Η αυξανόμενη ζήτηση των καταναλωτών για πιο βιώσιμα προϊόντα έχει οδηγήσει τα τελευταία χρόνια πολλές επιχειρήσεις να προβάλλουν «πράσινα» χαρακτηριστικά στις συσκευασίες και στις διαφημίσεις τους. Ωστόσο, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου οι περιβαλλοντικοί αυτοί ισχυρισμοί αποδεικνύονται αόριστοι, υπερβολικοί ή ακόμη και παραπλανητικοί.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αντιμετωπίσει το νέο νομοσχέδιο «περί Προστασίας του Καταναλωτή (Τροποποιητικός) Νόμος του 2025», το οποίο τέθηκε ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, στο πλαίσιο της εναρμόνισης της κυπριακής νομοθεσίας με τη σχετική ευρωπαϊκή οδηγία.
Στόχος της νέας νομοθεσίας είναι η ενίσχυση της διαφάνειας, η αποτελεσματικότερη προστασία των καταναλωτών από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και η αντιμετώπιση του φαινομένου του greenwashing, δηλαδή της προβολής προϊόντων ως «οικολογικών», «πράσινων» ή «φιλικών προς το περιβάλλον» χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση.
Ο πωλητής θα πρέπει να αποδεικνύει τους ισχυρισμούς του
Κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου, εκπρόσωπος της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας εξήγησε ότι η σημαντικότερη αλλαγή αφορά το βάρος της απόδειξης.
Συγκεκριμένα, όταν ένας πωλητής χρησιμοποιεί περιβαλλοντικές ετικέτες ή διαφημιστικούς ισχυρισμούς για κάποιο προϊόν, θα είναι ο ίδιος που θα πρέπει να αποδεικνύει την ορθότητά τους, αντί να καλείται η αρμόδια αρχή να αποδείξει ότι οι ισχυρισμοί είναι παραπλανητικοί.
Η αλλαγή αυτή αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τους ελέγχους στην αγορά και να περιορίσει τη χρήση γενικών ή ατεκμηρίωτων περιβαλλοντικών χαρακτηρισμών.
Δεν αρκεί μία «πράσινη» διαδικασία παραγωγής
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης ότι οι περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί δεν θα μπορούν να βασίζονται σε ένα μόνο στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας.
Αντίθετα, μια επιχείρηση θα πρέπει να τεκμηριώνει ότι οι σχετικές δηλώσεις ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής του προϊόντος, από την παραγωγή και τις πρώτες ύλες μέχρι τη χρήση, την ανακύκλωση ή την τελική διάθεσή του.
Με άλλα λόγια, χαρακτηρισμοί όπως «eco-friendly», «πράσινο», «βιώσιμο» ή «φιλικό προς το περιβάλλον» δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούνται χωρίς ολοκληρωμένη και αξιόπιστη τεκμηρίωση.
Υποχρέωση εναρμόνισης με την Ευρωπαϊκή Ένωση
Κατά τη συνεδρίαση επισημάνθηκε ότι η Κύπρος εξακολουθεί να μην διαθέτει ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των παραπλανητικών περιβαλλοντικών ισχυρισμών.
Η προώθηση του νομοσχεδίου κρίνεται αναγκαία τόσο για την καλύτερη προστασία των καταναλωτών όσο και για την εκπλήρωση των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων της χώρας, μέσω της ενσωμάτωσης της σχετικής οδηγίας στο εθνικό δίκαιο.
Στον πωλητή η ευθύνη για την παράβαση
Ένα ακόμη σημαντικό σημείο που διευκρινίστηκε αφορά την ευθύνη σε περίπτωση παράβασης.
Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην Επιτροπή, η ευθύνη για παραπλανητικές περιβαλλοντικές δηλώσεις θα βαραίνει τον πωλητή που προβάλλει τον συγκεκριμένο ισχυρισμό προς τον καταναλωτή, ανεξάρτητα από τον παραγωγό του προϊόντος, εκτός εάν αποδεικνύεται διαφορετική εμπλοκή.
Παράλληλα, η Νομική Υπηρεσία ενημέρωσε ότι το νομοσχέδιο έχει ήδη υποβληθεί σε νομοτεχνικό έλεγχο και μπορεί να προχωρήσει στην περαιτέρω κοινοβουλευτική διαδικασία.
MoneyMatters Insight
Η νέα νομοθεσία δεν αφορά μόνο την προστασία των καταναλωτών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις θα επικοινωνούν τις περιβαλλοντικές τους δεσμεύσεις. Το greenwashing έχει εξελιχθεί σε σημαντικό ζήτημα για τις ευρωπαϊκές αγορές, καθώς επηρεάζει τον ανταγωνισμό και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Εφόσον εγκριθεί το νομοσχέδιο, οι εταιρείες θα χρειάζεται πλέον να τεκμηριώνουν με σαφή στοιχεία κάθε «πράσινο» ισχυρισμό, γεγονός που αναμένεται να αυξήσει τη διαφάνεια στην αγορά και να ενισχύσει την αξιοπιστία των πραγματικά βιώσιμων προϊόντων.
The post Eco ή απλώς… marketing; Νέα νομοθεσία κατά των παραπλανητικών περιβαλλοντικών ισχυρισμών appeared first on moneymatters.cy.
