Έξι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητούν κοινό φόρο στα έκτακτα κέρδη των πετρελαϊκών ομίλων, καθώς η πολεμική ένταση στη Μέση Ανατολή διατηρεί τις τιμές και τα περιθώρια διύλισης σε υψηλά επίπεδα. Η ιδέα είναι πολιτικά ελκυστική. Η οικονομική της επιτυχία, όμως, θα κριθεί στο πώς ορίζεται το «υπερκέρδος» και αν ο φόρος θα μετακυλιστεί στον καταναλωτή.
- Την πρωτοβουλία στηρίζουν Γερμανία, Ιταλία, Αυστρία, Πολωνία, Πορτογαλία και Ισπανία.
- Ζητείται ενιαία ευρωπαϊκή προσέγγιση ώστε να περιοριστεί η μεταφορά κερδών μεταξύ χωρών.
- Η εμπειρία του 2022 έδειξε ότι οι διαφορετικοί εθνικοί κανόνες παράγουν άνισα έσοδα και νομικές διαμάχες.
- Ο φόρος μπορεί να στηρίξει νοικοκυριά και ενεργειακή μετάβαση, αλλά υπερβολικά ευρεία βάση αποθαρρύνει επενδύσεις.
- Κρίσιμο είναι να φορολογείται η απρόβλεπτη πρόσοδος και όχι κάθε λογιστική αύξηση κερδών.
Γιατί επανέρχεται τώρα
Η άνοδος του πετρελαίου δεν οφείλεται σε επένδυση που ολοκληρώθηκε ξαφνικά ή σε αύξηση παραγωγικότητας. Μεγάλο μέρος του πρόσθετου κέρδους προκύπτει από γεωπολιτικό σοκ που ανεβάζει την τιμή πώλησης υφιστάμενης παραγωγής. Αυτό είναι το επιχείρημα υπέρ της έκτακτης εισφοράς: το κράτος ανακτά μέρος μιας προσόδου που δημιουργήθηκε από εξωτερική κρίση.
Οι έξι χώρες θέλουν κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο, επειδή οι όμιλοι λειτουργούν διασυνοριακά. Ένας αυστηρός εθνικός φόρος μπορεί να οδηγήσει σε μεταφορά φορολογητέων κερδών ή επενδύσεων σε άλλη δικαιοδοσία. Η εναρμόνιση μειώνει αυτή τη δυνατότητα.
Το μάθημα του 2022
Η προηγούμενη ενεργειακή κρίση οδήγησε σε ευρωπαϊκή «εισφορά αλληλεγγύης», με αναφορά στα κέρδη που υπερέβαιναν σημαντικά τον ιστορικό μέσο όρο. Η εφαρμογή διέφερε ανά χώρα και προκάλεσε προσφυγές, αποκλίσεις στα έσοδα και αβεβαιότητα για επενδυτικά σχέδια.
Αυτή τη φορά, το πλαίσιο χρειάζεται τρία στοιχεία: συγκρίσιμη βάση κερδών, περιορισμένη διάρκεια και σαφή χρήση των εσόδων. Αν τα χρήματα χρηματοδοτούν προσωρινή στήριξη ευάλωτων καταναλωτών ή επενδύσεις σε δίκτυα και αποθήκευση, το μέτρο αποκτά μεγαλύτερη οικονομική συνοχή.
Ποιος πληρώνει
Οι εταιρείες μπορούν να απορροφήσουν μέρος του φόρου, να μειώσουν μερίσματα και επαναγορές ή να περικόψουν επενδύσεις. Η μετακύλιση στην αντλία δεν είναι αυτόματη, επειδή η λιανική τιμή καθορίζεται από διεθνείς τιμές, διύλιση, ανταγωνισμό και υφιστάμενους φόρους. Ωστόσο, αν ο σχεδιασμός μειώσει την προσφορά ή τη δυναμικότητα διύλισης, ο καταναλωτής μπορεί να πληρώσει αργότερα.
Ο σωστός φόρος υπερκερδών είναι νυστέρι, όχι σφυρί. Πρέπει να αντλεί έσοδα από την απρόβλεπτη γεωπολιτική πρόσοδο χωρίς να τιμωρεί νέες επενδύσεις που μειώνουν την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης.
The post Φόρος στα υπερκέρδη του πετρελαίου: Τι ζητούν έξι χώρες και ποιος θα πληρώσει τελικά appeared first on moneymatters.cy.
