Σε μια πρωτοφανή ανθρωπιστική και διοικητική κρίση βρίσκεται η Θέουτα, μετά τη μαζική άφιξη δεκάδων χιλιάδων μεταναστών από το Μαρόκο. Στο επίκεντρο βρίσκονται εκατοντάδες ασυνόδευτοι ανήλικοι, για τους οποίους οι διαθέσιμες δομές φιλοξενίας έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τα όριά τους.
Ο πρόεδρος της ισπανικής αυτόνομης πόλης, Χουάν Χεσούς Βίβας, χαρακτήρισε την κατάσταση «εντελώς ανυπόφορη» και απηύθυνε έκκληση προς την κεντρική κυβέρνηση και τις υπόλοιπες περιφέρειες της Ισπανίας να αναλάβουν άμεσα μέρος της ευθύνης.
Σύμφωνα με τις τοπικές Αρχές, οι δομές προστασίας ανηλίκων λειτουργούν πλέον σε επίπεδα που προσεγγίζουν το 2.600% της κανονικής τους δυναμικότητας, ενώ ο αριθμός των παιδιών που βρίσκονται ή ενδέχεται να καταγραφούν στην πόλη εκτιμάται ότι μπορεί να φθάσει περίπου τα 1.100.
Εκατοντάδες παιδιά παραμένουν στη Θέουτα
Οι ισπανικές Αρχές είχαν καταγράψει αρχικά περισσότερους από 500 ανηλίκους και τους είχαν μεταφέρει σε υφιστάμενες ή προσωρινές δομές. Καθώς, όμως, συνεχίζονταν οι διαδικασίες ταυτοποίησης, ο αριθμός αυξήθηκε σημαντικά.
Νεότερες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περισσότερους από 860 ανηλίκους, ενώ οι τοπικές υπηρεσίες δεν αποκλείουν ο τελικός αριθμός να κινηθεί μεταξύ 1.000 και 1.100, καθώς ορισμένα παιδιά ενδέχεται να παραμένουν στους δρόμους ή να μην έχουν ακόμη καταγραφεί. Euronews
Η Θέουτα έχει πληθυσμό περίπου 83.000 κατοίκων και περιορισμένες διοικητικές, υγειονομικές και κοινωνικές υποδομές. Η ταυτόχρονη άφιξη τόσο μεγάλου αριθμού ανθρώπων δημιούργησε σε ελάχιστο χρονικό διάστημα ανάγκες για στέγαση, σίτιση, ιατρική περίθαλψη, ψυχολογική υποστήριξη και κοινωνικούς λειτουργούς.
Ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα παιδιά που έφθασαν χωρίς γονείς ή συνοδούς. Ορισμένα, σύμφωνα με μαρτυρίες που μεταδίδουν διεθνή μέσα ενημέρωσης, είδαν συγγενικά τους πρόσωπα να χάνουν τη ζωή τους στη θάλασσα ή χωρίστηκαν από τις οικογένειές τους μέσα στο χάος της μαζικής διέλευσης.
Υποδομές πολλαπλάσια κάτω από τις πραγματικές ανάγκες
Η κανονική δυνατότητα του τοπικού συστήματος προστασίας είναι εξαιρετικά μικρή σε σχέση με το μέγεθος της κρίσης. Οι υφιστάμενες θέσεις δεν επαρκούν ούτε για ένα μικρό μέρος των παιδιών που χρειάζονται προστασία, με αποτέλεσμα να χρησιμοποιούνται βιομηχανικοί χώροι και άλλες προσωρινές εγκαταστάσεις.
Περίπου 250 εργαζόμενοι φέρονται να έχουν επιστρατευθεί για την υποστήριξη των ανηλίκων, προσφέροντας στέγαση, τρόφιμα, ρούχα και βασικές υπηρεσίες. Τα μικρότερα παιδιά επιχειρείται να μεταφέρονται σε καταλληλότερες δομές, ενώ μεγαλύτεροι έφηβοι στεγάζονται προσωρινά σε χώρους που διαμορφώθηκαν εκτάκτως.
Η μη κυβερνητική οργάνωση «Σώστε τα Παιδιά» προειδοποίησε ότι το σύστημα προστασίας της Θέουτα έχει ουσιαστικά κορεστεί. Η πρόκληση δεν αφορά μόνο την εξεύρεση κλινών, αλλά και τη διασφάλιση πρόσβασης σε εκπαίδευση, υγειονομική περίθαλψη, διερμηνεία, νομική υποστήριξη και υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Περίπου 72.000 αφίξεις μέσα σε λίγες ημέρες
Η νέα κρίση ξέσπασε όταν περίπου 72.000 άνθρωποι πέρασαν στη Θέουτα, πολλοί κολυμπώντας ή διασχίζοντας πεζή τα σύνορα από το Μαρόκο. Το μέγεθος της εισροής ήταν σχεδόν αντίστοιχο με τον συνολικό πληθυσμό της πόλης.
Οι περισσότεροι επέστρεψαν ή μεταφέρθηκαν πίσω στο Μαρόκο, με το ισπανικό Υπουργείο Εσωτερικών να εκτιμά ότι περίπου 70.000 άνθρωποι είχαν ήδη αποχωρήσει. Χιλιάδες, ωστόσο, παρέμεναν στην ισπανική επικράτεια κατά τις πρώτες ημέρες μετά την κρίση. Reuters
Η ανθρώπινη απώλεια ήταν επίσης βαριά. Δεκάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, κυρίως από πνιγμό, ενώ οι έρευνες για αγνοουμένους συνεχίστηκαν και στις δύο πλευρές των συνόρων.
