηματιών που θα τολμήσουν να κτίσουν το μέλλον της πατρίδας μας», πρόσθεσε.
Με τον τρόπο αυτό, σημείωσε, «οι διεθνείς συνεργασίες της χώρας μετατρέπονται σε περισσότερες ευκαιρίες, αυτό είναι το ζητούμενο, για τους δικούς μας επιστήμονες και επιχειρήσεις».
«Για να δώσουμε συνέχεια και περαιτέρω προοπτική σε αυτή την πολυδιάστατη προσπάθεια, το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής προετοιμάζει ήδη τη νέα Εθνική Στρατηγική Έρευνας και Καινοτομίας με ορίζοντα το 2033. Στόχος μας είναι να διαμορφώσουμε ένα συνεκτικό πλαίσιο προτεραιοτήτων και παρεμβάσεων για τα επόμενα χρόνια», συμπλήρωσε.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ευχαρίστησε τον Υφυπουργό Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής και τα στελέχη του Υφυπουργείου, τον Επικεφαλής Επιστήμονα τη διοίκηση και το προσωπικό του ΙδΕΚ, που συμπληρώνει φέτος 30 χρόνια προσφοράς, για τη συστηματική εργασία τους στην υλοποίηση της στρατηγικής της Κυβέρνησής για ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο, με βασικούς πυλώνες την έρευνα, την καινοτομία και την τεχνολογία.
«Στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση της στρατηγικής αυτής, ουσιαστική είναι η συνεργασία του κράτους με τον επιχειρηματικό κόσμο και ιδιαίτερα με την ΟΕΒ. Η συμβολή της ΟΕΒ στην ανάδειξη των αναγκών των επιχειρήσεων βοηθά στο να έχουμε στοχευμένες παρεμβάσεις, ενώ η ενημέρωση που παρέχει διευκολύνει την αξιοποίηση των διαθέσιμων ευκαιριών», επεσήμανε και ευχαρίστησε ιδιαίτερα και την ΟΕΒ για τη συστηματική προσπάθειά της να διευρύνει τη συμμετοχή των επιχειρήσεων στα κρατικά χρηματοδοτικά προγράμματα έρευνας και καινοτομίας.
Ο Πρόεδρος της ΟΕΒ, Γιώργος Παντελίδης, στο δικό του χαιρετισμό είπε, μεταξύ άλλων, ότι «η αποψινή τελετή δεν αφορά μόνο τη βράβευση καλών ιδεών, αφορά κυρίως την ικανότητά μας να μετατρέπουμε τις εμπνευσμένες ιδέες σε ουσιαστικές λύσεις».
«Γιατί η καινοτομία και η έρευνα αποκτά πραγματική αξία όταν παύει να είναι απλώς μια σκέψη ή μια σημείωση στο χαρτί και περνά στην πράξη, στην παραγωγή, στην εφαρμογή και καταλήγει κατ’ επέκταση στην αγορά, στην εργασία και στην καθημερινότητά μας. Όταν ο θεσμός αυτός έκανε τα πρώτα του βήματα, η καινοτομία στον κυπριακό επιχειρηματικό κόσμο αποτελούσε για πολλούς μια σαφής και ίσως αφηρημένη έννοια», πρόσθεσε.
Σταδιακά όμως, συνέχισε, μέσα από τις πρώτες βραβεύσεις, τις διακρίσεις και την προβολή του πραγματικού αποτελέσματος, η έννοια της εφαρμοσμένης επιχειρηματικής καινοτομίας άρχισε να αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο και αξία, ενώ η καλλιέργεια κουλτούρας, καινοτομίας, άρχισε να εδραιώνεται και στις επιχειρήσεις μας.
Σήμερα, είπε ο κ. Παντελίδης, η καινοτομία δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά βασική προϋπόθεση για την ανταγωνιστικότητα της χώρας και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Ανέφερε, επίσης, ότι η «καινοτομία αποτελεί ίσως ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία που διαθέτουμε για να αυξήσουμε την παραγωγικότητά μας, να ενισχύσουμε την εξωστρέφεια και να διεκδικήσουμε ισχυρότερη θέση στις διεθνείς αγορές».
Ο Επικεφαλής Επιστήμονας για Έρευνα, Καινοτομία και Τεχνολογία, Πρόεδρος του ΙδΕΚ, Δημήτρης Σκουρίδης, στο χαιρετισμό του είπε, μεταξύ άλλων, ότι η Κύπρος έχει πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα στην έρευνα και την καινοτομία, με αποτελέσματα που αναγνωρίζονται διεθνώς. Ανέφερε, επίσης, ότι η έρευνα και η καινοτομία αποτελούν στρατηγικές προϋποθέσεις για την επόμενη φάση ανάπτυξης της Κύπρου.
Ακολούθως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απένειμε τα βραβεία.
