Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν ανησυχεί «καθόλου» για το ενδεχόμενο ο Βλαντίμιρ Πούτιν να επιτεθεί σε κράτος του ΝΑΤΟ. Η φράση είναι πολιτικά καθησυχαστική, αλλά στρατηγικά δεν λύνει το πρόβλημα: η Ευρώπη φοβάται λιγότερο μια ολομέτωπη εισβολή και περισσότερο ένα περιορισμένο, αμφίσημο τεστ που θα δοκιμάσει την ενότητα και την ταχύτητα αντίδρασης της Συμμαχίας.
- Ο Τραμπ δήλωσε στο Axios ότι δεν θεωρεί πιθανή ρωσική επίθεση σε έδαφος του ΝΑΤΟ.
- Οι ευρωπαϊκοί φόβοι εστιάζουν σε περιορισμένη ή υβριδική ενέργεια, όχι κατ’ ανάγκη σε γενικευμένο πόλεμο.
- Η έλλειψη αντιαεροπορικών αποθεμάτων μετά τις κρίσεις σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή αυξάνει την ευπάθεια.
- Η Μόσχα μπορεί να επιδιώξει πολιτικό αποτέλεσμα χωρίς να περάσει καθαρά το κατώφλι του Άρθρου 5.
- Η αποτροπή απαιτεί σαφήνεια, έτοιμες δυνάμεις και ευρωπαϊκή δυνατότητα δράσης ακόμη και υπό αμερικανική αβεβαιότητα.
Η διαφορά ανάμεσα σε εισβολή και τεστ
Μια άμεση μεγάλης κλίμακας επίθεση σε κράτος του ΝΑΤΟ θα ενεργοποιούσε τεράστια στρατιωτική και οικονομική ισχύ εναντίον της Ρωσίας. Αυτό καθιστά το σενάριο υψηλού κόστους για τη Μόσχα. Δεν αποκλείει, όμως, επιχειρήσεις σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεις, παραβιάσεις εναέριου χώρου, παρεμβολές σε υποδομές ή μια τοπική ενέργεια με ασαφή προέλευση.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο τι θέλει ο Πούτιν, αλλά τι πιστεύει ότι μπορεί να κάνει χωρίς ενιαία απάντηση. Η αποτροπή αποτυγχάνει όταν ο αντίπαλος θεωρεί ότι οι σύμμαχοι θα διαφωνήσουν για τη φύση της επίθεσης ή για την αναλογικότητα της αντίδρασης.
Η ευρωπαϊκή ανησυχία
Η πολεμική πίεση στην Ουκρανία και οι ταυτόχρονες ανάγκες στη Μέση Ανατολή έχουν μειώσει τα διαθέσιμα αποθέματα αντιαεροπορικών πυραύλων. Η αμερικανική προτεραιότητα μετακινείται συχνά ανάμεσα σε διαφορετικά θέατρα, ενώ η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ για πληροφορίες, αεράμυνα και στρατηγικές μεταφορές.
Η πρόσφατη αποστολή του διευθυντή της CIA στη Μόσχα, με προειδοποιήσεις κατά οποιασδήποτε ενέργειας εναντίον του ΝΑΤΟ, δείχνει ότι η Ουάσιγκτον δεν αγνοεί το ενδεχόμενο. Η δημόσια βεβαιότητα του Τραμπ και η ιδιωτική προειδοποίηση μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά: καθησυχασμός προς το κοινό, αποτροπή προς τον αντίπαλο.
Τι πρέπει να κάνει το ΝΑΤΟ
Η Συμμαχία χρειάζεται προκαθορισμένες απαντήσεις για υβριδικές ενέργειες, καλύτερη προστασία καλωδίων και ενεργειακών δικτύων, μεγαλύτερα αποθέματα αεράμυνας και ταχύτερη ευρωπαϊκή κινητοποίηση. Πρέπει επίσης να μειώσει τον χρόνο πολιτικής αμφιβολίας που θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί η Μόσχα.
Η δήλωση Τραμπ είναι εκτίμηση προθέσεων, όχι υποκατάστατο στρατηγικής. Η πιο ασφαλής Ευρώπη δεν είναι εκείνη που πιστεύει ότι ο αντίπαλος δεν θα επιτεθεί, αλλά εκείνη που τον πείθει ότι κανένα τεστ δεν θα έχει κέρδος.
