Σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα της επικείμενης συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης εξελίσσεται η συζήτηση για την ενίσχυση του δεύτερου συνταξιοδοτικού πυλώνα, με εργοδοτικές οργανώσεις και συντεχνίες να συγκρούονται για το κατά πόσο η συμμετοχή των εργαζομένων στα Ταμεία Προνοίας θα πρέπει να είναι υποχρεωτική ή εθελοντική.
Αφορμή αποτέλεσε η πρόταση του καθηγητή Χρηματοοικονομικών του Πανεπιστημίου Κύπρου, Ανδρέα Μιλιδώνη, προς το Υπουργείο Εργασίας, η οποία προβλέπει την αυτόματη εγγραφή όλων των νέων εργαζομένων σε Ταμείο Προνοίας, με δυνατότητα αποχώρησης εφόσον το επιθυμούν.
Η πρόταση έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τις εργοδοτικές οργανώσεις, ενώ οι συντεχνίες εμφανίζονται θετικές, θεωρώντας ότι αποτελεί σημαντικό βήμα για τη διασφάλιση αξιοπρεπών συντάξεων στο μέλλον.
Η ΟΕΒ απορρίπτει την υποχρεωτικότητα
Ο γενικός διευθυντής της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ), Μιχάλης Αντωνίου, εμφανίστηκε κατηγορηματικά αντίθετος σε οποιαδήποτε μορφή υποχρεωτικής συμμετοχής.
Χαρακτήρισε μάλιστα την υποχρεωτικότητα «αιτία πολέμου», υποστηρίζοντας ότι τα Ταμεία Προνοίας λειτουργούν εδώ και περίπου 65 χρόνια στη βάση εθελοντικών συμφωνιών μεταξύ εργοδοτών και συντεχνιών.
Η θέση της ΟΕΒ είναι ότι η επέκταση των Ταμείων Προνοίας μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από εθελοντική συμμετοχή, συνοδευόμενη από ουσιαστικά φορολογικά και οικονομικά κίνητρα τόσο προς τους εργοδότες όσο και προς τους εργαζομένους.
Στην ίδια γραμμή και το ΚΕΒΕ
Ανάλογη είναι και η θέση του Κυπριακού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου (ΚΕΒΕ).
Ο γενικός γραμματέας του ΚΕΒΕ, Φιλόκυπρος Ρουσουνίδης, υποστήριξε ότι πρέπει να διατηρηθεί ο εθελοντικός χαρακτήρας των Ταμείων Προνοίας, επισημαίνοντας πως η Πολιτεία οφείλει να δημιουργήσει τα κατάλληλα κίνητρα ώστε περισσότερες επιχειρήσεις να εφαρμόσουν τέτοια σχέδια.
Οι συντεχνίες ζητούν καθολική εφαρμογή
Στον αντίποδα, οι συντεχνίες συνεχίζουν να υποστηρίζουν την καθολική εφαρμογή του δεύτερου συνταξιοδοτικού πυλώνα.
Η θέση τους είναι ότι η ευρύτερη συμμετοχή στα Ταμεία Προνοίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση της συνταξιοδοτικής επάρκειας, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία το δημογραφικό και η γήρανση του πληθυσμού αυξάνουν τις πιέσεις στα δημόσια συνταξιοδοτικά συστήματα.
Τι προβλέπει η πρόταση Μιλιδώνη
Η πρόταση του καθηγητή Ανδρέα Μιλιδώνη βασίζεται στην αρχή της αυτόματης εγγραφής (auto-enrolment), που εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές χώρες.
Συγκεκριμένα, κάθε νέος εργαζόμενος θα εγγράφεται αυτόματα σε Ταμείο Προνοίας με την πρόσληψή του, διατηρώντας όμως το δικαίωμα να αποχωρήσει οποιαδήποτε στιγμή, εφόσον δεν επιθυμεί να συμμετέχει.
Το μοντέλο αυτό στηρίζεται στις αρχές της συμπεριφορικής οικονομικής που ανέπτυξε ο νομπελίστας οικονομολόγος Richard Thaler, σύμφωνα με τις οποίες η αυτόματη συμμετοχή αυξάνει σημαντικά την αποταμίευση χωρίς να αφαιρεί την ελευθερία επιλογής των εργαζομένων.
Το παράδειγμα του Ηνωμένου Βασιλείου
Ο κ. Μιλιδώνης επικαλείται ως επιτυχημένο παράδειγμα τη μεταρρύθμιση που εφαρμόστηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2012.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει, η συμμετοχή των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχέδια αυξήθηκε από 42% το 2012 σε 86% το 2022, κυρίως λόγω της εφαρμογής του συστήματος αυτόματης εγγραφής.
Η πρόταση προβλέπει επίσης ότι οι εργοδότες θα καταβάλλουν εισφορά ίση με εκείνη των εργαζομένων, η οποία σταδιακά θα διαμορφωθεί μεταξύ 3% και 5% του ακαθάριστου μισθού.
Παράλληλα, εισηγείται τη συμμετοχή του κράτους μέσω επιστρεφόμενης πίστωσης φόρου, η οποία θα καλύπτει έως το 50% της εισφοράς του εργαζομένου, με ανώτατο όριο περίπου 1.000 ευρώ ετησίως.
Ο καθηγητής υποστηρίζει ότι το πρόσθετο κόστος για τις επιχειρήσεις μπορεί να αντισταθμιστεί από τα οφέλη της φορολογικής μεταρρύθμισης που τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Το νομοσχέδιο έρχεται τον Σεπτέμβριο
Το θέμα αναμένεται να βρεθεί σύντομα στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, καθώς το Υπουργείο Εργασίας προχωρεί στην ολοκλήρωση του νομοσχεδίου για τον δεύτερο πυλώνα της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης.
Ο υπουργός Εργασίας Μαρίνος Μουσιούττας έχει δηλώσει ότι το προσχέδιο θα δοθεί μέχρι το τέλος Ιουλίου στους κοινωνικούς εταίρους και στα πολιτικά κόμματα, με στόχο να κατατεθεί στη Βουλή τον Σεπτέμβριο.
Υπέρ μιας συνολικής μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος έχει ταχθεί και ο ΔΗΣΥ, ενώ το επόμενο διάστημα αναμένεται να ενταθούν οι διαβουλεύσεις μεταξύ κυβέρνησης, εργοδοτικών οργανώσεων και συντεχνιών.
MoneyMatters Insight
Η συζήτηση για τα Ταμεία Προνοίας ξεπερνά τα όρια μιας απλής εργασιακής ρύθμισης και αγγίζει τον πυρήνα της μελλοντικής βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η αυτόματη εγγραφή αυξάνει σημαντικά τη συμμετοχή των εργαζομένων χωρίς να καταργεί την ελευθερία επιλογής, ωστόσο η εφαρμογή ενός τέτοιου μοντέλου προϋποθέτει ευρεία κοινωνική και πολιτική συναίνεση. Το μεγάλο ζητούμενο για την Κύπρο θα είναι να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία του μελλοντικού εισοδήματος των εργαζομένων και στη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των μικρομεσαίων, που ενδέχεται να επηρεαστούν περισσότερο από μια υποχρεωτική εισφορά.
The post Ταμεία Προνοίας: Σκληρή σύγκρουση εργοδοτών και συντεχνιών για την υποχρεωτική εγγραφή εργαζομένων appeared first on moneymatters.cy.
