Για περισσότερα από πενήντα χρόνια, ο ΟΠΕΚ αποτελούσε τον σημαντικότερο παράγοντα διαμόρφωσης των διεθνών τιμών του πετρελαίου. Κάθε απόφαση για αύξηση ή μείωση της παραγωγής είχε τη δύναμη να μετακινήσει τις αγορές και να επηρεάσει το κόστος της ενέργειας παγκοσμίως.
Σήμερα, όμως, η εικόνα αλλάζει. Η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τον ΟΠΕΚ+, η απειλή του Ιράκ ότι μπορεί να ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο και η αυξανόμενη παραγωγή των Ηνωμένων Πολιτειών δημιουργούν νέα δεδομένα για την αγορά πετρελαίου και περιορίζουν την επιρροή του οργανισμού.
Το Ιράκ αμφισβητεί τους περιορισμούς
Το Ιράκ, ο έκτος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, εξετάζει το ενδεχόμενο αποχώρησης από τον ΟΠΕΚ, ζητώντας μεγαλύτερη ελευθερία στην παραγωγή αργού.
Η Βαγδάτη υποστηρίζει ότι έχει επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξη νέων κοιτασμάτων και δεν επιθυμεί πλέον να περιορίζεται από τις ποσοστώσεις παραγωγής του οργανισμού.
Το ενδεχόμενο αποχώρησης αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την ήδη οριστική έξοδο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τα οποία επέλεξαν να αξιοποιήσουν τα αποθέματά τους χωρίς τους περιορισμούς του ΟΠΕΚ+.
Οι ΗΠΑ έχουν αλλάξει το παιχνίδι
Παράλληλα, η θεαματική αύξηση της αμερικανικής παραγωγής σχιστολιθικού πετρελαίου έχει μειώσει σημαντικά τη δυνατότητα του ΟΠΕΚ να καθορίζει μόνος του τις τιμές.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εξελιχθεί στον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου παγκοσμίως, λειτουργώντας πλέον ως βασικός ρυθμιστής της προσφοράς κάθε φορά που προκύπτουν γεωπολιτικές κρίσεις.
Η πρόσφατη ένταση στη Μέση Ανατολή και οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα και το Ιράν επιβεβαίωσαν ότι η αγορά δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από τις αποφάσεις του ΟΠΕΚ.
Η Σαουδική Αραβία κρατά ακόμη τα «κλειδιά»
Παρά τις αλλαγές, η Σαουδική Αραβία εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο παίκτη του οργανισμού.
Η χώρα διαθέτει εφεδρική παραγωγική ικανότητα που εκτιμάται σε περίπου 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, γεγονός που της επιτρέπει να αυξήσει γρήγορα την παραγωγή όταν απαιτείται.
Ωστόσο, όσο περισσότερα μέλη εγκαταλείπουν τον οργανισμό ή αμφισβητούν τις κοινές αποφάσεις, τόσο δυσκολότερο γίνεται για το Ριάντ να διατηρήσει τη συνοχή και την επιρροή του ΟΠΕΚ.
Κίνδυνος υπερπροσφοράς
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι εάν περισσότερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες αποφασίσουν να αυξήσουν ανεξάρτητα την παραγωγή τους, η αγορά μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με σημαντική υπερπροσφορά.
Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να διατηρήσει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου σε χαμηλότερα επίπεδα, ιδιαίτερα εάν η παγκόσμια ζήτηση συνεχίσει να επιβραδύνεται λόγω της χαμηλότερης οικονομικής ανάπτυξης.
Ταυτόχρονα, η αύξηση της προσφοράς ενδέχεται να εντείνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των παραγωγών για μεγαλύτερα μερίδια αγοράς.
Τι σημαίνει για καταναλωτές και οικονομία
Η αποδυνάμωση του ΟΠΕΚ δεν σημαίνει απαραίτητα μεγαλύτερη σταθερότητα.
Αντίθετα, η αγορά μπορεί να γίνει ακόμη πιο ευμετάβλητη, καθώς οι τιμές θα επηρεάζονται περισσότερο από τις αποφάσεις μεμονωμένων χωρών, τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις κινήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών.
Για τους καταναλωτές, η αυξημένη προσφορά δημιουργεί προϋποθέσεις για χαμηλότερες τιμές καυσίμων μεσοπρόθεσμα. Για τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες όμως, οι χαμηλότερες τιμές μεταφράζονται σε μειωμένα δημόσια έσοδα και μεγαλύτερες δημοσιονομικές πιέσεις.
MoneyMatters Insight
Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η αγορά πετρελαίου εισέρχεται σε μια νέα εποχή. Ο ΟΠΕΚ εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα, όμως δεν διαθέτει πλέον την απόλυτη ισχύ που είχε τις προηγούμενες δεκαετίες. Η άνοδος των ΗΠΑ ως κορυφαίου παραγωγού, η αυξανόμενη ανεξαρτησία χωρών όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και οι πιέσεις από μέλη όπως το Ιράκ μεταβάλλουν τις ισορροπίες. Εάν οι αποχωρήσεις συνεχιστούν και η παραγωγή αυξηθεί ταχύτερα από τη ζήτηση, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να παραμείνουν υπό πίεση, με σημαντικές συνέπειες για τις αγορές ενέργειας, τον πληθωρισμό και τις οικονομίες που εξαρτώνται από τα έσοδα του «μαύρου χρυσού».
The post Πετρέλαιο: Οι ρωγμές στον ΟΠΕΚ αλλάζουν τις ισορροπίες της παγκόσμιας αγοράς appeared first on moneymatters.cy.