Η Θέουτα, μαζί με τη Μελίγια, αποτελεί ένα από τα δύο ισπανικά εδάφη στις ακτές της βόρειας Αφρικής και λειτουργεί ως εξωτερικό σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η γεωγραφική της θέση την καθιστά σταθερό σημείο πίεσης για τις μεταναστευτικές ροές προς την Ευρώπη.
Η υποχρέωση των υπόλοιπων περιφερειών
Η ισπανική νομοθεσία προβλέπει μηχανισμό ανακατανομής ασυνόδευτων ανηλίκων, όταν μια περιοχή κηρύσσεται σε κατάσταση έκτακτης μεταναστευτικής πίεσης. Στόχος είναι να μην επωμίζονται περιοχές πρώτης υποδοχής, όπως η Θέουτα και οι Κανάριες Νήσοι, δυσανάλογο βάρος λόγω της γεωγραφικής τους θέσης.
Το σχετικό πλαίσιο προβλέπει τη μεταφορά των παιδιών σε άλλες ισπανικές περιφέρειες και τη χρηματοδότηση των σχετικών δαπανών από την κεντρική κυβέρνηση. Περιλαμβάνει, επίσης, ειδικό ταμείο για την κάλυψη του κόστους που προκαλείται όταν οι δομές ξεπερνούν την κανονική τους δυναμικότητα. Επίσημη Εφημερίδα της Ισπανίας
Η εφαρμογή του μηχανισμού, ωστόσο, παραμένει πολιτικά δύσκολη. Αρκετές περιφέρειες που διοικούνται από το Λαϊκό Κόμμα έχουν εκφράσει επιφυλάξεις, ενώ σε ορισμένες από αυτές το κόμμα συνεργάζεται με το ακροδεξιό Vox, το οποίο αντιτίθεται στην υποδοχή μεταναστών.
Ο πρώτος αντιπρόεδρος της ισπανικής κυβέρνησης, Κάρλος Κουέρπο, ξεκαθάρισε ότι οι περιφερειακές κυβερνήσεις οφείλουν να εφαρμόσουν τη νομοθεσία, ανεξάρτητα από την πολιτική τους τοποθέτηση.
Η δήλωση φέρνει την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ σε νέα σύγκρουση με την αντιπολίτευση, καθώς η διαχείριση των ανηλίκων μετατρέπεται από ανθρωπιστικό ζήτημα σε πεδίο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.
Το οικονομικό κόστος της κρίσης
Η υπερφόρτωση των δομών υποδοχής έχει και σημαντική δημοσιονομική διάσταση. Η περίθαλψη εκατοντάδων παιδιών απαιτεί άμεση χρηματοδότηση για προσωπικό, εγκαταστάσεις, σίτιση, υγεία, εκπαίδευση και κοινωνική ένταξη.
Για μια μικρή αυτόνομη πόλη όπως η Θέουτα, το κόστος αυτό δεν μπορεί να καλυφθεί αποκλειστικά από τον τοπικό προϋπολογισμό. Χωρίς γρήγορη ανακατανομή των ανηλίκων και κρατική χρηματοδότηση, η πίεση κινδυνεύει να επηρεάσει ευρύτερα τις κοινωνικές υπηρεσίες που εξυπηρετούν και τον μόνιμο πληθυσμό.
Παράλληλα, η έλλειψη έγκαιρου σχεδιασμού αυξάνει το τελικό κόστος. Η δημιουργία εγκαταστάσεων υπό καθεστώς έκτακτης ανάγκης, η μεταφορά προσωπικού και η προσωρινή στέγαση είναι συνήθως ακριβότερες από μια οργανωμένη, μόνιμη και γεωγραφικά κατανεμημένη πολιτική υποδοχής.
Ευρωπαϊκό πρόβλημα με τοπικές συνέπειες
Η κρίση της Θέουτα αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τις αδυναμίες του ευρωπαϊκού συστήματος διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών. Οι περιοχές που βρίσκονται στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δέχονται το πρώτο και μεγαλύτερο κύμα πίεσης, χωρίς πάντοτε να διαθέτουν αντίστοιχους οικονομικούς και διοικητικούς πόρους.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα όταν αφορά ανήλικους. Η νομική υποχρέωση προστασίας τους περιορίζει τη δυνατότητα άμεσης επιστροφής και απαιτεί εξατομικευμένη εξέταση κάθε περίπτωσης. Ταυτόχρονα, η καθυστέρηση στη μεταφορά τους σε κατάλληλες δομές αυξάνει τους κινδύνους εκμετάλλευσης, εξαφάνισης ή περιθωριοποίησης.
MoneyMatters Insight
Η κρίση στη Θέουτα δεν αποτελεί μόνο ακόμη ένα επεισόδιο μεταναστευτικής πίεσης στα ευρωπαϊκά σύνορα. Είναι ένα τεστ για τη δυνατότητα της Ισπανίας να μετατρέπει τη θεσμική αλληλεγγύη από νομική πρόβλεψη σε πραγματική κατανομή ευθύνης και χρηματοδότησης.
Όταν μια πόλη 83.000 κατοίκων καλείται μέσα σε λίγες ημέρες να διαχειριστεί αφίξεις σχεδόν αντίστοιχες με τον πληθυσμό της και εκατοντάδες ασυνόδευτα παιδιά, το πρόβλημα δεν μπορεί να παραμένει τοπικό. Η ταχύτητα με την οποία θα ενεργοποιηθούν οι μεταφορές, οι κοινωνικές υπηρεσίες και η κρατική χρηματοδότηση θα κρίνει τόσο την προστασία των παιδιών όσο και την αντοχή της ίδιας της πόλης.
The post Θέουτα σε κατάσταση ασφυξίας: Στο 2.600% η πληρότητα των δομών ανηλίκων appeared first on moneymatters.cy.
